Mağazalarda artık Türkçe yazılar barındıran tişörtler neredeyse hiç bulunmuyor. Hatta İngilizce yazı baskılı tişörtler insanlar tarafından daha çok tercih ediliyor. Ancak çoğu kişi bu yazıların anlamını bilmeden kıyafet alıyor. Konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulunan Konya Teknik Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Görsel, İşitsel Teknikler ve Medya Yapımcılığı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yağmur Küçükbezirci ise, İngilizce yazılı tişört giyerken anlamını bilmenin gerekli olduğunun altını çizerek insanların sorgulamadan alışveriş yapmasından yakındı.

TÜRK TOPLUMUNUN EN ÇOK ÜRETTİĞİ YERLİ VE MİLLİ ŞEY ‘BAHANEDİR’

Tişörtlerin üzerinde bulunan İngilizce yazıların anlamını ne zaman araştırmaya başladınız?

Tişörtlerdeki İngilizce yazıların anlamına yönelik araştırmam ortaokul yıllarımda başladı. İnsanlara, tişörtünün üstünde bulunan yazıların anlamını sorduğumda kimse bilmiyordu. Sadece moda olduğu için giydiklerini söylüyorlardı. Kişilerin hiç araştırmadan ve sorgulamadan İngilizce yazılı tişörleri giydiklerini fark ettim. Bu benim bakış açıma göre duyarsızlık, boşvermişlik oluyor. Dolayısıyla 2010 yılında resmi olarak tişörtlerin üstündeki yazıların anlamıyla ilgili çalışmalara başladım ve konferanslar verdim. Ayrıca üstünde İngilizce yazılar bulunan tişörtleri toplamaya, biriktirmeye başladım. Hatta bu çalışmayı ilk ve tek olarak ben yaptım. Mesela bir bebek kıyafetinin üstünde, “Ben aç bir köpeğim” İngilizce olarak yazıyor. Bunun anlamını bilen hangi anne-baba bebeğine böyle bir tişört giydirir ki? Ama anlamını araştırmayan aileler maalesef bu tür kıyafetleri bebeğine alıyor. Ben de insanlara, “Kötü anlamı olan İngilizce kelimeler Türkçe yazılsaydı giyer miydiniz?” diye soruyorum. Hep “hayır” cevabını alıyorum. Ancak yine de üstündeki anlama bakmadan bu tişörtleri alıyorlar. Zaten biz Türk toplumunun en çok yerli ve milli olarak ürettikleri şey ‘bahanedir.’ Mağazadan bir kıyafet alırken anlamına bakmadan alırlar. Sonrasında nasıl olsa kimse anlamını bilmiyor diyerek giyerler. Hatta bazıları yabancı dil bilmemesinin altına yatar. Ancak günümüz teknoloji çağı. Telefondan internete yazdığınız her kelime Türkçe’ye çevriliyor. Benim amacım insanların giydiklerine karışmak değil, farkındalık oluşturmak. İnsanlar bir şey giydikleri zaman üzerinde ne anlamlar taşıdıklarını bilsinler istiyorum. İnsanlar daha üstende ne yazdığını bilmiyorsa, dünyada ne döndüğünü ve ne yapıldığını bilemez.

Normal bir ölüm olmayabilir Normal bir ölüm olmayabilir

Jhfsjhfgdskjgdk Kopya

“TÜRK MALI KALİTESİZ GİBİ GÖSTERİLİYOR”

İngilizce yazılı tişörtler neden bu kadar çok tercih ediliyor?

İşin en acısı İngilizce baskılı tişörtlerin çoğu Türk malıdır. Ülkemizde maalesef yerli malına karşı resmen alerji oluşturulmuş. “Amerikan malıysa kesin sağlam olur” gibi yanlış bir algı var. Batı’nın kıyafetleri de iyi olabilir. Ama Türkçe’yi kalitesiz gösterme çabası var. Örneğin “Newyork” yeni şehir demek. Nevşehir de yeni şehir demek. Ama insanlar tişörtlerin üzerinde Nevşehir’i değil Newyork’u tercih ediyor. Bizim gerçekten kültür ve yöresel zenginliğimiz çok fazla. Bunları tişörtlerin üzerinde kullanabiliriz.

Vffvb

“KONYA’DA ‘KÜRDİSTAN’ LOGOLU KIYAFET SATILIYORDU, BEN ENGEL OLDUM!”

Bazı tişörtlerin üzerinde bulunan yazıların anlamlarını açıklar mısınız?

Tişörtlerde; madde bağımlılığına teşvik edici, kadının değersiz olduğunu ikna edici, cinsel içerikler, illuminate, üçgen içinde göz, evliliğin kötü olduğunu savunucu, kadına şiddete teşvik edici, küfürler ve ahlaksız daha birçok bilinçaltı mesajı bulunuyor. Mesela bir tişörtte gelin ve damat var. Damat kafasına silah dayamış, mutsuz. Üstünde ise “game over” yani oyun bitti yazıyor. Burada evliliği kötü bir şeymiş gibi gösteriyorlar. Bunun yanında başka tişörtlerde cinsel içerikli metinler yer alıyor. Hatta esrar maddesinin resminin olduğu çok sayıda tişört var. Ayrıca sadece İngilizce değil Türkçe olarak bile kötü mesajlar veren kıyafetler var. Bu noktada bazı insanların bilerek giydiğini anlıyoruz. En içler acısı ise bir ara Konya’nın eski garaj bölgesinde “Kürdistan” logosunun olduğu kıyafetler satılıyordu. Siz bunları satamazsınız diyerek engel oldum.

Teşekkür ederiz...

Muhabir: TUBA KAYA