Türkiye genelinde konut alım satım süreçlerini doğrudan etkileyen devrim niteliğindeki düzenleme yürürlüğe girerek gayrimenkul piyasasında yeni bir dönem başlattı. Resmi Gazete bünyesinde yayımlanan mevzuat değişiklikleriyle birlikte Zorunlu Deprem Sigortası uygulamasında senelerdir devam eden eski usul sistem tamamen rafa kaldırıldı. Yapılan mevzuat güncellemesi doğrultusunda konutunu satan mülk sahipleri ile yeni ev satın alan vatandaşların tapu tescil anında yapması gereken işlemler baştan sona yeniden şekillendirildi.
Söz konusu düzenleme öncesinde evini satan kişiler mevcut deprem poliçelerini yeni alıcıya devredebiliyorken artık bu imkan tamamen ortadan kaldırıldı. Türkiye Sigorta Birliği ile Doğal Afet Sigortaları Kurumu iş birliğinde yürütülen sistemlerin entegrasyonu sayesinde tapudaki tescil anı doğrudan sigorta veri tabanına aktarılacak. Böylelikle hem eski mülk sahibinin hakları koruma altına alınacak hem de taşınmazı devralan yeni kişinin kendi adına güncel şartlarda poliçe oluşturması zorunlu hale getirilecek.
Tapu Tesciliyle Birlikte Prim İadeleri Otomatik Şekilde Yapılacak
Satış yoluyla el değiştiren konutlarda eski mülk sahibine ait olan Zorunlu Deprem Sigortası poliçeleri tapu devrinin gerçekleştiği tarih itibarıyla sistem tarafından otomatik olarak feshedilecek. Sözleşmenin sona ermesinin ardından poliçenin bitiş tarihine kadar kalan gün sayısı hassasiyetle hesaplanacak. Yapılan finansal hesaplamanın ardından gün bazında belirlenen kullanılmamış prim tutarı doğrudan eski ev sahibinin banka hesabına iade edilecek.
Yeni süreçte tapu müdürlükleri veya yetkili kurumlar devir işlemleri esnasında çok daha sıkı bir denetim mekanizması işletecek. Taşınmazın mülkiyetini üzerine alan yeni hak sahibinin sistemde kendi adına tanımlanmış geçerli bir poliçesi bulunmuyorsa tapu devir işlemlerinin tamamlanmasına izin verilmeyecek. Bu sayede alım satım sonrasında sigortasız kalan konut oranının %0 seviyesine indirilmesi ve kayıt dışılığın tamamen önüne geçilmesi hedefleniyor.
Miras Yoluyla Devrolan Mülklerde Bildirim Süresi Belirlendi
Mülkiyet değişiminin satış dışında kalan intikal veya miras gibi farklı hukuki yollarla gerçekleştiği durumlarda ise mevcut sigorta poliçesi geçerliliğini koruyacak. Hak sahipliğinin değiştiğini öğrenen yeni mülk sahipleri için mevzuatta belirlenen yasal bildirim süresi tam 15 gün olarak sınırlandırıldı. Bu süre zarfında yeni malikin ilgili sigorta acentesine veya şirketine başvuruda bulunarak durum güncellemesi yapması şart koşuldu.
Sigorta kurumları kendilerine iletilen bildirimin ardından vakit kaybetmeksizin harekete geçerek en geç 24 saat içerisinde zeyilname işlemlerini tamamlayacak. Yeni malik adına güncellenen zeyilnameli poliçe belgesi anında teslim edilerek hak kaybının önüne geçilecek. Bildirim süresinin geçirilmesi halinde yaşanabilecek muhtemel hasar durumlarında mağduriyet yaşanmaması adına bu 15 günlük yasal takvim hayati önem taşıyor.
Uygulamanın Yürürlüğe Giriş Tarihi Ve Sektöre Yansımaları
Resmi Gazete aracılığıyla kamuoyuna duyurulan Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları içerisindeki C.4 maddesi değişikliği yayımlandığı günden itibaren tam 15 gün sonra resmi olarak uygulanmaya başlanacak. Sektör temsilcileri ve sigorta uzmanları yeni mevzuatın piyasadaki uyuşmazlıkları önemli ölçüde azaltacağını öngörüyor. Özellikle devir sonrası yaşanan prim tartışmaları ve eksik teminat sorunları bu adımla birlikte tamamen çözüme kavuşacak.
Deprem kuşağında yer alan ülkemizde yapı stokunun sigortalılık oranını %100 seviyesine çıkarmak amacıyla atılan bu adım, gayrimenkul noter ve tapu işlemlerine de hız kazandıracak. Eski poliçelerin devri esnasında yaşanan bürokratik gecikmeler ortadan kalkarken, dijital altyapı sayesinde prim iadeleri ve yeni poliçe onayları saniyeler içerisinde tamamlanabilecek. Mülk sahiplerinin devir öncesinde tapu randevularına yeni poliçe belgeleriyle gitmeleri işlemlerin aksamaması açısından büyük önem arz ediyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
