Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 tarihinde uygulamaya alınan Depozito İade Sistemi (DOA), çevre ve geri dönüşüm açısından önemli bir adım olarak değerlendirilirken, uygulamanın ilk günlerinden itibaren market raflarındaki fiyat değişimleri kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının geri kazanımını artırmayı amaçlayan sistem, vatandaşlara her iade edilen ambalaj için teşvik ödemesi sunarken, bazı ürünlerde görülen fiyat yükselişleri sosyal medyada yoğun şekilde tartışılmaya başlandı.
Yeni uygulamayla birlikte özellikle ambalajlı su ve maden suyu gibi sık tüketilen ürünlerin satış fiyatlarında yaşandığı öne sürülen artışlar, tüketicilerin dikkatini çekti. Sosyal medya platformlarında paylaşılan raf fotoğrafları ve fiyat etiketleri üzerinden yapılan değerlendirmelerde, zam oranlarının yalnızca depozito bedeliyle açıklanamayacak seviyelere ulaştığı yönünde çok sayıda yorum yapıldı.
Depozito İade Sistemi ile geri dönüşümde yeni dönem başladı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda hayata geçirilen Depozito İade Sistemi, tek kullanımlık içecek ambalajlarının çöpe gitmesini önlemeyi ve geri dönüşüm oranlarını artırmayı hedefliyor. Uygulama kapsamında vatandaşlar, sisteme dahil edilen plastik, cam ve alüminyum ambalajları belirlenen iade noktalarına teslim ederek her bir ambalaj için 1 TL teşvik bedeli alabiliyor.
Yeni sistemin temel amacı, kullanılabilir ambalajların yeniden ekonomiye kazandırılması, doğal kaynak tüketiminin azaltılması ve çevre kirliliğinin önüne geçilmesi olarak gösteriliyor. Aynı zamanda milyonlarca ambalajın geri dönüşüm sürecine dahil edilmesiyle birlikte ülke ekonomisine önemli katkı sağlanması hedefleniyor.
İçecek fiyatlarındaki artış sosyal medyanın gündemine oturdu
Sistemin devreye girmesiyle birlikte en çok konuşulan konuların başında ise marketlerdeki fiyat değişiklikleri yer aldı. Paylaşılan görseller ve tüketicilerin aktardığı bilgilere göre, bazı içecek ürünlerinde dikkat çekici zamlar görüldü.
İddialara göre 500 mililitrelik pet şişe suyun satış fiyatı 5,75 TL’den 7,25 TL’ye yükseldi. Bu değişim yaklaşık yüzde 26’lık bir fiyat artışına işaret ederken, koli halinde satılan su ürünlerinde de benzer bir tablo oluştuğu öne sürüldü. Bazı tüketiciler, daha önce 53 TL seviyesinde satılan koli suların 72,50 TL bandına çıktığını ifade etti. Maden suyu fiyatlarında da yaklaşık yüzde 25 seviyesinde artış yaşandığı yönünde paylaşımlar yapıldı.
Söz konusu fiyat değişimleri kısa sürede sosyal medya platformlarında binlerce kullanıcı tarafından paylaşılırken, uygulamanın ekonomik etkileri üzerine farklı değerlendirmeler yapılmaya başlandı.
Tüketiciler denetim çağrısında bulunuyor
Depozito uygulamasında vatandaşlara ödenecek teşvik tutarının ambalaj başına 1 TL olarak belirlenmesine rağmen, bazı ürünlerde bunun üzerinde gerçekleştiği iddia edilen fiyat artışları tüketicilerin tepkisini çekti. Çok sayıda kullanıcı, depozito uygulamasının bazı satış noktalarında fırsata dönüştürüldüğünü savunarak ilgili kurumların fiyat hareketlerini yakından incelemesi gerektiğini dile getirdi.
Özellikle temel tüketim ürünleri arasında yer alan ambalajlı sularda yaşanan fiyat değişiminin vatandaşın günlük harcamalarını doğrudan etkilediğini belirten tüketiciler, uygulamanın amacının çevreyi korumak olduğunu ancak bunun ek maliyet tartışmalarının gölgesinde kalmaması gerektiğini ifade ediyor.
DOA sisteminin hedefi milyarlarca ambalajın ekonomiye kazandırılması
Depozito İade Sistemi, yalnızca tüketicilere teşvik sağlamakla sınırlı kalmıyor. Proje kapsamında her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüm zincirine dahil edilmesi hedefleniyor. Böylece hem atık miktarının azaltılması hem de geri dönüştürülebilir malzemelerin yeniden üretime kazandırılması amaçlanıyor.
Uzmanlara göre sistemin tam anlamıyla başarıya ulaşabilmesi için vatandaşların iade sürecine aktif katılım göstermesi kadar, piyasadaki fiyat hareketlerinin de yakından takip edilmesi büyük önem taşıyor. Depozito uygulamasının çevresel faydalarının sürdürülebilir hale gelmesi için tüketici güveninin korunmasının kritik olduğu değerlendiriliyor.
Depozito İade Sistemi’nin ilk günlerinde yaşanan fiyat tartışmalarının nasıl sonuçlanacağı ve ürün fiyatlarında görülen değişimlere ilişkin denetim süreçlerinin nasıl şekilleneceği ise önümüzdeki günlerde yakından izlenecek başlıklar arasında yer alıyor.