Ziraat alanındaki akademik çalışmaları ve kültürel faaliyetleriyle tanınan 1978-1985 yıları arasında KONESTAŞ Konya Unlu Mamuller Gıda İmalat ve Ticaret AŞ’de genel müdürlük görevinde bulunan Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesinde uzun yıllar öğretim üyeliği yapan Prof. Dr. Mevlüt MÜLAYİM “Tarihi, Sosyal ve Kültürel Yönleriyle Dünden Bugüne Çumra ve İçeriçumra” eseriyle dünden bugüne Çumra ve İçeriçumra’nın tarihi, sosyal ve kültürel mirasının akademik bir çalışmayla geleceğe taşınmasına katkıda bulunuyor.
ÇUMRA’NIN HAFIZASI 401 SAYFALIK ESERDE BULUŞTU
Prof. Dr. Mevlüt Mülayim, Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Badem, Ali Şahin Esen tarafından kaleme alınan “Tarihi, Sosyal ve Kültürel Yönleriyle Dünden Bugüne Çumra ve İçeriçumra” kitabını tanıtan MÜLAYİM , bölgenin geçmişini ve bugünkü yapısını bir arada ele alarak tarihsel ve toplumsal dönüşümün sayısal boyutunu ortaya koymanın yanında Çumra ve İçeriçumra’nın nüfus hareketleri, idari yapılanma, tarımsal gelişimi yerleşim merkezlerinin büyümesi ve toplumsal hayatın yeniden şekillenmesini de yansıtıyor. “Çumra’nın binlerce yıllık geçmişi, İçeriçumra’nın köklü yerleşim kültürü, Anadolu insanının gelenekleri ve üretime dayalı yaşam biçimi kapsamlı bir araştırmayla kayıt altına alındı.İlçenin tarihini yalnızca geçmişin olayları üzerinden değil; insanı, toprağı, kültürü, üretimi ve toplumsal hafızasıyla birlikte ele alıyor. Konya’nın önemli yerleşim merkezlerinden Çumra, tarih boyunca sahip olduğu verimli toprakları, köklü yerleşim geleneği ve kültürel birikimiyle Anadolu tarihinin dikkat çeken bölgelerinden biri oldu. Bu tarihsel birikimin günümüze ulaşmasında ise yalnızca arkeolojik buluntuların değil, kuşaktan kuşağa aktarılan geleneklerin, aile hafızasının, üretim kültürünün ve yerel kurumların da önemli bir yeri bulunuyor.” ifadelerini kullandı.
ÇATALHÖYÜK’TEN GÜNÜMÜZE UZANAN TARİHSEL MİRAS
Çumra’nın tarihini geleceğe taşıma gayretinde olduklarını söyleyen MÜLAYİM , Çumra’nın tarihsel önemini ortaya koyan en temel unsurlardan birinin ilçe sınırları içerisinde yer alan Çatalhöyük olduğuna değinerek “ İnsanlık tarihinin en eski yerleşimlerinden biri kabul edilen Çatalhöyük, binlerce yıl öncesine uzanan yerleşim geçmişini gözler önüne seriyor. Çumra’nın yaklaşık 10 bin yıllık tarihsel geçmişine gidiliyor. Çatalhöyük, bölgenin kültürel kimliği açısından büyük önem taşıyor. Çatalhöyük’te ortaya çıkan yerleşik hayat, tarımsal faaliyetler ve toplumsal örgütlenme, insanın toprakla kurduğu ilişkinin tarihsel derinliğini gösteriyor. Çumra’nın günümüzde de tarıma dayalı ekonomik yapısıyla öne çıkması, geçmiş ile bugün arasında dikkat çekici bir bağlantı oluşturuyor. Binlerce yıllık geçmişin günümüzdeki kültürel yapıya hangi yollarla aktarıldığı, tarihsel araştırmaların ayrı bir konusudur.Çatalhöyük’ün varlığı, Çumra’nın yalnızca bir tarım ilçesi değil, aynı zamanda insanlık tarihinin önemli yerleşim alanlarından biri olduğunu açık biçimde ortaya koyuyor.” “ sözleriyle konuya açıklık getirdi.
ESKİ BİR YERLEŞİM MERKEZİ : İÇERİÇUMRA
1950 yılında İçeriçumra’da doğan Prof. Dr. Mevlüt MÜLAYİM, günümüzde Çumra’nın bir mahallesi olan İçeriçumra’nın tarihsel süreç içerisinde köy, kasaba, nahiye ve belde gibi farklı idari statülerle anıldığını, bölgenin yerleşim tarihinde önemli bir konum edinmiş bir yerleşim alanı olarak dikkat çekti: “1927 yılında 3 bin 510 kişiyle Çumra ilçe merkezinden daha kalabalık olan İçeriçumra, tarihsel süreç içerisinde bölgenin önemli yerleşim merkezlerinden biri oldu. Günümüzde mahalle statüsündeki İçeriçumra’nın nüfusu 2025 yılı itibarıyla 6 bin 387 kişidir. İçeriçumra’nın geçmişini anlamak, yalnızca idari değişiklikleri incelemekle mümkün değil. Yerleşimin toplumsal yapısı, aile ilişkileri, gelenekleri, gündelik yaşamı ve ekonomik faaliyetleri de bu tarihin ayrılmaz parçalarını oluşturuyor.” sözleriyle İçeriçumra’nın geçmişi, idaresi ve idarecileri, adetleri, sosyal ve kültürel özellikleri üzerinde durdu. İçeriçumra’nın geçmişine ilişkin bilgi vererek geçmişten günümüze insanların geçim kaynakları, gelenekleri , kurumları , tarihsel kimliği belirleyen unsurlar arasında olduğunu yerel hafızanın kayıt altına alındığına vurgu yaptı.
TARİHİN İÇİNDE ÇUMRA’NIN GELİŞİMİ
İçeriçumra, geçmişte bölgenin önemli yerleşim merkezlerinden biri olarak öne çıkarken, Cumhuriyet döneminde Çumra’nın ilçe merkezine dönüşmesiyle birlikte bölgedeki idari ve ekonomik dengelerin değiştiğini, Balkanlar’dan Kafkasya’ya kadar bölgenin yoğun göç aldığını ifade eden MÜLAYİM, İçeriçumra’nın Selçuklu, Karamanoğulları ve Osmanlı dönemlerinden itibaren yerleşim alanı olarak önem taşıdığını, Çumra’nın 1926 yılında ilçe olmasının ardından da İçeriçumra’nın bir süre ilçe merkezliği yaptığını, tren yolunun Çumra’dan geçmesiyle devlet kurumlarının Çumra’da açıldığına değindi: “İdari merkezlerin değişmesi, ulaşım imkânlarının gelişmesi ve tarımsal üretimin genişlemesi, yerleşimlerin toplumsal yapısını da etkiledi. Günümüzde 68 bin kişinin yaşadığı Çumra, verimli tarım arazileri ve üretime dayalı ekonomik yapısı öne çıkar.Çumra, tarih boyunca tarımsal faaliyetlerin toplumsal hayatı şekillendirdiği yerleşimlerden biri oldu. Bir zamanlar üretimin merkezinde bulunan geleneksel yöntemler, zaman içerisinde modern tarım teknikleriyle değişirken üretici ile toprak arasındaki bağ varlığını sürdürüyor.”
BÖLGENİN KÜLTÜREL HAFIZASI
MÜLAYİM, “Bir yerleşim yerinin kültürel kimliği, yalnızca tarihi yapılarından ve resmi belgelerinden oluşmaz.
Düğünler, bayramlar, komşuluk ilişkileri, misafirperverlik, yemek kültürü, aile yapısı ve gündelik hayatın alışkanlıkları da o yerleşimin tarihsel hafızasını oluşturur. Gelenekler, toplumların geçmişle kurduğu en güçlü bağlardan birisidir. Bugün hızla değişen toplumsal hayat içerisinde bazı gelenekler zayıflarken, bazıları yeni biçimlerle varlığını sürdürüyor. Yemek kültürü, toplumların tarihsel gelişimini ve ekonomik yapısını yansıtan önemli bir kültürel alandır. Bölgede yetiştirilen ürünler, iklim koşulları, tarımsal faaliyetler ve ailelerin yaşam biçimleri, o bölgenin yemek alışkanlıklarını doğrudan etkiliyor.” dedi.
Şehrin gerçek zenginliğinin yalnızca sahip olduğu topraklarda ve ekonomik imkânlarda değil; geçmişinden devraldığı kültürel birikimde, toplumsal hafızasında ve bu değerleri gelecek kuşaklara aktarabilme gücünde saklı olduğuna değinen değinen MÜLAYİM konuşmasının sonunda bir yerleşim yerinin tarihini anlamak için o bölgede yaşayan insanların hayatlarına, üretim biçimlerine, sosyal ilişkilerine, geleneklerine ve kültürel değerlerine de bakılması gerektiğini,dünü bilmenin bugünü anlamaktan yarını inşa etmekten geçtiğini, bölgenin tarihsel kimliğinin korunup aktarılması için çaba gösterdiklerini belirtti. Sohbetin soru cevap kısmından sonra HİSDER Başkanı Prof. Dr. Önder KUTLU, Nasır ERSÖZ ve Ziya KOZ tarafından Prof. Dr. Mevlüt MÜLAYİM’e dernek plaketi takdim edildi. Toplantı toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
