Valilik koordinasyonunda ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşlarının katılımıyla, yangın riskinin minimum seviyeye indirilmesi adına gerekli tüm idari ve fiziki tedbirlerin alındığı belirtildi. Saha denetimleri ve kontrollerin aralıksız olarak sürdürüldüğünü ifade eden yetkililer, devletin aldığı bu önlemlerin tam anlamıyla başarıya ulaşabilmesi ve acı tabloların yaşanmaması için vatandaşların, üreticilerin ve biçerdöver operatörlerinin göstereceği yüksek dikkat ile duyarlılığın anahtar rol oynadığına dikkat çekti.

TARIM ARAÇLARINA SIKI KONTROL VE SAHADA SU TANKERİ ZORUNLULUĞU

Konya Valiliği tarafından yapılan resmi açıklamada, hasat sürecinde olası yangın facialarının önüne geçebilmek adına çiftçilerin ve arazi sahiplerinin uyması gereken teknik kurallar en net şekilde ortaya konuldu. Bu kapsamda, hasat faaliyetlerinde aktif olarak kullanılan biçerdöverlerin, balya makinelerinin ve diğer tüm tarım araçlarının mekanik ve elektrik bakımları ile kontrollerinin sezon öncesinde ve esnasında eksiksiz olarak yapılması gerektiği bildirildi. Tarla içinde hareket eden tüm tarım araçlarında, ani bir alevlenme durumunda ilk müdahaleyi yapabilmek adına yeterli sayıda ve çalışır durumda yangın söndürme tüpü bulundurulmasının yasal ve insani bir zorunluluk olduğu hatırlatıldı.

Olası bir kıvılcım anında alevlerin tüm tarlayı sarmasını engellemek için hasat esnasında su dolu ilaçlama tankerlerinin, su arabalarının, pulluk veya toprak işleme ekipmanlarının arazide çalışır ya da hazır vaziyette bekletilmesinin hayati önem taşıdığı ifade edildi. Erken müdahale imkanlarının sahada hazır bulunması, yangının kontrol altına alınma süresini doğrudan etkileyen en büyük faktör olarak gösterildi.

ANIZ KABUSUNA SON VERİLMELİ VE DOĞAYA ATIK BIRAKILMAMALI

Açıklamanın en sert ve net uyarılarından biri de her yıl toprağın verimliliğini öldüren ve devasa yangınlara davetiye çıkaran anız yakma alışkanlığına yönelik oldu. Valilik, tarımsal üretimin geleceğini ve çevre sağlığını korumak adına kesinlikle anız yakılmaması gerektiğinin altını çizdi. Bunun yanı sıra, sadece üreticilerin değil yoldan geçen tüm vatandaşların da aynı sorumluluğu taşıması gerektiği belirtilerek, tarım alanlarının yakınlarına veya içlerine sigara izmariti, güneşte mercek görevi görerek yangın başlatan cam şişeler ve parlayıcı nitelikteki atıkların kesinlikle bırakılmaması gerektiği yönünde çağrı yapıldı.

Özellikle yüksek sıcaklıkların yaşandığı, nem oranının düştüğü ve şiddetli rüzgarların etkili olduğu kritik günlerde yangın riskinin katlandığı hatırlatılarak, bu dönemlerde azami ölçüde teyakkuzda olunması istendi. Herhangi bir noktada duman veya yangın görülmesi halinde, vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ne ihbarda bulunulmasının, itfaiye ve orman ekiplerinin hızlı müdahalesi ile olası zararların büyümeden engellenmesi açısından hayati olduğu belirtildi. Konya Valiliği, tüm hemşehrilerini bu kritik dönemde sorumlulukla hareket etmeye davet ederken, Konya çiftçisine kazasız, belasız, hayırlı ve bereketli bir hasat sezonu diledi.

Uzmanlar tarafından yapılan ilk saha gözlemleri, bu çöküntünün arkasında yatan nedenlerin kamuoyunda bilinen örneklerden çok daha farklı olduğunu ortaya koydu. Bölgede incelemelerde bulunan Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Ufuk Gürkan Yıldırım, yaşanan durumu tamamen jeolojik bir handikap olarak nitelendirdi. Bilim dünyasından gelen bu açıklamalar, çevre sakinlerinin tedirginliğini bir nebze olsun hafifletirken, gözleri Devlet Su İşleri tarafından hazırlanacak nihai teknik rapora çevirdi.

YERALTINDAKİ OTUZ YILLIK GİZLİ AKINTI YÜZEYİ ÇÖKERTTİ

Baraj göletindeki bu çöküşün ardından kamuoyunun aklına ilk olarak Konya Ovası’nda sıklıkla görülen ve tarımsal sulama kaynaklı devasa obruklar geldi. Ancak bilim insanları Isparta’da yaşanan bu tablonun çok daha farklı ve kendine has bir jeolojik süreç barındırdığını vurguluyor. Konya’daki obrukların yeraltı sularının çekilmesi ve karbondioksitin kireçtaşlarını eritmesiyle oluştuğunu belirten uzmanlar, Atabey’deki durumun doğrudan yüzeydeki suyun yeraltına sızma çabasından kaynaklandığını ifade ediyor.

1993 yılından bu yana su tutan ve bölgenin can damarı olan suni göletin tabanında, otuz yılı aşkın bir süredir mikro düzeydeki kılcal yollar üzerinden su sızıntıları yaşanıyordu. Zaman içerisinde yeraltındaki bu kılcal damarların genişlemesi, üstteki toprak tabakasının taşıma gücünü tamamen yitirmesine yol açtı. Taşıyıcı gücünü kaybeden üst örtü tabakası da büyük bir gürültüyle yeraltındaki boşluğa doğru çökerek düden benzeri devasa bir yutak oluşturdu. Bilim insanları bu durumu mühendislik hatalarıyla veya baraj yapım aşamasındaki ihmallerle ilişkilendirmenin doğru olmayacağını, kılcal damarların yıllar içindeki hareketinin fizibilite çalışmalarında tespit edilmesinin neredeyse imkansız olduğunu dile getiriyor.

KURAKLIK DEĞİL TAMAMEN DOĞAL BİR SÜREÇ

Geçtiğimiz yıl aynı dönemde Atabey Göleti’nde yaşanan su çekilmesi tamamen bölgedeki aşırı kuraklık ve insan kaynaklı yoğun su kullanımıyla doğrudan bağlantılıydı. Ancak bu yıl durum tamamen tersi bir tabirle karşımıza çıkıyor. Bölgenin bu kış ve bahar aylarında meteorolojik olarak oldukça yüksek miktarda yağış alması, tüm yüzeysel su kaynaklarını en üst limitlerine kadar doldurmuştu. Dolayısıyla göletteki su kaybının ve ardından gelen çöküşün kuraklıkla hiçbir alakası bulunmuyor. Kar yağışının az olması yeraltı sularını beslemese de, yoğun yağmurlar yüzeydeki su miktarını maksimum seviyeye ulaştırmıştı. Tamamen dolan gölün yarattığı yüksek su basıncı, yeraltındaki o gizli boşluğu tetikleyerek çöküşü hızlandırdı.

Yetkililer, yaşanan bu durumun ardından hızlıca aksiyon alarak gölet tabanında oluşan yutağı izole etti ve su kaçıran o derin gideri kapatmak için teknik çalışmaları başlattı. DSİ yetkililerinden alınan bilgilere göre, yeraltı boşluğunun tamamen kapatılması ve izolasyon işlemlerinin tamamlanmasının ardından doğa harikası gölet yeniden su tutmaya başlayacak. Uzmanlar, gerçekleştirilecek mühendislik müdahalelerinin ardından Atabey Göleti’nin en kısa sürede eski su kotuna ve o özlenen büyüleyici manzarasına yeniden kavuşacağını öngörüyor.

Görüntülerin dijital platformlarda hızla yayılmasıyla birlikte, olayın boyutu yerel bir panikten çok daha geniş bir tartışma alanına taşındı. Gece karanlığında silüeti net olarak seçilebilen ancak cinsi tam olarak anlaşılamayan canlının büyüklüğü, bölgede yaşayan ve geçimini topraktan sağlayan yüzlerce insanı tedirgin etmeye yetti.

PİTON İDDİASI ORTALIĞI KARIŞTIRDI

Sosyal medya mecralarında paylaşılan kayıtların ardından kullanıcılar arasında yılanın türüne dair pek çok iddia ortaya atıldı. Özellikle devasa gövde yapısı ve hareket kabiliyeti nedeniyle söz konusu canlının bir piton yılanı olabileceği yönündeki tahminler, bölgedeki korku iklimini daha da tırmandırdı. Anadolu coğrafyasının doğal faunasına yabancı olan bu türün, Konya bozkırlarında nasıl ortaya çıkmış olabileceğine dair senaryolar üretilirken, konunun uzmanları ve yerel yönetim birimleri de duruma müdahil oldu.

Resmi makamlar tarafından yapılan ilk incelemelerde, yılanın biyolojik türüne dair henüz kesin ve resmi bir doğrulama yapılmadığı vurgulandı.

ALEVLER RÜZGARIN ETKİSİYLE YERLEŞİM YERLERİNE DOĞRU HIZLA İLERLEDİ

Olay, Konya’nın merkez Meram ilçesine bağlı Gödene Mahallesi’nde meydana geldi. Boş arazideki kuru otların henüz belirlenemeyen bir sebepten ötürü alev alması, kısa sürede kontrol edilmesi güç bir yangına dönüştü. Çevredeki yeşil alanların ve kuru bozkır örtüsünün rüzgarla birleşmesi, alevlerin boyunu metrelerce yukarıya taşıdı. Gökyüzünü kaplayan yoğun kara dumanlar kentin pek çok noktasından görülebilirken, rüzgarın esiş yönü sebebiyle yangın doğrudan arazinin sınırında bulunan müstakil evlere ve apartmanlara doğru yöneldi. Evlerinin pencerelerinden alevlerin yaklaştığını gören mahalle sakinleri büyük bir endişeyle kendilerini dışarıya attı.

Durumun ciddiyetini fark eden vatandaşlar vakit kaybetmeden acil çağrı merkezine haber verdi. İhbar hattına gelen ardı ardına aramaların ardından Konya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığına bağlı çok sayıda profesyonel ekip, sirenler eşliğinde bölgeye sevk edildi. Yangın mahalline giden yolların yapısı ekiplerin intikalini zorlaştırsa da itfaiye erleri kısa sürede olay yerine ulaştı. Ancak rüzgarın şiddetini artırması, alevlerin evlerin bahçe duvarlarına kadar yaklaşmasına yol açarak tehlikenin boyutunu bir kat daha artırdı.

İTFAİYE VE MAHALLE SAKİNLERİ YANGINI SÖNDÜRMEK İÇİN SEFERBER OLDU

Profesyonel ekiplerin koordineli müdahalesi başlamadan önce, mahallede yaşayan vatandaşlar da büyük bir dayanışma örneği sergiledi. Kendi imkanlarıyla yangının önünü kesmeye çalışan mahalle sakinleri, evlerinin bahçelerindeki sulama hortumlarını uzatarak ve ellerine aldıkları su kovalarıyla alevlerin üzerine koştu. Kadın, erkek, genç, yaşlı demeden herkesin binaları korumak adına gösterdiği bu yoğun çaba, itfaiye ekiplerinin olay yerine ulaşmasıyla daha sistemli bir hal aldı. İtfaiye ekipleri arazinin dört bir yanından alevlerin merkezine doğru tazyikli su sıkarak yangının yayılma yollarını kesmeyi başardı.

Ekiplerin alevlerle mücadelesi sürerken, Konya İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı asayiş ekipleri de çevre güvenliğini sağlamak amacıyla teyakkuza geçti. Meraklı kalabalığı yangın alanından uzak tutmak ve itfaiye araçlarının rahat çalışmasını sağlamak için geniş bir güvenlik koridoru oluşturuldu. Aynı zamanda dumandan etkilenebilecek vatandaşlar ya da olası bir yaralanma durumuna karşı İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı ambulanslar ve acil sağlık personeli de bölgede hazır kıta bekletildi. Şans eseri yangın esnasında herhangi bir can kaybı ya da yaralanma vakası yaşanmadı.

DEV YANGIN SÖNDÜRME ÇALIŞMALARI DRON KAMERALARINA SANİYE SANİYE YANSIDI

Yangının ne kadar geniş bir alana yayıldığı ve ekiplerin havadan karaya yürüttüğü zorlu mücadele, olay yerinde uçurulan dron kameraları vasıtasıyla anbean kaydedildi. Havadan çekilen görüntülerde, kuru otların yandığı siyah küllerle kaplı devasa arazi ve alevlerin hemen bitişiğindeki konutların sınırına kadar nasıl yaklaştığı net bir şekilde gözler önüne serildi. Görüntüler, hem felaketin boyutunu hem de itfaiye erlerinin alevlerin evlere sıçramasını önlemek adına yaptığı kritik hamlelerin başarısını ortaya koydu.

Şehrin kalbi sayılan Mevlana Caddesi'nde ise kısıtlamalar daha erken saatte başlayacak. Saat 19.00 itibarıyla Mevlana Meydanı ile İş Bankası Kavşağı arasında kalan hat, güvenlik çemberine alınarak araç geçişine kapatılacak. Emniyet güçleri, bu bölgede güvenlik tedbirlerinin eksiksiz olarak tamamlanmasının ardından trafik akışını hızlı bir şekilde daha önceden belirlenen alternatif yan yollara sevk edecek.

ANA ARTERLERİ KESEN SOKAKLARDA KISA SÜRELİ KİLİTLENMELER OLABİLİR

Trafik akışının sadece ana caddelerle sınırlı kalmayacağını, bu caddeleri besleyen yan yollarda da geçici durdurmaların yaşanabileceğini belirten Konya Emniyet Müdürlüğü, sürücüleri sabırlı olmaya davet etti. Özellikle Aslanlı Kışla Caddesi’ni dikey olarak kesen stratejik hatlarda trafik yoğunluğuna göre anlık müdahaleler yapılacak.

Bu kapsamda Fetih Caddesi, Ali Ulvi Kurucu Caddesi, Şeyh Ulema Yahşi Caddesi ve Şeyh Ulema Recepağa Caddesi kesişim noktalarında, anma konvoylarının ve vatandaş gruplarının geçiş güvenliğini sağlamak amacıyla ihtiyaç duyulduğu anlarda kısa süreli trafik durdurma ve yönlendirme işlemleri uygulanacak. Sürücülerin bu kavşaklarda görevli trafik polislerinin işaretlerine mutlak suretle uyması gerektiği hatırlatıldı.

BÜYÜK ANMA YÜRÜYÜŞÜ İÇİN ALAADDİN BULVARI VE BAĞLANTILARI KAPATILACAK

15 Temmuz ruhunu yaşatmak adına düzenlenecek olan kitlesel Anma Yürüyüşü, kentin en işlek meydanlarından birinde başlayıp yine aynı noktada son bulacak. Saat 19.00 ile 20.00 arasında gerçekleştirilecek olan bu büyük yürüyüş, Kılıçaslan Şehir Meydanı’ndan start alarak Alaaddin Bulvarı güzergahını tamamen çevreleyecek ve yürüyüş kortesinin hareketiyle yeniden Kılıçaslan Şehir Meydanı’nda tamamlanacak.

Yürüyüşün icra edildiği süre zarfında, binlerce vatandaşın güvenli bir parkurda ilerleyebilmesi için Alaaddin Bulvarı’na açılan tüm ana damarlar kilitlenecek. Bulvara bağlanan Mevlana Caddesi, Atatürk Caddesi, Aziziye Caddesi ve Şehit Nazım Bey Caddesi yürüyüş boyunca kısa süreli olarak araç trafiğine kapatılarak tamamen yayaların kullanımına tahsis edilecek.

Türkiye’nin önemli kiraz üretim merkezlerinden biri olan Akşehir’in Atakent Mahallesi’nde yaşananlar, tarım sektörünün içinde bulunduğu zor durumu bir kez daha gözler önüne serdi. Kirazın alıcı bulmaması ve açıklanan fiyatların üretim maliyetlerinin altında kalması nedeniyle bazı üreticiler, meyveyi toplatmak yerine yıllardır emek vererek yetiştirdikleri kiraz ağaçlarını kesmeye başladı. Yaklaşık 15 yılda yetişen kiraz ağaçlarını kesen üreticiler, artık bu üretimi sürdürme imkânlarının kalmadığını ifade etti. Hasat için yapılacak işçilik giderinin bile karşılanamadığını belirten çiftçiler, ürünün dalında kaldığını ve zarar etmemek adına ağaçlarını sökmek zorunda kaldıklarını söyledi.

Üreticiler; artan gübre, ilaç, sulama, mazot ve işçilik maliyetlerinin kendilerini üretimden uzaklaştırdığını belirterek, kirazın hak ettiği değeri görmediğini dile getirdi. Yıllarca emek verdikleri bahçeleri kesmenin kendileri için çok zor bir karar olduğunu ifade eden çiftçiler, “Ağaçlarımızı evladımız gibi büyüttük. Ancak artık bakımını yapacak gücümüz de umudumuz da kalmadı.” sözleriyle yaşadıkları çaresizliği anlattı. Atakent’te yaşanan bu olay, yalnızca bir üreticinin değil, kiraz üretimiyle geçimini sağlayan yüzlerce ailenin ortak sorunu olarak gün yüzüne çıktı.

2005 yılından bu yana görülen en yüksek yaz yağışı

WeatherX Türkiye Bölgesel Tarım Temsilcisi Kuttusi Demir tarafından paylaşılan resmi meteorolojik verilere göre, Konya şehir merkezinde bulunan Meram İstasyonu tarihi günlerinden birini yaşıyor. Faaliyete geçtiği 2005 yılından bu yana kentin en önemli veri toplama merkezlerinden biri olan istasyon, bu yılın temmuz ayında metrekareye tam 42,6 kilogram yağış düşmesiyle birlikte tüm zamanların temmuz ayı rekorunu kırdı.

Yaklaşık 21 yıllık istasyon tarihinde daha önce bu denli yoğun bir yaz yağışının kaydedilmemiş olması, bölgedeki mevsimsel kaymaların ve atmosferik değişimlerin en somut göstergesi olarak kayıtlara geçti. Uzun yıllar ortalamasının çok üzerine çıkan bu yağış miktarı, hem tarımsal planlamalar hem de kent altyapısı açısından yakından takip edilen bir veri haline geldi.

KONVEKTİF YAĞIŞLAR ŞEHİR MERKEZİNDE CİDDİ AKSİYONLARA YOL AÇTI

Yaz aylarında ani sıcaklık artışlarıyla birlikte dikine yükselen hava kütlelerinin oluşturduğu ve halk arasında "kırkikindi" olarak da bilinen konvektif (aşınım) yağışlar, bu rekorun kırılmasındaki ana etken oldu. Temmuz ayı boyunca ani gelişen, kısa süreli ancak son derece şiddetli sağanaklar şeklinde kendini gösteren bu hava dalgası, Konya şehir merkezinde ciddi aksiyonlara ve hareketli anlara sahne oldu.

Yağan kar ve yağmurlar özellikle buğday ve arpa gibi stratejik kışlık ürünlerin gelişimini olumlu etkileyerek çiftçinin yapacağı yapay sulama ihtiyacını ciddi oranda azalttı. Bu durum yeraltı su seviyesindeki sert düşüş hızını biraz frenlese de havza genelindeki negatif gidişatı durdurmaya yetmedi. Konya, Karaman, Aksaray ve Niğde illerini kapsayan Konya Kapalı Havzası’nda suyun akış yönü doğal olarak en düşük kota, yani Tuz Gölü’ne doğru ilerliyor. Yapılan ölçümler, kuraklığın yeraltı suları üzerinde bir etkisi olsa da asıl büyük tahribatın ve su kaybının aşırı ve plansız tarımsal su kullanımından kaynaklandığını açıkça ortaya koyuyor. Özellikle üretimin yoğun olduğu Çumra ve Karapınar gibi alt havzalarda, meteorolojik şartlardan ziyade insan eliyle yapılan sulama faaliyetleri suların kaderini belirliyor.

KUZEY BÖLGELERİNDE KUYULAR KURUDU: 450 METRE DERİNLİKTE BİLE SU BULUNAMIYOR

Havzanın jeolojik yapısı incelendiğinde, özellikle kuzey kesimlerdeki su kaybının çok daha dramatik boyutlara ulaştığı görülüyor. Sakarya Havzası ile kesişen sınır bölgelerinde, Altınekin ve Cihanbeyli hatlarında açılan yeni üretim kuyuları inanılmaz derinliklere ulaşmış durumda. Güncel verilere göre, bölgedeki yeraltı suyu üretim kuyularının derinliği 400 ila 450 metre seviyelerine kadar inmiş vaziyette.

Bilim insanları, bu derinliklerden sonra daha aşağıya inerek su aramanın hem ekonomik hem de mantıksal olarak hiçbir getirisinin kalmadığına dikkat çekiyor. Korkutucu olan ise bazı bölgelerde bu devasa derinliklerde bile artık kullanılabilir su kaynaklarına rastlanamaması oluyor. Mevcut yeraltı su tablosunun sürekli eksi bakiye verdiğini belirten uzmanlar, bu yılki rekor yağışların yeraltındaki milyarlarca metreküplük eksikliği telafi edebilmesi için aynı yağış performansının ardı ardına uzun yıllar boyunca tekrarlanması gerektiğinin altını çiziyor.

DIŞARIDAN SU GELMİYOR: GELECEĞİ KURTARMANIN TEK YOLU TASARRUF

Konya Kapalı Havzası’nın en büyük dezavantajı, bölgeyi besleyen büyük ve sürekli bir akarsu kaynağının bulunmaması olarak öne çıkıyor. Bugüne kadar havzanın su açığını kapatması planlanan büyük ölçekli dışarıdan su aktarım projelerinin de tam anlamıyla hayata geçirilmemiş olması, kenti tamamen kendi öz kaynaklarına bağımlı kılıyor. Mevcut yerel kaynakların ise sonsuz olmadığı gerçeği, bölgedeki üretim modellerinin acilen revize edilmesini zorunlu kılıyor.

Tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde su tüketiminin çok daha sıkı denetimler ve akıllı sistemlerle yapılması, suyun geleceğe taşınabilmesi adına hayati bir eşik olarak görülüyor. Vahşi sulama yöntemlerinin tamamen terk edilerek damlama ve akıllı tarım teknolojilerine geçilmesi, sadece Konya’nın değil Türkiye’nin gıda geleceğini korumak adına atılması gereken en radikal adım olarak nitelendiriliyor. Yetkililer, gökyüzünden gelen rekor yağışların rehavete yol açmaması gerektiğinin, eldeki her bir damla suyun altın değerinde olduğunun altını çiziyor.

81 İLDE EŞ ZAMANLI BAŞLAYAN UYGULAMAYA MİLYONLARCA VATANDAŞ AKIN ETTİ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde faaliyetlerini yürüten Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) koordinasyonunda yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, temmuz ayının ilk günü itibarıyla ulusal çapta resmen devreye girdi. Türkiye’nin 973 ilçesinde kurulan iade noktaları ve akıllı geri dönüşüm otomatları, çevre bilincine sahip vatandaşların akınına uğradı. Sistemin başladığı ilk 10 günlük zaman diliminde tam 18 milyon 775 bin 861 adet içecek ambalajı başarıyla toplanarak geri dönüşüm tesislerine sevk edildi.

Plastik, cam ve alüminyumdan üretilmiş içecek şişelerini çöpe atmak yerine kaynağında ayrıştıran vatandaşlar, bu ambalajları mahallelerinde bulunan depozito iade makinelerine ya da belirlenen manuel teslim noktalarına götürüyor. Sistem üzerinde yer alan özel logoya sahip her bir geçerli ambalaj için kullanıcılara net 1 lira teşvik bedeli ödeniyor. Dijital altyapıyla entegre çalışan otomatlar, teslim alınan atıkları taradıktan sonra hak edilen nakit bedelini vatandaşların akıllı telefonlarındaki dijital cüzdan uygulamasına anında yüklüyor. Kısa sürede sisteme kaydolan aktif kullanıcı sayısının yaklaşık 2 milyon sınırına dayanması, halkın projeyi ne denli sahiplendiğini gözler önüne seriyor.

OTEL RESTORAN VE KAFELER İÇİN SON BAŞVURU TARİHİ NETLEŞTİ

Bireysel katılımın yanı sıra ticari işletmelerin de bu sürdürülebilir döngüye dahil edilmesi amacıyla zorunlu bir yasal süreç işletiliyor. Turizm ve hizmet sektörünün lokomotifleri olan oteller, restoranlar ve kafeler, kendileri için hazırlanan Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıt yaptırmakla yükümlü kılındı. Bu işletmelerin ekim ayının son gününe kadar dijital kayıt işlemlerini tamamlayarak, kendi bölgelerinde atıkları toplayacak yetkilendirilmiş saha operatörleriyle sözleşme imzalamaları gerekiyor.

Yasal olarak tanınan bu uyum sürecinin ardından sorumluluklarını yerine getirmediği tespit edilen ticari işletmelere yönelik, çevre mevzuatı kapsamında ağır idari ve cezai yaptırımlar uygulanacak. Kayıt süreçlerini sorunsuz tamamlayan işletmelerde biriken logolu ambalajlar, lisanslı operatörler tarafından tesislerden düzenli olarak alınarak geri dönüşüm halkasına dahil edilecek. İşletmeler de çöpe gidecek bu atıklardan ambalaj başına 20 kuruşluk bir teşvik primi elde edecek. Sürecin lojistik, nakliye ve doğrulama basamaklarının tamamı ise şeffaflık ilkesi gereği dijital sistemler üzerinden anlık olarak izlenebiliyor.

MAKRO HEDEF YILLIK 30 MİLYAR LİRALIK DEV BİR EKONOMİK KALKAN

Türkiye genelinde her yıl piyasaya sürülen ve doğa için büyük bir tehdit oluşturan yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajının tamamını kontrol altına almayı amaçlayan projenin ekonomik boyutu da dudak uçuklatıyor. Sistem tam kapasiteyle çalışmaya başladığında, geri kazanılan ham maddeler sayesinde ülke ekonomisine yıllık bazda yaklaşık 30 milyar liralık net bir tasarruf kalemi sağlanması hedefleniyor.

İlk etapta piyasadaki atıkların yarısının sisteme dahil edilerek yüzde 50’lik bir başarı oranının yakalanması, uzun vadede ise bu oranın yüzde 80 seviyelerine çıkarılması planlanıyor. Çevresel kazanımların yanı sıra ciddi bir istihdam kapısı da aralayacak olan bu dev ekolojik hamlenin, önümüzdeki yirmi ila otuz yıllık süreçte lojistikten teknolojiye, geri dönüşümden saha operasyonlarına kadar birçok farklı iş kolunda tam 20 bin kişiye yeni istihdam alanı yaratması bekleniyor.

Buna göre, benekli balon balığında (lagocephalus sceleratus) 100 bine kadar her bir adet için 35 lira destekleme ödemesi yapılacak.

Diğer balon balığı türlerinde ise 200 bin adet olan üst limit 1 milyona çıkarıldı. Söz konusu türler için destekleme tutarı her bir adet için 10 lira olarak uygulanacak.

Bahçenin içerisinde farklı geometrik desenler ve sanatsal figürlerle oluşturulan bitki tarhları, yürüyüş yollarını takip eden misafirlere benzersiz bir keşif rotası sunuyor. Doğal yaşam alanlarının estetik peyzaj uygulamalarıyla harmanlandığı mekanda, yorgunluk atmak isteyenler için konforlu dinlenme alanları da mevcut. Ailelerin çocuklarıyla birlikte güvenle ve keyifle vakit geçirebileceği oyun alanlarının yanı sıra, özellikle profesyonel ve amatör fotoğraf tutkunları için tasarlanan tematik dekorlar, sosyal medya kullanıcılarının en çok ilgi gösterdiği bölümlerin başında geliyor.

YÜZ BİNLERCE TURİSTİN ÇEKİM MERKEZİ HALİNE GELDİ

Bölgenin her geçen dönem bir önceki yıla oranla çok daha büyük bir ilgi odağı haline geldiğini belirten Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı, bu özel alanın artık Konya’nın simge turizm destinasyonlarından birine dönüştüğünü ifade etti. Sezon boyunca yüz binlerce yerli ve yabancı turisti bu cıvıl cıvıl atmosferde ağırlamaktan mutluluk duyduklarını dile getiren Başkan Pekyatırmacı, belediye ekiplerinin her detay üzerinde büyük bir hassasiyetle durduğunu vurguladı.

Alan sadece görsel bir bitki sergisi olmanın ötesinde, insanların şehir stresinden uzaklaşarak doğanın kucağında nefes alabileceği yaşayan bir ekosistem ve sosyal yaşam alanı özelliği taşıyor. Vatandaşların bu devasa yeşil alanda açan rengarenk tomurcuklar ve etrafa yayılan enfes kokular eşliğinde unutulmaz hatıralar biriktirebileceğini söyleyen Pekyatırmacı, buraya gelen misafirlerin özellikle bölgeye özgü yerel çiçek türlerini ve çeşitlerini yakından tanıma fırsatı bulacağını aktardı. Haftanın her günü sabah saat 09.00 itibarıyla kapılarını açan ve akşam 20.00’ye kadar kesintisiz hizmet veren bu doğal yaşam alanı, kapıdan giren herkesi adeta büyüleyici bir huzur yolculuğuna çıkarıyor.

TÜRKİYE’NİN DÖRT BİR YANINDAN GELEN ZİYARETÇİLER RENKLERİN UYUMU KARŞISINDA BÜYÜLENİYOR

Yaz tatilini veya hafta sonunu değerlendirmek amacıyla alana gelen ziyaretçiler, karşılaştıkları muazzam manzara karşısında hayranlıklarını gizleyemiyor. Bahçeyi gezen vatandaşlardan Muhsin Özlükurt, doğadaki renklerin bu denli kusursuz bir uyumla bir araya getirilmesinin kendisini çok etkilediğini ve kentsel yaşamın yoğunluğundan sonra burada adeta yenilendiğini dile getirdi. Farklı tonların harmanlanmasıyla oluşan görsel dokunun insan ruhuna çok iyi geldiğini belirten ziyaretçiler, buranın Konya için büyük bir şans olduğunu ifade ediyor.

DİNOZORLAR ÇAĞINDAN KALMA BİR DOĞA HARİKASI

Oluşumu hakkında bilimsel çalışmalara öncülük eden Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, bu yapının bölgedeki diğer çökmelerden çok daha farklı bir sınıfta yer aldığını belirtiyor. Apasaraycık Obruğu’nun aslında çok eski jeolojik dönemlerde meydana gelmiş bir paleobruk olduğunu ifade eden Prof. Dr. Arık, kireç taşlarının içindeki devasa boşlukların zamanla genişlemesi ve üst tabakanın bu ağır yükü taşıyamayarak çökmesi sonucu bu yapının ortaya çıktığını aktarıyor. Bilimsel verilere göre bu kireç taşlarının kökeni, dinozorların yeryüzünde hüküm sürdüğü mezozoik çağa kadar uzanıyor. Bu da yapının oluşum serüveninin binlerce yıl öncesine tarihlendiğini kanıtlıyor.

Ovanın güneyindeki diğer güncel obrukların genellikle daha genç ve gevşek örtü malzemeleri içinde meydana geldiğini, ancak bu yapının köklü kireç taşı katmanlarında şekillenerek zamana meydan okuduğunu dile getiren Arık, havzanın bu yönüyle saklı bir cevher barındırdığını vurguluyor. Geçmiş yıllarda suyun çekilmesiyle derin bir sessizliğe gömülen bu devasa çukur, beslendiği yer altı su tablalarının yükselmesiyle eski canlılığına yeniden kavuşmuş durumda.

ÇARŞAMBA KANALI’NIN BESLEDİĞİ DEVASA AKVARYUM ZİYARETÇİLERİNİ BEKLİYOR

Bugün tarımsal sulamada hayati bir rol üstlenen tarihi Çarşamba Kanalı’nın hemen güzergahında bulunması, bu yapıyı diğer kurak obruklardan ayıran en büyük avantaj olarak öne çıkıyor. İçinde her dönem belirli miktarda su barındıran ancak iklim krizi sebebiyle çoraklaşan bu havza, yanındaki diğer sulak alanlara nazaran çok daha koyu ve doygun bir yeşil renge sahip. Çevresindeki baraj gölü ve akarsu yatağıyla birleştiğinde ortaya çıkan manzara, doğa fotoğrafçılığı ve turizm açısından muazzam bir potansiyel barındırıyor.

KİREÇLİ TOPRAK KOMPOST GÜBREYLE GENÇLEŞTİRİLDİ

Projenin başarıya ulaşmasındaki en büyük pay, ekim öncesinde yürütülen bilimsel şantiye ve laboratuvar çalışmaları oldu. Selçuklu Belediyesi Kırsal Hizmetler Müdürlüğü teknik ekipleri, Tömek Mahallesi'ndeki pilot araziyi ekime hazırlamadan önce detaylı toprak analizleri ve saha incelemeleri gerçekleştirdi. Yapılan laboratuvar testlerinde, seçilen bölgedeki toprağın yüksek oranda kireçli bir yapıya sahip olduğu ve mevcut haliyle tarımsal verimliliğinin oldukça düşük kalacağı rapor edildi. Toprağın ıslah edilmesini zorunlu kılan bu tablonun ardından belediyenin iki önemli müdürlüğü ortak bir çevre hareketi başlattı.

Toprağın organik yapısını zenginleştirmek ve iyileştirmek adına tarlanın bir bölümüne standart organik gübre uygulaması yapıldı. Arazinin diğer büyük bir bölümüne ise Selçuklu Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü bünyesinde dönüştürülen geri kazanılmış bitkisel ve organik kompostlar serildi. Böylelikle hem sıfır atık vizyonu tarımla buluşturuldu hem de kireçli toprak tamamen verimli hale getirildi.

BAŞKAN PEKYATIRMACI: KENDİ KENDİNE YETEN BİR SELÇUKLU İNŞA EDİYORUZ

İlk hasat heyecanının yaşandığı Tömek Mahallesi'ndeki etkinlikte konuşan Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı, yerel yönetimlerin artık sadece altyapı değil, üretim odaklı kalkınma modelleri geliştirmesi gerektiğinin altını çizdi. Şehrin geleceğine dönük güçlü bir vizyon ortaya koyduklarını belirten Başkan Pekyatırmacı, "Selçuklu’da 'ekilebilir hiçbir arazi boş kalmasın' vizyonuyla başlattığımız tarımsal üretim projesinde ilk hasadı gerçekleştirmenin büyük bir mutluluğunu ve gururunu yaşıyoruz. Bu stratejik adımla, belediyemizin öz kaynaklarını ve atıl duran topraklarımızı en bilimsel, en doğru yöntemlerle işleyerek hem yerel ekonomimize doğrudan katma değer sağlıyor hem de geleceğe dönük güçlü bir üretim modeli sergiliyoruz" ifadelerini kullandı.

Belediyenin bu projeyle tarımda öncü bir rol üstlendiğini kaydeden Başkan Pekyatırmacı, üretim zincirinin büyüyeceğini vurguladı. Konuşmasını sürdüren Pekyatırmacı, "Bizler Selçuklu’da sadece tüketen değil; toprağına değer katan, üreten ve her alanda kendi kendine yetebilen bir yerel kalkınma modelini büyütmeye kararlıyız. Toprağımızın bereketiyle taçlanan ve emeklerimizin karşılığı olan bu ilk hasadın, başta Selçuklumuza, çiftçilerimize ve tüm şehrimize hayırlı ve bereketli olmasını diliyorum" dedi. Tamamen belediye imkanlarıyla yürütülen ve olumlu sonuçlar veren bu tarım hamlesi, Konya genelinde diğer yerel yönetimlere de örnek teşkil edecek bir başarı hikayesine dönüştü.

Göl genelinde yürütülen geniş çaplı operasyonun operasyonel ayağında, devletin ilgili tüm kontrol mekanizmaları aktif olarak sahada yer alıyor. Beyşehir İlçe Tarım ve Orman Müdürü Hüseyin Özver önderliğinde kurulan uzman su ürünleri kontrol personeli, adeta bölgede kuş uçurtmuyor. Ekipler, sabahın erken saatlerinde göle açılan balıkçı teknelerinden başlayarak, Beyşehir Gölü kıyısında konuşlandırılan ve avlanan ürünlerin ilk tartım merkezleri olan balık alım kantarlarında milimetrik ölçümler gerçekleştiriyor.

TÜRLERE GÖRE SANTİM SINIRI: O BALIKLARI AVLAMAK DA SATMAK DA KESİNLİKLE YASAK

Yürütülen denetimlerin en kritik ve taviz verilmez noktasını ise balıkların avlanma boyları oluşturuyor. Balıkların en az bir kez üremesine fırsat tanınması amacıyla konulan yasal boy sınırları, göldeki türlerin devamlılığı için hayati bir bariyer görevi görüyor. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan resmi uyarıda, gölün simgesi sayılan sazan balığında 40 santimetre sınırına dikkat çekildi. Bunun yanı sıra sudak balığında 26 santimetre, kadife sazanında 26 santimetre ve tatlı su kefalinde ise 20 santimetrenin altındaki balıkların gölden çıkarılması, nakledilmesi ve ticarete konu edilmesi tamamen yasaklanmış durumda.

HANGİ AMBALAJLAR İADE EDİLEBİLİYOR?

DOA’ya hangi ambalajların iade edilebileceği konusu en çok merak edilen sorulardan biri haline geldi. Üzerinde DOA logosu olan ve 0,10-3,01 litre aralığındaki tüm şişelerin DOA’ya iade edilebileceği bilgisi paylaşıldı. Bir başka merak konusu ise depozitolu ambalajların nasıl ve nereden iade edilebileceği oldu. Atık ambalajlarının DOA iade merkezinden ya da DOA iade makinesinden gerçekleştirilebileceği öğrenildi. DOA’nın mobil uygulaması üzerinden ana sayfada yer alan "İade Noktası Bul" butonuna veya DOA internet sitesinde bulunan ‘’Nasıl Çalışır?’’ menüsü altındaki "Nereye İade Ederim?" sayfasına tıklanarak iade işleminin yapılması mümkün hale geldi.

‘ELDE EDİLEN TASARRUFLAR NE KADAR’

İade edilen ambalaj sayısının 25 milyon 819 bin 188, 1 milyon 63 bin 726 litre su, 2 milyar 193 milyon 493 bin 108 Watt elektrik ve havaya karışan karbondioksitten 1 milyon 370 bin 900 kilogram emisyon azalımı tasarruf edildiği paylaşıldı.

KONYA MERKEZDE NERELERDE VAR?

Konya merkezde Metro Market Konya Şubesi’nde, Ali Ulvi Kurucu Caddesi üzerinde bulunan Migros’ta ve Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü konumlarında çıktığı DOA mobil uygulanası üzerinde görüldü. Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Beyhekim Mahallesi’nde bulunan Gelişim ve Teknoloji Akademisi, Konya Şefikcan Market, Konya Büyükşehir Belediyesi Konevi Yerleşkesi, Konya Ahmet Özcan Market, Konya Karatay Mengene Market, GSB Karatay gençlik merkezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi AKEF, Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nde bulunduğu görüldü.

KONYA’NIN İLÇELERİNDE DE VAR

İlçelerde bulunan DOA iade noktaları ise; Altınekin’e bağlı Akıncılar Mahallesi’ndeki BİM şubesi, Kadınhanı Market, Ilgın Ilıca Market, Beyşehir Tepeyolu Market, Seydişehir Kuğulu Park’taki BİM şubesi, Bozkır Market, Hadim ilçesinde bulunan BİM şubesi, Güneysınır Market, Çumra Market, Karapınar Migros, Karapınar İpekçi Market, Ereğli Migros, Ereğli A101 Konya Hüyük Market konumlarında bulunabileceği gözlemlendi.

Diğer konum bilgilerine ise https://doa.gov.tr/ambalaj-iadesi-nereye-yapilir adresinden ulaşılabiliyor.

Merhaba, Bilgehan Yılmaz kimdir; öncelikle sizi biraz tanıyabilir miyiz?

''Ben Profesör Doktor Bilgehan Yılmaz Konya Teknik Üniversitesi-Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mimarlık bölümü öğretim üyesiyim. 2002 yılında başladım akademik hayatım 24 yıldır mimari proje tasarım alanlarında devam etmektedir. Son 5 yıldır ileri dönüşüm anlamı konsept ve bağlam üzere projeler yapmaktayım. Ayrıca ileri dönüşüm felsefesi ile 4 adet kişisel sanat sergisi açtım. Halen Konya Teknik Üniversitesi bünyesinde yürüttüğüm Artcycle ileri dönüşüm tasarım atölyesinde çalışmalarıma devam etmekteyim.''

Konya Teknik Üniversitesi bünyesinde kurulan İleri Dönüşüm Atölyesi hangi ihtiyaçlardan doğdu? Bu fikrin çıkış noktasını nasıl tarif edersiniz?

''Mimarlık fakültesinde verilen Mimarlık eğitimi, tasarım ağırlıklı çalışmaları yapıldığı çizim ve maket yöntemleri ile devam eden bir eğitim metodudur. Öğrenciler ürettikleri düşünceleri ve mimari çözüm önerilerini, paftalar kartonlar ve çeşitli maket malzemeleri ile tasarlayarak fikirleri geliştirmektedirler. Bu bağlamda yıl içinde sürekli maket ve çizim çalışmaları yapılmaktadır. Mimarlık Fakültesi'nde fazla miktarda kağıt, karton ve mukavva gibi atık malzemeler bulunmaktadır ve farklı tasarımlara dair maketler üretilmektedir. Üretilen tüm materyaller not alındıktan sonra çöpe gitmektedir. Bu noktada geri dönüşüme verilemeyen tüm materyallerin ne olacağı problemi bir mimar olarak beni bu atölyeyi kurmaya iten en önemli faktördür. Çünkü kağıt materyallerin hammaddeye dönüşmesi için bir işlemden geçmesi gerekmektedir üzerlerindeki boya ve kimyasalların temizlenmesi ağır ve masraflı bir işlemdir. Sürdürülebilir bir Dünya için her hafta artık üreten bir eğitim kurumunun bu atıkların ne olacağı noktasında da çözüm üretmesi gerektiğine inandığım için bu atölyeyi kurarak atıklara dönüştürme hedefi ile yola çıktım. Tasarım becerisi yüksek olan Mimarlık öğrencilerinin kendi ürettikleri atıkları az materyal ile yeni ürünlere dönüştürmesi hem Mimarlık Fakültesi'ne, hem içinde bulundukları kente hem de Dünya'ya bir katkı sağlayacağı düşüncesi beni heyecanlandırdı. Atölyenin ana hedefi, bina içinde çıkan atık ürünlerin sanatsal ürünlere dönüştürülmesiyle paha değeri olan eserler ortaya çıkarmaktır. Ana fikrim Dünya'ya birey olarak daha az yük olabilmektir.''

İleri dönüşüm kavramını, klasik geri dönüşüm anlayışından ayıran temel yaklaşım nedir? Atölyeniz bu farkı nasıl görünür kılıyor?

''Geri dönüşüm, ham maddeye dönüştürülebilecek atıkların belirli işlemlerden geçerek ve belirli makinalar kullanılarak yeniden üretilebilecek bir ham materyal haline dönüştürülmesi işlemidir. Geri dönüşüm sürdürülebilir bir gelecek için oldukça önemlidir. Ancak bazı materyallerin karmaşık malzemeler içermesi ve geri dönüşüm için yüksek maliyet gerekmesi sebepleri ile herhangi bir ham maddeye dönüştürülemeyen çöp olarak da tüketilemeyecek miktarda olmasının sebebi ile ne olacağı önerilemeyen yük materyaller olarak dünyada bulunmaktadır. İleri dönüşüm bu noktada malzemeye çok müdahale etmeden sadece basit dokunuşlarla boya ve yapıştırma ile üzerine tasarım becerisi ekleyerek yeni ve tüketilebilir ürüne dönüşme işlemidir. İleri dönüşümde esas kriter malzemenin yeni bir ürüne dönüşmesi ve bir değere erişmesidir. Bu değer bazen anlamsal bazense maddi değer olarak kabul edilmektedir. İleri dönüşüm geleceğin değer dönüşümünde önemli bir yöntem olarak kabul edilmektedir.''

Atölyede yürütülen çalışmaların üniversitenin mimarlık, tasarım ve mühendislik disiplinleriyle ilişkisi nasıl kuruluyor?

''Konya Teknik Üniversitesi'nde atık materyallerin kompost ürüne dönüşmesini sağlayan EKO Kazanım ve Dönüşüm Atölyesi yer almaktadır. Çevre Mühendisi Profesör Doktor Esra Yel Hoca'nın öncülüğünde kurulan Eko Kazanım ve Geri Dönüşüm Atölyesi'nde yapılan çalışmaların devamı olarak geri dönüştürülemeyen materyallerin ileri dönüşüm yöntemi ile yeniden kazanımı Artcycle İleri Dönüşüm Atölyesi'nde yapılmaktadır. Bu bağlamda Mühendislik Fakültesi'nin tüm bölümleri ile iş birliği yapılabilecek olup, ortak çalışmalar daha da geliştirilecektir. Aynı zamanda Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ve üniversitenin tüm genelinde yapılan çalışmalar ile atölyenin iş birlikleri mümkündür.''

Öğrenciler bu atölyede yalnızca üretim mi yapıyor, yoksa düşünme ve tasarlama biçimlerinde de bir dönüşüm yaşıyorlar mı?

''Mimarlık öğrencisi, sahip olduğu tasarım becerisi ile Dünya'yı ve insanları dönüştürme becerisine sahip olan bir bakış açısıyla eğitim almaktadırlar. Bu bağlamda atölye sadece bir atık tüketim ve dönüşüm merkezi değil, bir karakter inşa alanıdır. Öğrenciler ürettikleri tasarım ürünlerinin sadece biçimsel ve estetik özellikleri ile değil aynı zamanda anlamsal ve değer özellikleriyle de öne çıkmasını sağlamaktadırlar. Atölyenin üretimi olan eserlerin sergilerinde bu hikayeleri anlatarak eserin sadece materyal hafızası değil kişisel kentsel ve sosyolojik hafızaya da katkı verdiği üzerine durulmaktadır. Atölyede çalışan öğrenciler için bir atık materyalden eser üretmek kişisel bir onarım ve değişim sürecini de beraberinde getirmektedir. Öğrenciler; kırıkları, parçalı nesneleri ve tek başına anlamı olmayan materyalleri alarak o malzemelerle bir bağ kurarak hem eski değerini yeniden kazanmasını hem de başka bir bağlamda kat kat daha fazla anlam elde etmesini sağlayacak dokunuşları yapmaktadırlar. Yaptıkları bu çalışmalar hem eserlere hem de kendi içsel dünyalarına zenginlik katmaktadır.''

İleri Dönüşüm Atölyesi’nin eğitim sürecine kattığı en önemli kazanımı tek bir başlık altında toplamanız gerekse bu ne olurdu?

''Yeniden görmek ve değer atfetmek olarak tanımlayabilirim. Mimarlık eğitiminde malzemeyi iyi anlamak insanı ve ihtiyaçlarını doğru kavramak, kente ve insanlığa mimar bilinci ile yaklaşmak en önemli kavramlardır. Eğitimin her aşamasında bu kavramsal altyapı verilmeye çalışılmaktadır. İleri dönüşüm atölyesi ise bir başka yöntem ile aynı kavramları Mimarlık öğrencisine göstermek ve öğretmek hedefiyle fakültenin bir parçası olarak yer almaktadır. En önemli kazanımı dersler dışında sanatsal etkinlikler ile mimarlık bilincini öğrencilere yerleştirmek için yeni bir yöntem sunmasıdır.''

Atölyede kullanılan malzemelerin seçiminde nelere dikkat ediliyor? Atölyenin “etik” bir malzeme dili var mı?

''Atölyeye hem öğrenciler tarafından hem de Konya Teknik Üniversitesi idari ve teknik personeli tarafından farklı materyaller getirilmektedir. Böyle bir atölyenin varlığı o buraya temas eden her bir kişide bir atık toplama bilinci oluşturmuştur. Kantinde toplanan soda kapakları, kantin personeli tarafından organize olup atölyeye ham madde olarak gönderilmektedir. Üniversite idari birimlerinde kullanılan kağıtlar, kağıt kırpma makinesinde kırpılarak çuvallarda toplanarak atölyede sanatsal ham madde olarak kullanılmaktadır. Ayrıca Mimarlık öğrencileri yaptıkları maketlerin artan kartonlarını atölye için toplayıp ayrıştırarak yaratıcı ürünler için kategorize etmektedirler. Genel olarak atölyeye gelen malzemeler atık tabiriyle nitelendirilse de özenle seçilmiş belli bir anlamı olan materyallerden oluşmaktadır. Atölyede sadece çöplerin dönüşümü olmayıp, kişilerin özenle ayrıştırıp biriktirdiği arşivlediği ve kategorize ettiği değerini kaybetmiş ancak fiziksel obje olarak niteliğini korumuş nesnelerin getirildiği görülmektedir. Bu anlamda atölyeye gelen nesneler kendi değerleri ve onları toplayan sahiplerinin yüklediği anlamlar ile gelmektedirler.''

Bugüne kadar sizi en çok etkileyen ya da atölyenin ruhunu en iyi yansıttığını düşündüğünüz bir üretim oldu mu?

''Sergilerinde üretilen eserler benim için anlam değeri yüksek ve kendi kişisel gelişiminde önemli rolü olan eserlerdir. Ancak beni en çok etkileyen çalışmalardan bir tanesi bisiklet sürücüsü bir genç kızın geçirdiği bir kaza sonucu omurgasında yer alan kırığı bana anlatması ve iyileştikten sonra omurgasından çıkan çivi ve vida gibi enstrümanlarla bir sanat eseri yapmak istemesi ve bu bağlamda atölyeme gelmesi olmuştur. Kendisi ile önce bir hikaye dinleme çalışması daha sonra dinlenen bu gerçek hikayenin çizgisel karşılığını bulmak amacıyla bir eskiz çalışması gerçekleştirdik. Yapılan ilk tasarımdan sonra yaşadığı derin travmanın güzel bir anıya dönüşmesi yolculuğuna eşlik ettim ve bu süreç beni oldukça geliştirdi. Eseri birlikte tamamladık ve onunla geçirdiğim her zaman ürettiğimiz eserin üzerinde bir anlam pırıltısı olarak yer aldı. Kendisine hediye ettiğimiz eser şu an onun evinde bisikletinin arkasında bir fon olarak duvarda yer almaktadır. Esere her baktığında yaşadığı travmayı nasıl onardığını hayata nasıl tutunduğunu ve derin acının ve kaybolmuş hayallerin, yaratıcı bir üretim süreci ile nasıl görünür hale geldiğini gözlemlediğini dile getirmektedir.''

İleri dönüşümün, mimarlık ve tasarım alanında sürdürülebilirlik tartışmalarına nasıl bir katkı sunduğunu düşünüyorsunuz?

''Sürdürülebilirlik, ortaya çıkan atıkların dönüştürülmesi ile sınırlı değildir. Atığı üretmemek ve karbon ayak izine azaltmakla daha çok ilgili bir kavramdır. Bu noktada özellikle Mimarlık öğrencileri ileri dönüşümü atık çıkarmadan mevcut materyali dikkatli ve planlı kullanmak üzerine odaklanmaktadır. Bu bakış açısına sahip mimarlar, işlevini kaybeden ve kısa sürede anlamını yitiren binalar tasarlamak yerine uzun süre ayakta kalabilecek farklı işlevlere dönüşmesinde sorun çıkarmayan esnek tasarıma sahip yapılar tasarlamayı önemsemektedirler. Bu bağlamda atölye; sürdürülebilirlik tartışmalarının bir atık meselesi değil, bir bilinç meselesi olduğu noktasına odaklanmaktadır.''

Atölyenin üniversite–şehir ilişkisi açısından Konya’ya sunduğu bir kültürel veya çevresel katkıdan söz edebilir miyiz?

''Konya Teknik Üniversitesi kente yenilik, teknoloji ve dinamik bir düşünce altyapısı sunan önemli bir kurumdur. Bu bağlamda üniversiteler içinde ilk ve tek ileri dönüşüm atölyesi ile öncü bir yaklaşım sergilemektedir. Yerel yönetimler ile iş birliği içinde çalışan atölyede kente katkı veren birçok çalışma planlanmış yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Bu bağlamda Konya kenti içinde yer alan birçok alanda ileri dönüşüm felsefesi ile proje çalışmaları yapılmış ve yapılacaktır. Yine kentliye sunulan atölye çalışmaları ve farkındalık etkinlikleri ile atık bilinci ve sürdürülebilir gelecek noktasında geliştirici çalışmalar yapılmaktadır. Atölye, düzenli olarak sunduğu sergiler, toplumsal farkındalık çalışmaları, gösteriler, atölyeye çalışmaları ve Konya'daki diğer üniversitelerle yapılan iş birlikleri ile toplumsal, kültürel ve sosyal dönüşüme de destek vermektedir.''

Uluslararası akademik çevrelerin ve konukların atölyeye ilgisini nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu ilgi size ne söylüyor?

''Yapılan lisans projeleri ve lisansüstü tez çalışmaları ile atölye çalışmalarının bilim evrenine de önemli katkılar yapılması planlanmaktadır. Akademik anlamda üretilen bilgi ile atölyenin kavramsal altyapısı zenginleştirilmiştir. Türk devletler ile iş birliği çalışmaları yürütülmüş Bakü'de bir sergide atölye ürünleri tanıtılmıştır. Rusya'daki bir teknik üniversitenin rektör yardımcısının ziyareti ile bir sergi iş birliği girişimi yapılmıştır. Ayrıca Sıfır Atık Vakfı'nın organize ettiği 'Sürdürülebilir gelecek için sıfır atık' külliyatında da atölye çalışmalarının yer alacağı bir çalışma aktif olarak sürdürülmektedir. Dernekler ve kentteki özel eğitim kurumları ile ortak çalışmalar da yine devam etmektedir. Atölyeye hem kentlilerin hem de kamu kurum ve kuruluşların ilgisi yüksek olup uluslararası düzeyde de takdir toplayan iş birlikleri yapılmaya devam etmektedir. Emek harcadığım, kurduğum ileriden üstün fikrini doğru bir bakış açısı olduğunu bir kez daha vurgulamıştır.''

İleri Dönüşüm Atölyesi’nin geleceğine dair kısa ve uzun vadeli hedefleriniz neler?

''Atölyenin düzenli üretim ve satış imkanlarının kurgulanması web sayfası ve tanıtım anlamında daha profesyonel seviyeye geçmesi öncelikli hedeflerim arasındadır. Ulusal ve uluslararası arenada ileri dönüşüm atölyesinin kendi yerini alabilmesi için farklı üniversitelerle iş birliği ve kültürel link kurulması adına görüşmeler devam etmektedir. Kısa vadede Mimarlık öğrencilerinin atıklarını bilinçli değerlendirdiği ve eser ürettiği, düzenli ve sistematik bir kurgu planlanmaktadır. Uzun vadede ise Türkiye'deki diğer teknik üniversitelerle birlikte uygulamaya geçecek olan öncü ve örnek modelin Konya Teknik Üniversitesi'nden çıkması hedeflenmektedir. Bu yönüyle alanında öncü ve ilk olma gücünü geliştirmeyi planlamaktayım.''

Son olarak, genç tasarımcılara ve öğrencilere ileri dönüşüm perspektifinden vermek istediğiniz en temel mesaj ne olurdu?

''Bir tasarımcı, bir mimarlık öğrencisi öncelikle var olan değeri görünür hale getirmeyi becerebilmelidir. Dünya'nın var olan potansiyeli, yüksek bilinçte ve yaratıcı tasarım potansiyeline sahip mimarların elinde daha görünür olacak ve insanlığa hizmet edecektir. Bu noktada ileri dönüşüm en mikro düzenlemeden, en makro dönüşüme kadar her alanda başarılı sonuçlar veren yaratıcı bir yöntemdir. Bu yöntemi keşfeden bir mimarlık öğrencisi için, öğrendiği yöntemi her alanda uygulamak onu diğerlerinden farklı kılacak ve yaratıcılığını besleyen bir ilham kaynağı olacaktır. Bu kaynağı iyi kullanmak, önce kendini sonra çevresini ve daha sonra Dünya'yı dönüştürme hedefinde olan mimarlar için önemli bir yetenektir.''

BEYŞEHİR VE SEYDİŞEHİR HATTINDA KUVVETLİ SAĞANAK YAĞIŞ ETKİLİ OLUYOR

Hava tahmin raporlarındaki radar verilerini anlık olarak paylaşan Kuttusi Demir, yağışın en yoğun ve tehlikeli olduğu bölgeleri tek tek deşifre etti. Meteoroloji literatüründe aşırı yoğunluk ve kuvvetli yağış anlamına gelen "kırmızı kütlelerin" şu dakikalarda Beyşehir’in kuzey kesimlerinde etkisini gösterdiğini belirten Demir, bu bölgede metrekareye düşecek yağış miktarının normallerin üzerine çıkabileceğini işaret etti. Beyşehir’in yanı sıra turizm ve tarım hareketliliğinin yoğun olduğu Seydişehir ve çevresinde de benzer bir senaryo yaşanıyor.

Seydişehir ile birlikte Meram ilçesinin kırsal mahallelerini de içine alan hat boyunca oldukça kuvvetli bir yağış dalgasının dikey olarak ilerlediği kaydedildi. Dağlık ve engebeli arazilerde ani sel ve su baskını riskini beraberinde getiren bu kuvvetli hat, görüş mesafesinde düşüşe ve trafikte aksamalara neden olabilecek potansiyele sahip. Kırsalda yaşayan vatandaşların, özellikle açık arazide bulunan hayvan yetiştiricilerinin ve çiftçilerin yıldırım düşmesi gibi ani hava olaylarına karşı korunaklı alanlarda bulunması büyük önem arz ediyor.

YAĞIŞ KÜTLELERİ ÇUMRA VE GÜNEYSINIR YÖNÜNE DOĞRU İLERLİYOR

Atmosferdeki hava akımlarının yönünü de analiz eden tarım temsilcisi Kuttusi Demir, yağış bulutlarının durağan olmadığını ve güneydoğu aksına doğru genişlediğini açıkladı. Radardaki verilere göre Akören ilçesini etkisi altına alan kuvvetli sağanak hattı, durmaksızın Çumra’nın batı ve güney kesimleri ile Güneysınır ilçesi hattına doğru ilerleyişini sürdürüyor. Tarımsal sulamanın ve hasat döneminin aktif olarak devam ettiği bu ilçelerde, ani bastıracak dolu veya şiddetli yağmurun ekinler üzerinde lokal zararlara yol açabileceği endişesi taşınıyor.

Elde edilen atmosferik değerlerin üst düzey bir yağış potansiyeline işaret ettiğini belirten uzmanlar, vatandaşların ve özellikle tarımsal faaliyet yürüten üreticilerin olumsuz hava koşullarına karşı hazırlıklı olmaları gerektiğinin altını çiziyor. Akşam saatlerinde sistemlere düşen son veriler, nem ve sıcaklık dengesinin yağış oluşumu için fazlasıyla elverişli bir zemin hazırladığını ortaya koyuyor.

LİSTEDE NEREDEYSE TÜM BÖLGELER VAR!

Hava tahmin modellerinden yansıyan raporlara göre, yağış potansiyeli taşıyan ve risk altında bulunan yerleşim yerlerinin listesi oldukça uzun. Atmosferik değerlerin yağış beklentisini fazlasıyla karşıladığı belirtilen alanlar arasında Derebucak, Seydişehir, Hüyük, Beyşehir, Akören, Çumra, Akşehir, Ilgın, Kadınhanı, Sarayönü, Tuzlukçu, Yunak ve Çeltik yer alıyor. Hareketli hava dalgasının bununla da sınırlı kalmayacağı; Altınekin, Cihanbeyli, Derbent, Doğanhisar ile birlikte Konya şehir merkezinin tamamında etkisini hissettireceği öngörülüyor.

Merkez ilçelerin kırsal mahallelerini de kapsayan tahminde Meram kırsalı, Karatay kırsalı ve Selçuklu kırsalı için de uyarılar geçerliliğini koruyor. Listenin devamında Ereğli, Halkapınar, Bozkır, Hadim, Taşkent, Ahırlı, Yalıhüyük, Güneysınır, Karapınar ve Emirgazi bulunurken, yağışlı sistemin etki alanının Bala ile komşu il Karaman'ın tamamını da içerisine alacak kadar geniş bir hatta yayılacağı bildiriliyor. Belirtilen tüm bu noktalarda havada dikey hareketliliklerin hız kazanacağı ve ani hava değişimlerinin yaşanabileceği tahmin ediliyor.

KONVEKTİF HAVA AKIMI NEDENİYLE BAZI MAHALLELER KIL PAYI KAÇIRABİLİR

Hava Tahmincisi Kuttusi Demir, yaklaşan bu yağış modelinin yapısal özellikleri hakkında da çok kritik bir detaya dikkat çekti. Yarın etkili olması beklenen sistemin konvektif, yani dikey yönlü ani ısınma ve yükselmeye bağlı bir hava kütlesi olduğunu belirten Demir, bu durumun yağışın dağılımında bölgesel farklılıklar yaratabileceğini ifade etti. Bu teknik yapıdan dolayı, sayılan tüm ilçelerin ve konumların tamamında değil, ancak çok büyük bir bölümünde yağışların kendisini göstereceği tahmin ediliyor.

Atmosferik hareketlerin yerel odaklı gelişebileceğini vurgulayan uzman, bulut geçişleri esnasında bazı şanssız mahallelerin ve köylerin yağış dalgasını kıl payı kaçırma ihtimalinin de masada olduğunu aktardı. Gökyüzündeki bu hızlı döngünün yol açabileceği olumsuzluklara da değinen Kuttusi Demir, en büyük temennilerinin ise tarım arazilerine ve yerleşim yerlerine zarar verebilecek cinsten bir dolu yağışının yaşanmaması ve sürecin tamamen zararsız, bereketiyle atlatılması olduğunu sözlerine ekledi.

Meram Belediyesi tarafından sürdürülebilir yaşam kültürünü artırmak ve iklim değişikliğiyle mücadelede toplumsal farkındalık oluşturmak amacıyla 2020 yılında başlatılan "sıfır atık" projesi, devasa bir tasarruf hareketine dönüştü. Proje kapsamında vatandaşlar; evlerinde ve iş yerlerinde ayrıştırdıkları kağıt, cam, plastik, pil ve ilaç gibi geri dönüştürülebilir atıkları belediyenin sıfır atık kutuları ile mobil atık getirme merkezlerine bırakıyor. Hayata geçirilen bu çevre seferberliği sayesinde sadece doğa korunmakla kalmadı, ülke ekonomisine de büyük bir nefes aldırıldı. Son 5 yıllık süreçte 15 bin 424 ton atık ekonomiye kazandırılırken, çevreye katkının boyutları kurumsal verilerle gözler önüne serildi. Yapılan çalışmalar neticesinde yaklaşık 85 bin ağacın kesilmesinin önüne geçilirken, 38 milyon kilovatsaat elektrik ve 1560 ton su tasarrufu sağlanmış oldu.

MERAM ÇEVRE KART İLE ATIK GETİR PARA KAZAN

Belediyenin bu yıl pilot olarak seçtiği iki büyük mahallede başlattığı yeni uygulama ise çevre duyarlılığını ödüllendiren bir sisteme dönüştü. "Atık getir, para kazan" sloganıyla Melikşah ve Gödene mahallelerinde hayata geçirilen Meram Çevre Kart uygulaması, vatandaşların geri dönüşüm sürecine çok daha aktif bir şekilde katılmasına öncülük ediyor. Evlerinde biriktirdikleri atıkları ayrıştırarak getiren ilçe sakinleri, getirdikleri atığın türüne ve miktarına göre kartlarına yüklenen paraları anlaşmalı marketlerde ve farklı alanlarda özgürce harcayabiliyor. Toplumsal bilinci tabana yaymak adına ilkokul ve ortaokullarda tiyatral eğitimler düzenleyen Meram Belediyesi, gönüllü öğrencileriyle birlikte kapı kapı dolaşarak sıfır atığın önemini anlatmaya ve atık toplama tesislerinin sayısını artırarak kendi içinde dönen kalıcı bir sistem kurmaya devam ediyor.

"KENDİ ANNE-BABALARINI UYARAN BİR NESİL OLUŞMAYA BAŞLADI"

Projenin geldiği aşamayı ve elde edilen başarıyı değerlendiren Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, sıfır atığın sadece basit bir çevre hareketi olmadığını vurguladı. Geleceğe yatırım yaptıklarını belirten Başkan Kavuş, çalışmaların insani ve toplumsal boyutunu şu sözlerle özetledi:

"Sıfır atık hareketiyle başlayan süreçte son 5 yılda 15 bin ton atığı ekonomiye kazandırmış olduk. Bunlar çöp olup gidecekti. Bunun yanında yaklaşık 85 bin ağacın kesilmesinin önüne geçtik, 38 milyon kilovatsaat elektrikten tasarruf ettik, 1560 ton su tasarrufu sağlamış olduk. Bu proje, ciddi manada bir tasarruf hareketi. Biz bunları kurumsal olarak yürütüyoruz ancak vatandaş da bu projenin içerisinde. İlkokul ve ortaokullarda tiyatral eğitimler veriyoruz. Gönüllü öğrencilerimizle kapı kapı evleri dolaşarak sıfır atığın önemi ve atıkların ayrıştırılmasıyla ilgili süreci anlatıyoruz."

Uygulamanın mahallelerde getirdiği ekonomik avantaja ve yeni neslin bu konudaki duyarlılığına dikkat çeken Kavuş, sözlerini şöyle tamamladı:

"İlçemizdeki Melikşah ve Gödene Mahallesi'nde, vatandaşların evlerinde biriktirdikleri ve ayrıştırdıkları atıkları getirmesini ve bu sayede para kazanmasını sağladık. Yani 'Atık getir, para kazan' sloganıyla getirilen atıkların cinsine göre o kartlara belli bir miktarda para yükleniyor. Bu kazancı da belirlenen marketlerde ve farklı yerlerde kullanabiliyorlar. Bu projeyle ciddi manada sonuçlar almaya başladık. Bu yavaş yavaş bir bilinç haline geliyor. Çocuklarımız bu konuda büyüklerden daha hassas. Kendi anne-babalarını uyaran bir nesil oluşmaya başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 'DOA' adı altında işleyen bir sistemi var. Biz de yaygın nüfuslu bölgelerde toplanan atıkları bu sisteme dahil etmeyi planlıyoruz. Geri dönüşümden elde ettiğimiz kazançla atık toplama tesislerinin sayısını artırarak, kendi içerisinde bir döngü sağlamayı hedefliyoruz."

"SİZ ATTINIZ, DOĞA KAZANDI"

Sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla sistemin ilk gün bilançosunu kamuoyuna duyuran Bakan Murat Kurum, Türk milletinin doğaya ve geleceğe sahip çıktığını vurguladı. Sistemin toplumsal kabulünün beklenenin de üzerinde olduğunu belirten Bakan Kurum, ilk günden elde edilen başarıyı "Siz attınız, doğa kazandı. Milletimiz DOA'yı çok sevdi" sözleriyle özetledi. Kurum, toplanan her bir ambalajın geri dönüşüm halkasına katılarak daha temiz, daha yaşanabilir bir geleceğe doğrudan katkı sağlayacağının altını çizdi.

İLK GÜNÜN BİLANÇOSU GÖZ DOLDURDU

Resmi verilere göre, hayata geçirilen bu yeşil dönüşüm hareketi kısa sürede devasa bir kitleye ulaştı. DOA dijital uygulamasını akıllı telefonlarına indirerek sisteme dahil olan bilinçli tüketici sayısı ilk gün itibarıyla 649 bin 244 kişiyi buldu. Bu yoğun katılım, doğrudan toplama rakamlarına da yansıdı. Gün boyunca DOA makineleri aracılığıyla tam 1 milyon 547 bin 850 adet cam, pet ve alüminyum içecek ambalajı başarıyla toplandı.

GELECEĞE YATIRIM, EKONOMİYE KAZANÇ

Çevre kirliliğinin önüne geçmede tarihi bir eşik olarak görülen bu sistem, sadece doğayı korumakla kalmıyor, aynı zamanda tonlarca atığın ham madde olarak ekonomiye yeniden kazandırılmasını sağlıyor. Vatandaşların akıllı telefonlarındaki dijital uygulamayla entegre şekilde çalışan süreç, hem sıfır atık hedeflerine ulaşmayı kolaylaştırıyor hem de bireysel geri dönüşüm bilincini ödüllendirici bir modelle teşvik ediyor. İlk gün verilerinin ortaya koyduğu bu büyük başarı, Türkiye'nin çevre vizyonunun ne denli güçlü bir şekilde sahiplenildiğini bir kez daha gözler önüne serdi.