Türkiye’de yurt dışından getirilen mobil cihazların kullanımını yasal hale getirmek için ödenen IMEI kayıt ücreti önümüzdeki dönemde yeni bir tarihi zirveye tanıklık etmeye hazırlanıyor. Sınır ötesinden tedarik edilen telefonlar için mevcut durumda uygulanan 54 bin 258 liralık harç tutarı, açıklanacak yeni oranlarla birlikte 70 bin lira sınırına kadar dayanacak. Bu durum yurt dışı alışverişlerinin ekonomik çekiciliğini büyük ölçüde ortadan kaldırırken mobil iletişim sektöründe de yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.
Yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenen harç oranları, ülkedeki enflasyonist baskılar ve üretici fiyat endekslerindeki değişim doğrultusunda şekilleniyor. Yolcu beraberinde getirilen akıllı telefonların Türkiye sınırları içerisinde iletişim ağlarına bağlanabilmesi için zorunlu kılınan bu ödeme tutarı, son yıllarda yaşanan hızlı yükseliş grafiği ile dikkat çekiyor. Tüketiciler, yeni oranların yürürlüğe girmesiyle birlikte yurt dışı seyahatlerinde cihaz satın alma kararlarını yeniden gözden geçirmek zorunda kalıyor.
Yeniden Değerleme Oranı Yüzde 27,85 Seviyesinde Şekillenecek
Ekonomi dünyasından uzmanların gerçekleştirdiği son projeksiyonlar, vergi ve harçlara uygulanacak katsayının belirlenmesinde kritik rol oynayan Yİ-ÜFE verilerine dayanıyor. Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz tarafından paylaşılan teknik analizlere göre, eylül ve ekim aylarında Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nin ortalama yüzde 2 seviyesinde gerçekleşmesi durumunda yeniden değerleme oranı yüzde 27,85 olarak kaydedilecek. Bu oran, resmi makamlarca kasım ayının ilk haftasında ilan edilerek kesinlik kazanacak.
Mevzuat gereğince Cumhurbaşkanlığı makamının, Vergi Usul Kanunu kapsamında hesaplanan bu harç tutarlarını yüzde 50 oranına kadar indirme veya artırma yetkisi bulunuyor. Ancak herhangi bir indirme yetkisinin kullanılmaması durumunda mevcut 54 bin 258 liralık ödeme miktarı doğrudan 69 bin 450 lira seviyesine fırlayacak. Tüketiciler ve sektör temsilcileri, uygulanacak nihai kararın açıklanacağı tarihe kilitlenmiş durumda bekleyişini sürdürüyor.
Son 12 Yıllık Süreçte Kayıt Harcında Yaşanan Artış Tüketicileri Şaşırtıcı Bir Tabloyla Karşı Karşıya Bıraktı
Geçmiş yıllara ait veriler incelendiğinde IMEI kayıt harcında meydana gelen artışın boyutu açık bir şekilde ortaya çıkıyor. 2015 yılında sadece 131,50 lira düzeyinde bulunan kayıt bedeli, geçen zaman zarfında kademeli ve hızlı artışlarla günümüzdeki seviyelerine ulaştı. Önümüzdeki dönemde öngörülen rakamın kesinleşmesi halinde, söz konusu harç miktarının 12 yıllık bir zaman dilimi içerisinde tam 528 katına çıkacağı hesaplanıyor.
Yaşanacak bu yükseliş yalnızca mobil cihaz kayıt harçları ile sınırlı kalmayacak. Yeniden değerleme oranındaki artış paralelinde emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, özel iletişim vergisi ve motorlu taşıtlar vergisi gibi geniş bir yelpazedeki kamu alacakları da güncellenecek. Bunun yanı sıra sürücü belgesi harçları, araç muayene ücretleri, trafik para cezaları ve Gelir Vergisi tarife dilimleri de aynı katsayı üzerinden yeniden yapılandırılacak.
Mobil İletişim Sektörü Temsilcileri Yurt Dışından Cihaz Almanın Cazibesini Yitirdiğini Belirtiyor
Sektörün önde gelen kuruluşlarından Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş Adamları Derneği yönetim kanadı, konuya ilişkin yaptıkları değerlendirmelerde finansal dengelerin tamamen değiştiğine dikkat çekiyor. Dernek Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, mevcut kayıt bedellerinin halihazırda yurt dışı cihaz alım avantajını büyük ölçüde erittiğini vurguluyor. Yapılacak yeni zamların ardından yurt dışından telefon getirmenin hiçbir finansal mantığının kalmayacağı ifade ediliyor.
Ekonomik unsurların ötesinde, yurt dışından temin edilen cihazların beraberinde getirdiği teknik ve yasal riskler de tüketicilerin karşısına çıkıyor. Yabancı ülkelerden satın alınan pek çok mobil cihaz için üretici firmalar Türkiye sınırları içerisinde standart garanti desteği sağlamıyor. Uluslararası geçerliliği olduğu belirtilen cihazlarda dahi yetkili teknik servislerin ücretsiz onarım veya parça değişimi gibi süreçlerde hizmet vermekten kaçındığı görülüyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
