Açıklanan güncel veriler, yeni neslin teknolojiyle kurduğu bağın boyutlarını ortaya koyarken, eğitim alışkanlıklarından sosyal ilişkilere, yapay zeka kullanımından siber zorbalığa kadar birçok alanda dikkat çekici değişimleri gözler önüne serdi. Araştırma, çocukların günlük yaşamında ekranların artık vazgeçilmez bir yer edindiğini ancak bu durumun beraberinde önemli sosyal ve eğitimsel etkiler getirdiğini kanıtlıyor.

AKILLI TELEFON SAHİPLİĞİ VE İNTERNETE ERİŞİM ORANLARI ZİRVEDE

AKINSOFT'un yeni robotları görücüye çıktı! 500'ü aşkın çözüm ortağı buluştu
AKINSOFT'un yeni robotları görücüye çıktı! 500'ü aşkın çözüm ortağı buluştu
İçeriği Görüntüle

Araştırma verilerine göre Türkiye genelinde 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1’i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor. Yaş aralıklarına bakıldığında ilkokul çağını kapsayan 6-10 yaş grubunda telefon kullanım oranı yüzde 66,2 seviyesinde seyrederken, ergenlik dönemini içeren 11-17 yaş aralığında bu oran yüzde 89,8’e tırmanıyor. Telefon sahibi çocukların yüzde 97,4’ünün cihazlarını düzenli olarak kullandığı görülürken, kullanım motivasyonları yaşa göre farklılık gösteriyor. Küçük yaş grubundaki çocuklar telefonlarını yüzde 73,3 oranında oyun oynamak için tercih ederken, 11-17 yaş arası gençler yüzde 87,8 ile ağırlıklı olarak internette gezinmeyi seçiyor. Dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8’inin cihazını en az yarım saatte bir kontrol etme alışkanlığı edinmiş olması.

Telefon 2182435-1

İnternet erişimi cephesinde ise tablo çok daha geniş bir yayılıma işaret ediyor. Çocukların yüzde 92,7’si aktif olarak internet kullanırken, bu oran 11-17 yaş aralığında yüzde 96,9 ile neredeyse tamamına ulaşıyor. Düzenli internet kullanıcılarının ekran başında geçirdikleri süreler incelendiğinde, hafta içi günlerde günde iki saat ve üzerinde çevrimiçi kalanların oranı yüzde 53,0 olarak ölçülürken, hafta sonlarında bu yoğunluk yüzde 63,4’e yükseliyor. Çevrimiçi ortamda en çok vakit ayrılan aktivite yüzde 86,2 ile video izlemek olurken, bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma ve ödev hazırlama süreçleri takip ediyor. Sosyal medya kullanımı yüzde 75,1 ile üçüncü sırada yer alırken, çevrimiçi kurs ve eğitimlere katılım yüzde 17,9 ile en alt basamakta kalıyor.

Cocuk Akilli Telefon

SOSYAL MEDYA VE DİJİTAL OYUN DÜNYASINDA CİNSİYET FARKI

Dijital platformların sunduğu sosyalleşme ve eğlence araçları çocukların gündeminde üst sıralarda bulunuyor. Genel ortalamada çocukların yüzde 69,8’i sosyal medya hesaplarını aktif olarak yönetiyor. Erkek çocuklarda yüzde 71,4 olan sosyal medya kullanım oranı, kız çocuklarında yüzde 68,1 olarak kaydediliyor. Özellikle 11-17 yaş grubundaki gençlerin yüzde 83,4’ünün sosyal medya mecralarında yer alması, dijital sosyalleşmenin ergenlik dönemindeki baskın rolünü doğruluyor.

Dijital oyun ekosistemi ise çocukların yüzde 68,1’ini içine çekmiş durumda. Erkek çocukların yüzde 77,4’ü dijital oyun oynadığını belirtirken, kız çocuklarında bu oran yüzde 58,2 düzeyinde kalıyor. Düzenli oyun oynayan çocukların tür tercihlerinde yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları liderliği göğüslüyor. Strateji ve taktik oyunları yüzde 44,5, spor oyunları ise yüzde 41,6 ile genç oyuncuların favorileri arasında bulunuyor. Oyun alışkanlıklarının yarattığı öz değerlendirmelerde ise 6-10 yaş grubunun yüzde 34,7’si fazla oyun oynamanın günlük sorumluluklarını aksattığını kabul ederken, 11-17 yaş grubunun yüzde 34,5’i ailelerinin bu durumdan şikayetçi olduğunu dile getiriyor.

Cocugunuza Cep Telefonu Almaniz Gerektigini Nasil Anlarsiniz 1

EKRAN BAĞIMLILIĞI KİTAP OKUMA VE AİLE İLİŞKİLERİNİ ZAYIFLATIYOR

Teknolojinin sunduğu sınırsız içerik dünyası, çocukların geleneksel alışkanlıkları üzerinde doğrudan bir baskı oluşturuyor. Ekran karşısında geçirilen uzun saatlerin günlük yaşamlarına etkisini değerlendiren çocukların yüzde 48,3’ü daha az kitap okuduğunu itiraf ediyor. Bunun yanı sıra katılımcıların yüzde 42,2’si ders çalışma sürelerinin kısaldığını, yüzde 33,0’ü ise aile bireyleriyle daha az vakit geçirdiğini ifade ediyor. Ekran süresinin sosyal ve fiziksel yansımaları bununla da sınırlı kalmıyor; çocukların yüzde 26,8’i arkadaşlarıyla yüz yüze iletişimlerinin azaldığını belirtirken, yüzde 25,4’ü uyku düzenlerinin olumsuz etkilendiğini ve daha az uyuduklarını kaydediyor.

Çocuk Cep Telefonu(2)

ÜRETKEN YAPAY ZEKA KULLANIMINDA KIZ ÇOCUKLARI ÖNE ÇIKIYOR

2026 yılı araştırmasının en güncel ve dikkat çekici başlıklarından birini ise üretken yapay zeka teknolojileri oluşturuyor. 11-17 yaş grubundaki gençlerin yüzde 63,0’ü üretken yapay zeka araçlarından yararlandığını beyan ediyor. Cinsiyet bazlı incelemede kız çocuklarının yüzde 65,5’lik kullanım oranıyla yüzde 60,6’da kalan erkek akranlarını geride bıraktığı görülüyor. Gençler bu yeni nesil teknolojiyi yüzde 88,1 gibi ezici bir çoğunlukla örgün eğitim ve okul çalışmaları için kullanırken, kişisel ve özel meraklar için kullanım oranı yüzde 58,6 olarak gerçekleşiyor. Yapay zeka araçlarıyla henüz tanışmayan kesimin yüzde 68,9’u bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını belirtirken, yüzde 16,1’lik bir kesim ise veri gizliliği ve güvenlik endişeleri nedeniyle uzak durmayı tercih ediyor.

DİJİTAL ORTAMDA SİBER ZORBALIK RİSKİ DEVAM EDİYOR

Çocukların çevrimiçi dünyada geçirdikleri sürenin artması, güvenlik risklerini ve akran zorbalığının dijital boyutunu da beraberinde getiriyor. Araştırma verilerine göre çocukların yüzde 10,2’si doğrudan siber zorbalığa maruz kaldığını ifade ediyor. Çevrimiçi ortamlarda başkalarına yönelik siber zorbalık davranışında bulunduğunu beyan edenlerin oranı yüzde 4,6 seviyesinde ölçülürken, çocukların yüzde 23,6’sı internet ortamında gerçekleşen zorbalık vakalarına tanıklık ettiğini bildiriyor. Bu veriler, dijital okuryazarlığın ve çevrimiçi güvenliğin aileler ve eğitimciler için ne denli kritik bir gündem maddesi olmaya devam ettiğini açıkça gösteriyor.

Kaynak: TÜİK