Resmi Gazete'de yayımlanan "Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik" ile birlikte, akıllı cihazlardan ev elektroniğine kadar geniş bir yelpazede ezber bozan kurallar uygulanmaya başlayacak. İkinci el alışverişlerde güven bariyerini en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen bu düzenleme, hem alıcılar hem de sektörel aktörler için yepyeni bir dönemin kapısını aralıyor.
MAĞAZA ALIŞVERİŞLERİ DAHİL TÜM KANALLARDA KOŞULSUZ İADE DÖNEMİ
Yeni düzenlemenin tüketici nezdindeki en büyük yansıması, iade süreçlerinde yaşanacak. Bugüne kadar yalnızca internet üzerinden yapılan mesafeli sözleşmelerde geçerli olan yasal cayma hakkı, artık fiziki sınırları da aşacak. Tüketiciler, yenilenmiş bir teknolojik ürünü sadece internet sitelerinden değil, fiziki bir mağazaya giderek görerek satın alsalar dahi, hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin 14 gün içinde iade edebilecek. Sözleşmeden şartsız cayma imkanı tanıyan bu hamle, ikinci el cihaz alırken tereddüt yaşayan vatandaşların ekonomik çıkarlarını koruma altına alacak.
AKILLI CİHAZLARDAN SONRA EV SİNEMA SİSTEMLERİ DE GARANTİ ALTINDA
Mevcut işleyişte cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, modemler ve oyun konsolları gibi taşınabilir teknolojiler üzerinde yoğunlaşan yenileme ekosistemi, yeni yönetmelikle birlikte oturma odalarına kadar genişliyor. Ticaret Bakanlığı, televizyonları da resmi olarak yenilenebilir ürün havuzuna dahil etti. Bu sayede televizyon gibi yüksek maliyetli ev elektroniği ürünleri de belirli standartlar çerçevesinde uzman merkezlerce elden geçirilecek, gerekli testlerden tabi tutulacak ve sertifikalı, garantili bir şekilde daha uygun fiyatlarla tüketiciyle buluşturulacak.
YÜBİS İLE HER CİHAZA DİJİTAL SİCİL VE ŞEFFAF PARÇA DEĞİŞİM RAPORU
İkinci el pazarındaki en büyük soru işareti olan "Cihaza daha önce ne yapıldı?" sorusu, kurulacak olan yeni dijital altyapıyla tarih oluyor. Kısa adı YÜBİS olan Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi sayesinde, ekosisteme dahil olan her bir teknolojik cihaz için özel bir dijital sicil kaydı oluşturulacak. Tüketiciler bu sistem üzerinden, satın almayı düşündükleri cihazın geçmişine dair tüm detaylara anında erişebilecek. Cihazın hangi parçalarının orijinaliyle değiştirildiği, hangi teknik işlemlerden geçtiği, kayıp, kaçak ya da çalıntı kaydının olup olmadığı şeffaf bir şekilde ekranlara yansıtılacak. Yetkili yenileme merkezlerinin sertifikaları da yine bu dijital havuzda halkın erişimine açık tutulacak.
MERDİVEN ALTI FİRMALARA ENGEL: SERMAYE ŞARTI 100 MİLYON LİRAYA ÇIKARILDI
Sektörün kalitesini yükseltmek ve suistimallerin önüne geçmek adına yenileme merkezlerine getirilen mali ve hukuki yükümlülükler de ciddi oranda ağırlaştırıldı. Piyasada güven hissi uyandırmayan yapıların elenmesi adına, yenileme merkezi açabilmek için gerekli olan asgari sermaye tutarı 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltildi. Kurallara uymayan, tüketicinin sağlığını, güvenliğini ya da cüzdanını riske atan işletmelere ise çok ağır yaptırımlar yolda. Bakanlık bünyesinde kurulacak özel komisyon, usulsüzlük tespit ettiği merkezlerin yetki belgelerini askıya alma veya tamamen iptal etme yetkisine sahip olacak. Lisansı iptal edilen bir merkeze bir yıl boyunca yeniden faaliyet izni verilmeyecek.
HEM BÜTÇEYE HEM DOĞAYA KATKI: 1.6 MİLYON CİHAZ EKONOMİYE KAZANDIRILDI
Bugüne kadar uygulanan politikalar sayesinde Türkiye'de yaklaşık 1,6 milyon teknolojik ürün yenilenerek çöpe gitmekten kurtarıldı ve piyasaya yeniden arz edildi. Yenilenmiş cep telefonlarındaki yüzde 1'lik KDV avantajı ve sağlanan taksit kolaylıkları vatandaşa cazip bir alternatif sunarken, işin çevresel boyutu da devasa boyutlara ulaştı. Bakanlık yetkilileri, bu sistemin elektronik atık oluşumunu ciddi oranda frenlediğini, israfın önüne geçtiğini ve döngüsel ekonomiyi tahkim ettiğini belirtiyor. 1 Ağustos itibarıyla tamamen yürürlüğe girecek olan yeni yönetmeliğin, bu olumlu çevre dostu etkileri çok daha yukarı taşıması bekleniyor.