Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan eylül ayı fiyat endeksi verileriyle birlikte ekim ayı boyunca yenilenecek sözleşmelerde esas alınacak azami kira artış oranı netlik kazandı. Piyasaların ve gayrimenkul sektörünün merakla beklediği veri tablosu, Tüketici Fiyat Endeksi kapsamında gerçekleşen değişim doğrultusunda resmiyet buldu.
Açıklanan resmi verilere göre eylül döneminde tüketici fiyatlarındaki aylık yükseliş yüzde 1,84 seviyesinde gerçekleşirken, yıllık bazdaki artış oranı ise yüzde 29,73 olarak kayıtlara geçti. Ekonomik verilerin açıklanmasının ardından gayrimenkul sahipleri ile kiracıları doğrudan ilgilendiren tavan zam oranı da hesaplanarak kamuoyuna duyuruldu.
Kira Sözleşmelerinde Uygulanacak Yasal Tavan Yüzde 31,49 Oldu
Mevzuat gereği 12 aylık Tüketici Fiyat Endeksi ortalamaları baz alınarak belirlenmiş olan yeni zam tavanı, ekim ayında yenilenecek olan sözleşmeler için yüzde 31,49 şeklinde hesaplandı. Taşınmaz sahipleri sözleşme yenileme tarihlerinde belirtilen bu yasal tavan oranının üzerinde bir fiyat artışını kiracılara şart koşamayacak.
Açıklanan bu güncel rakam, bir önceki dönemde ilan edilmiş olan resmi oranlarla karşılaştırıldığında sınırlı bir gerilemeye işaret ediyor. Eylül döneminde uygulanmış olan azami zam oranı yüzde 31,79 seviyesinde gerçekleşmişti. Yeni verilerle birlikte gayrimenkul piyasasındaki tavan sınırda küçük çaplı bir düşüş yaşandığı görülüyor.
Konut Ve İş Yeri Kiralarında Yasal Çerçeve Nasıl İşleyecek
Belirlenen tavan zam oranı, Türk Borçlar Kanunu kapsamında hem konut hem de çatılı iş yeri kiralamaları için geçerli tek yasal üst sınır konumunda bulunuyor. Mülk sahipleri ile kiracılar arasında imzalanmış mevcut kontratlarda farklı bir hüküm bulunsa dahi, açıklanan bu oranının üzerinde bir zam yapılması hukuken mümkün olmuyor.
Taraflar karşılıklı mutabakat sağlayarak açıklanan bu resmi oranının altında bir artış miktarında anlaşma sağlama hakkına sahip bulunuyor. Ancak sözleşme yenileme döneminde mülk sahibinin tek taraflı olarak yüzde 31,49 seviyesini aşan bir zam talebinde bulunması mevzuata aykırılık teşkil ediyor.
Piyasa Koşulları Ve Yeni Hesaplama Örnekleri
Sözleşme yenileme ayı ekim ayına denk gelen kiracılar için yeni bütçe planlaması bu resmi oran üzerinden şekillenecek. Örneğin mevcut aylık kira bedeli 20000 TL olan bir gayrimenkul için uygulanabilecek en yüksek zam miktarı 6298 TL olarak hesaplanıyor. Bu senaryoda yeni dönemdeki aylık ödeme tutarı 26298 TL seviyesine ulaşıyor.
Gerek ticari işletmeler gerekse konut kiracıları açısından bağlayıcı olan bu tablo, piyasadaki fiyat dengesinin korunması adına kritik önem taşıyor. Taşınmaz kira artışlarında eski yıllarda uygulanan geçici sabit oran sınırlamalarının sona ermesiyle birlikte tamamen enflasyon ortalamalarına endekslenen bu sistem, ekim ayı boyunca yürürlükte kalacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
