Bugünlerde ekonomik dalgalanmaların artmasıyla birlikte pek çok hane bütçesini denkleştirmek adına banka kredilerine yöneliyor. Ancak bu süreçte eşlerden birinin diğerinden gizli bir şekilde borçlanması, sadece ev ekonomisini altüst etmekle kalmıyor aynı zamanda uzun yıllar kurulan evlilik bağını da derinden sarsıyor. Yargıtay mercilerinin verdiği güncel kararlar, bu durumun hukuki boyutta artık sıradan bir anlaşmazlık olmadığını, aksine çok ciddi yaptırımları beraberinde getirdiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Hukuk sistemimiz içerisinde her gizli borçlanma otomatik olarak evliliğin bittiği anlamına gelmiyor. Yargı organları dosyaları incelerken borcun hangi amaçla çekildiğine ve hanenin genel yaşam standardını ne ölçüde etkilediğine özellikle odaklanıyor. Ortak geleceği ve güven duygusunu zedeleyen bu hamleler, mahkeme salonlarında evlilik birliğinin temelinden sarsılması olarak değerlendiriliyor.
Hukuki Boyutta Güven Sarsıcı Ağır Kusur Halleri
Mahkemeler önüne gelen uyuşmazlıklarda gizli kredi çekme eylemini doğrudan kusur saymak için bazı somut kriterler arıyor. Eğer bankadan çekilen nakit kumar masalarında, şans oyunlarında veya tamamen kişisel lüks harcamalarda eritildiyse bu durum açık bir güven sarsıcı ağır kusur olarak kabul ediliyor. Diğer eşin rızası olmadan yapılan bu harcamalar, karşılıklı sadakat yükümlülüğünün ihlali anlamına geldiği için boşanma davalarında hakimlerin kararını doğrudan etkiliyor.
Bununla birlikte gizli borçlanma yüzünden ailenin ödeme güçlüğüne düşmesi ve kapıya icra memurlarının dayanması evliliği çekilmez hale getiren etkenler arasında yer alıyor. Biriken borçlar sebebiyle hacizlerle karşı karşıya kalan mağdur eş, bu şartlar altında ortak hayatı sürdürmeye zorlanamıyor. Yargı mercileri, ekonomik şiddet boyutuna ulaşan bu tür eylemleri evlilik birliğinin bitişi için yeterli ve haklı bir gerekçe olarak değerlendiriyor.
Hangi Durumlarda Davalar Reddedilebiliyor
Her gizli kredi vakası ne yazık ki veya neyse ki boşanma kararıyla sonuçlanmıyor. Çekilen paranın evin kirası, mutfak masrafları, zorunlu sağlık giderleri ya da çocukların okul masrafları gibi ortak ve zorunlu ihtiyaçlar için harcandığı tespit edilirse mahkemeler farklı bir yaklaşım sergiliyor. Ailenin zaruri ihtiyaçlarını karşılamak adına gizlice alınan ancak hanenin yaşam standardını yıkıcı şekilde sarsmayan borçlar, tek başına boşanma sebebi olarak kabul görmüyor.
Ayrıca krediden haberdar olan tarafın durumu sonradan öğrenmesine rağmen bu konuyu hoşgörüyle karşılaması ve ortak hayata hiçbir şey olmamış gibi devam etmesi durumunda dava reddedilebiliyor. Davayı açan tarafın eşinin kendisinden habersiz borçlandığını iddia etmesi tek başına yeterli olmuyor; bu iddianın banka dökümleri, yazışmalar ya da tanık beyanları gibi somut delillerle ispatlanması zorunlu tutuluyor.
Mal Paylaşımı Ve Borçların Hukuki Durumu
Evlilik birliği sona erdiğinde en çok merak edilen konuların başında borçların nasıl paylaşılacağı geliyor. Hukuken eşlerden birinin kendi şahsı adına çektiği kredi öncelikli olarak o kişinin kendi borcu kabul ediliyor. Ancak boşanma sürecindeki mal paylaşımı hesaplamalarında, evlilik birliği süresince edinilen varlıklar ve bu varlıklar için yapılan borçlanmalar bir bütün olarak masaya yatırılıyor.
Eğer söz konusu kredi ortak bir aile ihtiyacı için harcandıysa bu durum tasfiye hesabına doğrudan yansıtılabiliyor. Öte yandan eşine kefil olan kişilerin durumu oldukça riskli bir tablo çizerken, boşanma gerçekleşse bile kefalet sorumluluğu hukuki olarak devam edebiliyor. Bu nedenle uzmanlar evlilik devam ederken atılan her imzanın gelecekte büyük mali ve hukuki sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Aile İçi Şeffaflık Ve Finansal Güvenlik
Günümüz şartlarında aile içi huzurun korunabilmesi için finansal konularda tamamen şeffaf olunması hayati bir önem taşıyor. Büyük çaplı harcama kararlarının ve kredi başvurularının mutlaka ortaklaşa alınması, olası krizlerin henüz başlamadan engellenmesini sağlıyor. E-Devlet kapısı ve Risk Merkezi üzerinden düzenli olarak finansal durumun kontrol edilmesi, bireylerin kendi adlarına veya aile bütçesine yapılabilecek sürprizlerin önüne geçmesine yardımcı oluyor.
Eşinin bilgisi dışında gizli borçlar yapıldığından şüphelenen kişilerin vakit kaybetmeden hukuki destek alması hak kaybı yaşanmaması adına son derece tavsiye edilen bir adım. Mali sırlar üzerine kurulan evliliklerin hukuki ve psikolojik yükü oldukça ağır olduğundan, taraflar arasında dürüst ve açık bir iletişim ikliminin yaratılması en sağlam koruma kalkanı olmayı sürdürüyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
