Küresel enerji piyasalarında nisan ayında yaşanan sert yükseliş yerini gevşemeye bıraktı. Orta Doğu’da yaşanan sıcak çatışmalar nedeniyle varil fiyatı 120 doların üzerine tırmanarak rekor kıran ham petrol, sevkiyat kanallarının yeniden açılmasıyla birlikte hızla geriledi. Dünyanın önde gelen yatırım bankalarından Goldman Sachs tarafından hazırlanan son analize göre, piyasadaki arz endişelerinin azalmasıyla ham petrol fiyatları varil başına 89 dolar seviyelerine kadar indi. Bu gerilemenin arkasında ise bölgedeki üretici ve taşıyıcı şirketlerin kriz ortamına uyum sağlaması yatıyor.
KÖRFEZ’DEN PETROL AKIŞI YENİDEN HIZ KAZANDI
Piyasadaki sert düşüşün en temel sebebi, Orta Doğu ve Basra Körfezi'nden yapılan nakliyatın hızla toparlanması oldu. Mart ayında günlük 5-6 milyon varile kadar çakılan ham petrol ve petrol ürünü ihracatı, alınan tedbirlerle günlük 15-16 milyon varil seviyesine kadar çıktı. Bu rakamlar henüz çatışma öncesindeki seviyelerin 7-8 milyon varil altında kalsa da, ihracatın savaş öncesi hacminin üçte ikisine ulaşması küresel piyasalara nefes aldırdı. Dünyanın en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda da günlük petrol trafiğinin 8 ila 10 milyon varile yaklaştığı tahmin ediliyor.
TAŞIMACILIKTA "KARANLIK GEÇİŞ" DÖNEMİ: SEKTÖR KRİZLE YAŞAMAYI ÖĞRENDİ
Lojistik operasyonlardaki esneklik, petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü baskıyı frenleyen en büyük etken haline geldi. Bölgedeki gemi ve tanker şirketleri riskli alanlardan geçerken yakalanmamak için uydu takip sistemlerini kapatarak "karanlık geçiş" yapmaya başladı. Bunun yanı sıra açık denizlerde gemiden gemiye yapılan petrol transferlerinin artması da ticaretin durmasını engelledi. Goldman Sachs uzmanları Daan Struyven ve Yulia Zhestkova Grigsby, sektörün çatışma şartlarına hızla adapte olmasının, Orta Doğu’daki aksaklıklar sürse bile petroldeki aşırı fiyat artışlarını engelleyeceğini vurguladı.
HAM PETROL DÜŞSE DE DOĞAL GAZ VE MOTORİNDE RİSK BİTMEDİ
Ham petrol tarafında yaşanan bu sevindirici geri çekilmeye rağmen enerji piyasalarının genelinde tehlike geçmiş değil. Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve motorin gibi rafine petrol ürünlerinin sevkiyatı halen oldukça düşük seviyelerde seyrediyor. Banka analistleri, Orta Doğu’daki gerilimin uzaması durumunda, özellikle Avrupa’daki doğal gaz fiyatları ile rafine edilmiş yakıt ürünlerinin ham petrole kıyasla çok daha hızlı ve yüksek bir fiyat artışı yaşayabileceği konusunda uyardı.
