Sağlık alanında uygulanan 24 saatlik vardiya sistemine ilişkin Yargıtay tarafından emsal niteliğinde bir karara imza atıldı. Yüksek mahkeme bünyesinde yer alan 9. Hukuk Dairesi, 24 saatlik çalışma diliminde personelin fiilen en fazla 14 saat görev yapabileceğini hüküm altına aldı. Kararda, bir günlük zaman zarfında personelin uyku, beslenme ve diğer temel insani gereksinimlerini karşılaması için ara dinlenme sürelerinin varlığının kabul edilmesi gerektiği vurgulandı.
Özel bir sağlık kuruluşunda ambulans sürücüsü olarak çalışan bir işçi, hak ettiği fazla çalışma ücretlerinin tarafına ödenmemesini gerekçe göstererek işinden ayrıldı. Hak kaybına uğradığını belirten çalışan, İş Mahkemesine başvuruda bulunarak kıdem tazminatı, ödenmeyen aylık maaş, prim, yıllık izin, fazla mesai ve resmi tatil ücretlerinin tahsili amacıyla hukuki süreç başlattı.
Mahkeme Dosyasındaki İddialar İle Savunmalar Detaylıca İncelendi
Davalı şirket yetkilileri, davacının görev süresi boyunca karıştığı trafik kazalarında %100 kusurlu bulunduğunu ve kendisine ihtarname çekildiğini iddia etti. İşverenin bildirim yapmaksızın işe gelmediği gerekçesiyle sözleşmeyi feshettiğini savunmasına rağmen, yerel mahkeme özel hastane ile ambulans firmasını ortak sorumlu tuttu. İşçinin hak ettiği fazla mesai alacaklarının verilmemesi nedeniyle haklı nedenle feshin gerçekleştiği tespit edildi.
Yerel mahkemede dinlenen tanık anlatımları doğrultusunda, personelin ulusal bayram ve genel tatil tarihlerinde mesai yaptığı belgelendi. İş yerinde fazla çalışma sisteminin uygulandığının kanıtlanması üzerine davanın kısmen kabulüne karar verildi. Dosya, davalı vekillerinin itirazı sonrasında Bölge Adliye Mahkemesine taşınarak istinaf incelemesine alındı.
Bölge Adliye Mahkemesi Tarafından Yapılan Değerlendirmeler Aktarıldı
İstinaf incelemesini gerçekleştiren Bölge Adliye Mahkemesi, çalışanın 24 saat görev ve 24 saat dinlenme esasına göre çalıştığını belirledi. Sağlık sektörünün acil niteliği dikkate alındığında sabit bir mola zamanının bulunmadığı ve personelin uyku ihtiyacını tam olarak karşılayamadığı kabul edildi. Yıllık izin günlerinin yeniden hesaplanması gerektiği belirtilerek istinaf başvurusu haklı bulundu.
Sürecin temyiz aşamasına geçmesiyle birlikte dosyayı ele alan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışma hayatındaki dengeleri doğrudan etkileyecek bir karara ulaştı. Yüksek mahkeme, yerel mahkemenin ve istinaf dairesinin yaptığı bazı hesaplama hatalarını tek tek tespit ederek kararı bozdu.
Yargıtay Tarafından Hesaplama Hataları Nedeniyle Karar Bozuldu
Yargıtay kararında, ambulans şoförünün işinin niteliği gereği gün içinde uyku ve diğer insani ihtiyaçlarını giderebileceği ifade edildi. 24 saatlik vardiyada fiili çalışma süresinin en çok 14 saat olabileceğinin altı çizildi. Günde 11 saati aşan 3 saatlik sürenin fazla çalışma olarak kabul edilmesi gerektiği aktarıldı. Mahkemenin günlük 20 saat çalışma kabul etmesi hatalı bulundu.
Ayrıca dosya kapsamında işveren tarafından sunulan ödeme tablolarının ve ücret bordrolarının dikkate alınmadığı saptandı. Davacının yıllık izinli olduğu günlerin fazla mesai hesabından düşülmemesi de bozma gerekçeleri arasında yer aldı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını oy birliğiyle bozarak dosyayı yeniden incelenmek üzere geri gönderdi.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
