KONYA'DAN YÜKSELEN İHTİLAL DALGASI
Konya'nın tanınmış isimlerinden Abdülbasir Efendi'nin oğlu olan Abdülaziz Efendi, 1868 yılında bu tarihi şehirde dünyaya geldi. Eğitim hayatına mahalle mektebinde başlayıp babasının medresesinde devam eden genç Abdülaziz'in kaderi, o yıllarda Konya’da sürgünde bulunan ünlü fikir adamı Ebüzziya Tevfik ile tanışmasıyla tamamen değişti. Mizaç olarak oldukça cesur, atılgan ve gözü budaktan sakınmaz bir yapıya sahip olan bu Konyalı genç, uzun boyu, iri pazıları ve güçlü eylem adamı kimliğiyle kısa sürede öne çıktı. Ebüzziya Tevfik’in hürriyet ve esaretten kurtulma fikirlerinden derinden etkilenen Abdülaziz Efendi, dönemin yönetimine karşı iç dünyasında büyük bir öfke ve kin beslemeye başladı.
BÜYÜK KARATAY MEDRESESİ'NİN İZLERİNİ TAŞIYAN ÖLÜMCÜL HALI
Konya’daki Jön Türklerle ilişkilerini ilerleten Abdülaziz Efendi, Kâzım Hüsnü ile birlikte şehirde gizli ihtilal toplantıları organize etmeye başladı. İstibdat yönetimini devirmeyi sabit fikir haline getiren Konyalı fedai, Sultan II. Abdülhamit’in karşısına çıkabilmek için şeytani bir plan hazırladı. Sanata büyük ilgi duyan ve bir dönem Mısır’da halıcılık eğitimi alırken gizlice bombacılık da öğrenen Aziz Efendi, padişaha hediye edilmek üzere sanat değeri yüksek bir halı seccade tasarladı. Halının çizimlerini bizzat yapan Konyalı genç, model olarak Konya Büyükşehir'in gözbebeği olan Büyük Karatay Medresesi'nin kubbesindeki çinileri ve İnce Minare ile Sahip Ata camilerinin kapı motiflerini kullandı. Üzerinde padişaha dualar yazan ve "Aziz Konevî" (Konyalı Aziz) imzasını taşıyan bu ipek ve yün dokuma halı, takdim esnasında yapılacak silahlı veya bıçaklı suikastın kusursuz bir kamuflajıydı.
(İzmir Keşan'a gitmek üzere Konya'dan saklanan Abdülaziz Efendi'nin İzmir'de bulunduğu için Saray'dan Aydın Valiliğine çekilen telgraf)
SARAY ENGELİ VE ALTIN TEŞVİKİ
Kâzım Hüsnü’nün kız kardeşlerine gizlice dokutturulan bu devasa halı, dönemin sadrazamı ve eski Konya Valisi Avlonyalı Ferit Paşa aracılığıyla İstanbul’a gönderildi. Abdülaziz Efendi, halıyı bizzat teslim ederek sarayda huzura çıkmayı ve sarığının içinde gizlediği küçük tabancayla suikastı gerçekleştirmeyi hedefliyordu. Ancak Ferit Paşa, Konyalı genci huzura çıkarmayarak hediyeyi bizzat kendisi sundu. Padişah halıyı çok beğenerek dokuyan kızlara Şefkat Nişanı ve 500 lira, Aziz Efendi'ye ise 100 sarı lira ihsan etti. Planı bozulan ancak paraları alarak Konya'ya dönen Abdülaziz Efendi, komiteye Ferit Paşa’nın arabuluculuk yapmaması nedeniyle eylemi gerçekleştiremediğini itiraf etti.
AYAKKABI ÖKÇESİNDEKİ ŞİFRE VE İHANETLE GELEN SON
İlk denemesinde başarısız olan Konyalı Jön Türk, pes etmeyerek ikinci bir suikast planı hazırladı. Bu kez ceketinin sol koluna yerleştirdiği keskin bir bıçakla saraya sızmayı hedefliyordu. İstanbul’daki gizli teşkilata götürmek üzere hazırlanan imzasız ve şifreli mektup ise yakalanma riskine karşı Aziz Efendi'nin yeni bir çift ayakkabısının ökçesine gizlice yerleştirildi. Ancak ihtilal grubunun içine sızan Baytar Müfettişi Tatar İbrahim’in durumu Dâhiliye Nezaretine telgrafla ihbar etmesi üzerine oyun bozuldu. İstanbul’a ayak basar basmaz polis tarafından kıskıvrak yakalanan Abdülaziz Efendi'nin ayakkabı ökçesindeki gizli mektup çıkarıldı. Yoğun sorgulara rağmen arkadaşlarını ele vermeyen Konyalı fedai, Dersaadet Umumi Hapishanesi'ne hapsedildi. Saçı sakalı uzamış bir halde hücrede günlerini geçiren Abdülaziz Efendi, II. Meşrutiyet’in ilanının ardından, 29 Ağustos 1908 tarihinde zindanda hayatını kaybetti.
TELGRAFNAME
Merkez fi 25 Kanun-ı sani 321 Yıldız
Resmi 3 saat 45 dakika 131 kelime mahal-i numrosu 10014
Müstaceldir Aydın Vilâyet-i Celîlesine
Kamer-i sabah 66684 dün akşam 21228 Sirkeci 37469 13544 istasyonunda 65487 derdest ve inde'l-taharri 13515 üzerinde 13543 45647 evrak-ı muzırra-i 12784 96576 mesaliha zuhur itmekle hakkında tahkikât icrasına mübaşeret 23814 Konyalı 13526 78281 Abdülaziz 13152 79523 41682 Efendi namında bir şahsın evrakı meyanında İzmir'de 44254 antız?? 52533 13575 postahanesi Post Restant numro 401 adresi havi bir varaka zuhur itmiş olmağla mezkûr numronun kime ait olmaya ait tahkiki ve mezkûr adrese vürud itmiş ve iddiği elbette vardı olan evrak ve mekâtib vesairenin suret-i münasibede ahz ile komisyona irsali ve şahs-ı merkum fi 5 Kanunusani 321 tarihinde 16289 İzmir 77687 tarikiyle 13552 24851 Keşan'a 12748 çalışmak üzere tezkere istihsal idüb fi 7 Kanunusani 321 tarihinde 24814 Konya'dan 13522 hareket ittiği ve 12 Kanunusani 321 tarihinde İzmir'de tezkeresini
TELGRAFNAME
Vizite itdirüb fi 14 Kanunusani sene 321 tarihinde 24851 Keşan'a 12748 müteveccihan hareket ittiği Hamil olduğu tezkerenin tedkikından anlaşıldığı cihetle İzmir'de 16289 13523 olmayın serian tahkîkıyla iş'arı hususunun icab idenlere emr u tebliği rü'yet ü mesâfât-ı Müslime-i destûrânelerinden muntazar bulunmağla ol babda fi 25 Kanunusani sene 321 Komisyon-ı Mahsusa Reisi Necîb Melhame (BOA, Y..EE..KP.. (Yıldız Esas Evrak Kâmil Paşa), 12.12.1323, 1-4).
