Türkiye genelinde milyonlarca çalışanın en büyük hayallerinden biri olan emeklilik süreci, eksik prim günleri nedeniyle kabusa dönen vatandaşlar için köklü bir değişime uğruyor. Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesinde hayata geçirilen son yasal düzenlemeler, prim listesinde boşluklar bulunan sigortalıların önündeki engelleri tek tek kaldırıyor. Ankara kulislerinden sızan bilgilere göre, yeni sistem sayesinde çalışma hayatını tamamlamasına rağmen gün sayısı yetmeyen binlerce hak sahibi, yasal boşlukları doldurarak formüllerle emeklilik hakkına kavuşuyor.
Yapılan bu devrim niteliğindeki düzenlemenin zamanlaması da çalışanların lehine bir durum ortaya koyuyor. Hak sahipleri yasal eksikliklerini giderip emeklilik dilekçelerini verdikten sonra, Temmuz ayında yapılacak olan maaş güncellemelerinden doğrudan faydalanma fırsatı yakalayacak. Böylece yeni emekliler, sisteme dahil oldukları andan itibaren ilk maaşlarını doğrudan zamlı oranlar üzerinden alarak ekonomik anlamda rahat bir nefes alma şansına sahip olacaklar.
Eksik Günlerin Tamamlanması İçin Sunulan Alternatif Yöntemler
Sosyal güvenlik sisteminde uzun yıllardır devam eden katı kurallar, sigortalıların mağduriyet yaşamaması adına esnetilerek daha dinamik bir yapıya kavuşturuluyor. Çalışma hayatında çeşitli nedenlerle kesintiler yaşayan kadınlar için doğum borçlanması, erkekler için ise askerde geçen süreleri satın alma imkanı en önemli çıkış yolları olarak öne çıkıyor. Vatandaşlar, geçmişe dönük bu haklarını kullanarak prim listelerinde yer alan eksik gün sayılarını tamamen kapatabiliyor ve yaş ile sigortalılık süresi şartlarını tamamladılarsa doğrudan emeklilik hakkı elde edebiliyorlar.
Yeni dönemde bu borçlanma imkanlarının maliyet tablosu da güncel asgari ücret rakamlarına endeksli olarak yeniden hesaplandı. Hükümet yetkililerinin yaptığı son açıklamalara göre, doğum ve askerlik borçlanması yapmak isteyen bir vatandaşın ödeyeceği aylık en düşük tutar brüt asgari ücretin %32,0 oranı dikkate alınarak 8.321,76 TL olarak uygulanıyor. Bu finansal formül sayesinde çalışanlar, ne kadar ödeme yapacaklarını net bir şekilde bilerek bütçelerini planlama ve emeklilik yollarını açma şansına sahip oluyorlar.
Gurbetçi Vatandaşlar İçin Yurtdışı Hizmet Borçlanması Ayrıntıları
Yıllar önce Türkiye'den ayrılıp yabancı ülkelerde iş gücüne katılan Türk vatandaşları için de sosyal güvenlik sisteminde çok önemli bir kapı açık tutuluyor. Yurtdışında geçen çalışma sürelerini veya ev hanımı olarak geçirilen zamanları Türkiye'deki sigorta sistemine entegre etmek isteyen gurbetçiler, yurtdışı hizmet borçlanması yöntemine yoğun ilgi gösteriyor. Bu yöntem, özellikle Türkiye'de bir ayağı bulunan ve emeklilik günlerini kendi vatanında garantilemek isteyen yüz binlerce vatandaş için bulunmaz bir finansal fırsat sunuyor.
Gurbetçilerin Türkiye'den emekli olabilmeleri için ödemeleri gereken maliyetler de güncel mevzuata göre netlik kazanmış durumda. Yurtdışı hizmet borçlanmasında aylık bazda ödenecek prim tutarı, brüt asgari ücretin %45,0 oranı üzerinden hesaplanarak aylık 11.702,48 TL seviyesine yükseltildi. Yurt dışındaki vatandaşlar, bu ödeme planı dahilinde eksik günlerini toplu ya da parça parça ödeyerek Türkiye Cumhuriyeti sosyal güvenlik şemsiyesi altına girme hakkını resmen kazanıyorlar.
Bağkur Sigortalıları İçin İhya Sistemi Yeniden Devreye Giriyor
Kendi nam ve hesabına çalışan esnaflar ile tarım bağkurluları için geçmiş dönemlerde ödenemeyen borçlar yüzünden silinen günler büyük bir kayıp oluşturuyordu. Ekonomik dalgalanmalar nedeniyle prim ödemelerini durdurmak zorunda kalan veya sigortalılık süreleri tamamen dondurulan esnaflar için ihya mekanizması hayata geçirildi. Bu kurtarıcı sistem, geçmişte dondurulmuş olan tüm hizmet sürelerinin güncel ekonomik değerler üzerinden hesaplanarak sisteme yeniden dahil edilmesini ve canlandırılmasını sağlıyor.
Esnafın yüzünü güldüren bu canlandırma işleminde ödenecek olan güncel rakamlar da tamamen netleşti. Bağ-Kur bünyesindeki dondurulmuş günlerini ihya etmek suretiyle satın alacak sigortalılar, brüt asgari ücretin %34,5 oranı üzerinden hesaplanan aylık yaklaşık 8.971 TL tutarındaki ödemeyi gerçekleştirmek durumundalar. Bu sayede yıllardır birikmiş prim borcu yüzünden emekli olamayan küçük esnaf, tek bir hamleyle eksik günlerini tamamlayıp emekli maaşı alma şansını yakalıyor.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar İçin Masadaki Yeni Formüller
Büyük umutlarla çıkarılan Emeklilikte Yaşa Takılanlar yasasından, sadece birkaç yüz gün veya birkaç ay eksik yüzünden yararlanamayan kitleler için de bakanlık koridorlarında hareketlilik yaşanıyor. Hak kapısını kıl payı kaçıran ve prim yetersizliği nedeniyle mağdur olan sigortalılar için alternatif destek paketleri üzerinde teknik analizler yapılıyor. Ankara'da konuşulan senaryolara göre, prim gün sayısı yetersiz olan kişilere yönelik 2.760 güne kadar varabilen çok ciddi bir prim desteği veya yapılandırma seçeneği masada tartışılıyor.
Gündemi meşgul eden bir diğer çok önemli başlık ise staj ve çıraklık döneminde geçen sürelerin geriye dönük borçlanma kapsamına dahil edilip edilmeyeceği konusu olarak dikkat çekiyor. Eğer bu sürelerin borçlanılarak sigorta başlangıcı sayılması yönünde bir adım atılırsa, milyonlarca genç yaşta çalışmaya başlamış vatandaşın erken emeklilik hayali gerçeğe dönüşecek. Sosyal güvenlik uzmanları, bu yeni formüllerin yasalaşması halinde çalışma hayatında adaletin tam anlamıyla sağlanacağını ve erken emeklilik bekleyen kitlelerin taleplerinin karşılanacağını belirtiyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
