Meralarımız ülkemizin önemli bir kaynağıdır. Meraları mera olarak kullanalım, amacı dışında kullanmayalım. Geçmişte diz boyu ot olan meralarda bu gün hiç ot olmaması veya 4-5 parmak otun olması meraların bozulduğunu göstermektedir. Geçmişe göre meralarımızın bugünkü durumunu alan varlığı ve kalite olarak mukayese edebilirsiniz. Günümüzde eskiden mera olan alanları çok yerde mera olarak görmeniz mümkün değildir. Mera olarak kullanılan alanlarda ürün ekili yerler, inşa edilmiş evler, fabrikalar veya çok yerde sosyal amaçlı mekanlar için kullanıldığını görebilirsiniz.
Bir meracı gözüyle baktığımızda mera olarak kullandığımız alanların mera amenajman tekniğine uygun olarak kullanıldığını söyleyebilir miyiz? Maalesef, mera amenajman tekniğine uygun kullanılıyor demek mümkün değildir. Mevcut meralarımız mera amenajman tekniğine uygun kullanılmadığından dolayı hem kaynak kaybı hem de erozyona davetiye çıkarmaktadır. Bu kötüleşme her geçen yıl artmakta olup meralar alan olarak azalma ve meralarda verim ve kalite düşmeye ve bu alanlarda erozyon artışı da hız kazanmaktadır.
Mera bilimine göre mera amenajman tekniğinin dört temel esası vardır;
1. Otlatma Mevsimi (Meranın uygun olduğu zamanlarda hayvan otlatılması)
2. Otlatma Kapasitesi (Meranın taşıyabileceği sayıda hayvan ile otlatması)
3. Üniform Otlatma (Meranın her tarafının eşit bir seviyede otlatılması)
4. Uygun hayvan cinsi ile otlatma (Meradaki bitkilerden faydalanacak hayvanla otlatma)
4342 sayılı Mera kanununa göre Tarım ve Orman Bakanlığı il müdürlükleri her yıl il müdürlüğü, Ziraat Fakültesi, Orman Müdürlüğü, Ziraat Odası ve ilgili kişilerden oluşan bir komisyon tarafından ilin mera durumu, topoğrafya ve iklim durumu dikkate alınarak il sınırları içerisinde yöreye uygun bir otlatma takvimi belirlenmektedir. İlde otlatmanın başlangıç ve otlatmanın sonlandırılması belirlenen bu takvime göre yapılması istenilmektedir. Meraların durumunun göre (zayıf, orta, iyi ve pekiyi) durumda olan meralarda belirlenen takvime uyulması meranın sağlığı açısından önemli olduğundan hazırlanan bu takvime uyulması hususu mahalle muhtarları vasıtasıyla duyurulmakta ve uyulması istenmektedir.
Tarım ve Orman İl Müdürlüğünce belirlenen İl Otlatma Takvimindeki tarihler dışında meralarda hayvan otlatılmamalı ki tehlike büyümesin, meralarda görülen veya ilerde görülecek tehlikeyi yaşamayalım. Bölgemizde hayvanların meraya çıkarılması ve meradan çekilmesi (otlatmaya son verilmesi) Konya Tarım Orman İl Müdürlüğünce “İl Otlatma Takvimine” bağlanmıştır. İl sınırları içerisinde meralarda hayvan otlatılması belirlenen bu takvime yapılmalıdır. Otlatma takvimine uyularak meraların bitki örtüsüne kış ve kıştan çıkışta güçlü büyümesi için yedek besin maddesi biriktirmelerine imkân tanınmalı ki ot verimi ve kalitesi daha iyi olabilsin.
Önemli yem kaynağı olan meralar toprağı yağışa ve rüzgâra karşı koruyan üzerindeki bitki örtüsüdür. Bitki de diğer canlılar gibi belirli yaşama dönemi olan, uygun şartlarda büyüyüp gelişen bir canlıdır. Bitkilerin kış öncesi kış ve kıştan sonraki büyümeleri için ihtiyaç duydukları yedek besin maddesi depolayabilmeleri içim sonbahar kritik periyodunda ve ilkbaharda uyanma yani çok yıllıkların büyümeye, tek yıllıkların çimlenip tutunmaya başladığı erken dönemde ilkbahar kritik periyodunda meraya hayvan sokulmamalıdır. Bu kritik dönemlerde mera bitkilerinin otlatılması meranın sağlığı açısından son derece zararlıdır. İşte bu dönemlerde hayvanlar mera alalarına ve meradaki bitkilere büyük zarar verdiklerinden dolayı meraya koyun, keçi ve diğer hayvanlar otlatmak için çıkartılmamalıdır.
Önümüzdeki günler ilkbahar kritik periyodudur. Bu kritik peryotlar gibi önemli ve meranın verimi açısından önemli olduğundan otlatma süresinde ki ilk otlatma tarihine uyulmalı ve otlatmaya başlanılmamalı, yani meraya hayvan sokulmamalıdır.
“Görülen köy kılavuz istemez” sözünde olduğu gibi meraların giderek kötüleşmemesi ve bu önemli kaynağın doğru kullanımı için her ilde yöneticiler (Vali, Kaymakam, Belediye Başkanı, Muhtar, Ziraat Odaları ve Çiftçi Malları Koruma başkanlıkları) yöresinde otlatma takvimine uyulmasını mutlaka sağlamalıdırlar.
Bu yıl geçtiğimiz aylarda görülen yağışlar tabiatı canlandırmış ve bitkiler büyümeye başlamıştır. Bu yağışlarla çok yıllık bitkilerin yanında tek yıllık bitkilerin yeşerdiği ve gelişmekte olduğu görülmektedir. Olası bu yeşilliği görüp meraya hayvan sokulmamalıdır. Çünkü bu yeşil görülen bitkiler tek yıllık ve kısa ömürlü bitkiler olduğundan meracılar açısından yem değeri olarak dikkate alınmayan bitkilerdir. Bu nedenle meranın geleceği açısından “İl Mera Komisyonunun” belirlediği tarihten önce meraya hayvan sokulmamalıdır. Bu takvim dışında hayvan otlatılması meraların bozulmasına ve diğer çevre felaketlerine sebep olmaktadır. Mera alanlarında bozulma nedeniyle görülen erozyon sadece mera alanlarında kalmayıp tarım alanlarını, yakın yerleşim yerlerini ve tüm hayatı da olumsuz etkilemektedir.
Mera alanları erozyona uğramasın, hayvanlar yiyecek ot arayışında olmasın, merada hayvanın karnı doysun, teknik olarak istenilene göre meraları da doğru kullanalım. Çevremiz temiz ve oksijenimiz bol olsun isteniliyorsa otlatma takvimine uyalım İl otlatma takvimine göre belirlenmiş olan tarihlerde meradan faydalanılsın istenilmektedir.
Değerli çiftçilerimiz gelişen her türlü olumsuzluklara rağmen tarımı doğru ve bilinçli yapmaya gayret etmeliyiz. Tarımdaki girdi fiyatlarının artışı ve tarım ürünlerinin fiyatının aynı oranda artmaması tarımı daha bilimsel ve bilinçli yapmaya zorlamaktadır. Bu nedenle önemli ve en ucuz yem kaynağı olan meraları da doğru kullanmak, bilimsel verilere göre ve yetkililerin uyarılarına uymak gerekmektedir.
İdarecilerimiz de mutlaka mera kanununda yer alan sorumlulukları gereği mera amenajmanının dört temel esasından biri olan otlatma mevsimi uygulamasına gereken hassasiyeti göstermelidirler. Mera kanununa göre sorumlu olan İdarecilerimiz kanunda yer alan mera amenajmanının dört temel esasından biri olan otlatma mevsimi uygulamasının yerine getirilmesini de mutlaka takip etmelidirler.
Çevremizde daha çok bitki ile kaplı, yeşil ve verimli hayvanların doyduğu meralar görmek ve toz bulutlarının görülmediği ve otlatma takvimini uygulandığı günleri görmek hepimizin arzusu olmalıdır.
Konya Tarım Fuarı tarımla ilgilenen herkes için önemli bir fuardır. Üreticilerimizin bu alanları gezerek bilgi ve yeni teknolojileri görmeleri tarımsal gelişmemiz açısından önemlidir. Meralarımızı “Mera Amenajman Tekniğine” uygun kullanmamız ve Tarım Fuarlarından üreticiler olarak faydalanmamız dileklerimle hoşça kalınız.