Küresel petrol ticaretinin kalbi konumundaki Orta Doğu, Washington ile Tahran arasında tırmanan yeni bir askeri gerilimle çalkalanıyor. Amerika Birleşik Devletleri ordusuna ait bir askeri helikopterin Hürmüz Boğazı ve Umman açıklarında düşmesi, uluslararası kamuoyunda büyük bir hareketliliğe neden oldu. Olayın hemen ardından Beyaz Saray ve askeri komuta kademesinden gelen birbirinden oldukça farklı açıklamalar ise akıllarda soru işaretleri yarattı. Bölgedeki askeri hareketliliğin en üst düzeye çıktığı kritik saatlerde, taraflar arasındaki karşılıklı beyanatlar diplomatik bir krizin de kapısını araladı.
Trump sosyal medyadan duyurdu: İran Apache Helikopterimizi düşürdü
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, askeri kanattan gelen ilk raporların ardından kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden tüm dünyayı sarsacak sert bir iddiayı gündeme taşıdı. Trump yaptığı resmi paylaşımda, Hürmüz Boğazı semalarında rutin devriye görevini icra eden Amerikan Silahlı Kuvvetlerine ait bir Apache tipi taarruz helikopterinin İran güçleri tarafından hedef alınarak düşürüldüğünü açıkladı. Bu gelişmenin kendisine doğrudan rapor edildiğini aktaran ABD Başkanı, saldırıya karşı sessiz kalınmayacağının sinyallerini verdi.
Cumhurbaşkanlığı düzeyinde yapılan bu çıkış, iki ülke arasındaki askeri angajman kurallarının yeniden sertleşebileceği endişesini doğurdu. Görevli personelin durumu hakkında da bilgi paylaşan Trump, helikopterde bulunan iki askeri pilotun mucizevi bir şekilde hayatta kaldığını ve herhangi bir yara almadan kurtulmayı başardıklarını aktardı. Personelin güvende olduğunu teyit eden Trump, yine de Amerikan egemenliğine ve askeri unsurlarına yönelik bu tür bir eylemin yanıtsız bırakılamayacağını, Birleşik Devletler'in bu provokasyona karşı zorunlu bir askeri misilleme yapma hakkının doğduğunu sert bir dille ifade etti.
CENTCOM farklı konuştu: Umman açıklarında kaza kırımı iddiası
Beyaz Saray'dan yükselen savaş tamtamlarının hemen ardından, operasyonun doğrudan sorumlusu olan Amerika Birleşik Devletleri Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) resmi kanallarından çok daha temkinli ve teknik bir açıklama yayımladı. Ordunun en üst operasyonel mekanizmalarından biri olan CENTCOM, Başkan Trump'ın doğrudan bir dış saldırı olarak nitelendirdiği olayı, uluslararası sularda meydana gelen bir kaza kırımı şeklinde tanımlamayı tercih etti. Askeri kayıtlara dayandırılan açıklamada, AH-64 Apache tipi saldırı helikopterinin Türkiye saatiyle gece 02.33 sularında devriye uçuşu yaparken Umman kıyılarına yakın bir noktada henüz bilinmeyen bir sebeple irtifa kaybederek denize düştüğü belirtildi.
Merkez Kuvvetler Komutanlığı, kamuoyunu teskin etmek amacıyla hazırladığı raporda arama kurtarma faaliyetlerinin detaylarına da geniş yer ayırdı. Kazanın meydana gelmesiyle birlikte bölgedeki acil müdahale unsurlarının hızlıca harekete geçirildiği, helikopterde görevli iki kişilik mürettebatın yaklaşık iki saat süren yoğun bir operasyonun ardından sağ olarak kurtarıldığı bildirildi. Denizden tahliye edilen askerlerin askeri bir üsse nakledildiği ve yapılan ilk tıbbi kontrollerde sağlık durumlarının stabil olduğu, hayati tehlikelerinin bulunmadığı resmen doğrulandı.
Kritik bölgede soruşturma başlatıldı: Teknik arıza mı saldırı mı?
Pentagon ve Beyaz Saray arasındaki bu söylem farklılığı, dünya medyasında olayın ardındaki gerçek nedenin ne olduğuna dair tartışmaları da beraberinde getirdi. Hürmüz Boğazı gibi dünyanın en stratejik deniz geçiş yollarından birinde yaşanan bu olay, bölgedeki jeopolitik riskleri en üst seviyeye çıkardı. Siyasi liderlerin doğrudan İran'ı hedef göstermesine karşılık, askeri yetkililerin konuyu daha temkinli ele alması dikkatlerden kaçmadı.
Askeri uzmanlar, Apache helikopterinin düşüş mekanizmasının tam olarak aydınlatılabilmesi için enkazın denizden çıkarılması gerektiğini vurguluyor. CENTCOM tarafından yapılan son bilgilendirmede, kaza kırımının meydana geliş sebeplerini tüm yönleriyle açığa kavuşturmak amacıyla geniş çaplı ve çok yönlü bir teknik soruşturma başlatıldığı kaydedildi. Bölgede devriye gezen diğer unsurların radar kayıtları, telsiz konuşmaları ve pilotların vereceği ilk ifadeler doğrultusunda şekillenecek olan nihai raporun, Washington'ın Tahran'a yönelik atacağı diplomatik veya askeri adımları doğrudan belirlemesi bekleniyor.