Milyonlarca vatandaşın büyük bir merak ve heyecanla beklediği yaz dönemi maaş düzenlemeleri için geri sayım tüm hızıyla devam ederken ekonomi yönetiminin masasındaki alternatif formüller de yavaş yavaş netlik kazanmaya başladı. SSK ve Bağ-Kur kapsamındaki tüm emeklilerin yanı sıra memur statüsünde bulunan emeklileri de son derece yakından ilgilendiren bu kritik süreç haziran ayı enflasyon oranlarının resmi olarak ilan edilmesiyle birlikte tamamen yasal bir zemine oturmuş olacak. Ankara kulislerinden sızan son bilgilere göre 20000 TL düzeyindeki mevcut en düşük taban aylıkların kalıcı şekilde yükseltilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında yürütülecek yasal çalışmalar için bürokratik ön hazırlıklar ciddi biçimde hızlandırıldı.
Yılın ikinci yarısında uygulamaya konulacak olan refah payı düzenlemeleri ve enflasyon farkı hesaplamaları sadece kök maaşları kökten değiştirmekle kalmayıp aynı zamanda aylıklara her ay düzenli olarak eklenen devlet destekli ek ödeme tutarlarını da yukarı yönlü revize edecek. Bu güncel durum emeklilerin cüzdanlarına yansıyacak olan nihai kazanç tutarının iki farklı kaynaktan gelen artış dalgasıyla birlikte eş zamanlı olarak büyümesi anlamına gelmektedir. Bakanlıklar ve ilgili kurumlar arası tam koordinasyon ile titizlikle yürütülen bütçe planlamalarında sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak özellikle alt gelir grubuna dahil olan emekli vatandaşların alım güçlerinin korunması en temel hedef olarak belirlendi.
Beş Aylık Kesinleşen Rakamlar Tabloyu Şekillendirdi
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kamuoyuna resmi olarak paylaşılan son verilere bakıldığında 5 aylık dönem zarfında biriken net enflasyon oranının %16,60 seviyesinde gerçekleşerek kayıtlara geçmiş olduğu açıkça görülmektedir. Bu net oran yasal mevzuatlar gereğince SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin şimdiden anasının ak sütü gibi hak ettiği net artış payını doğrudan oluştururken mevcut piyasa koşullarında 20000 TL alan bir emeklinin aylık gelirini hiçbir ek karar olmadan 23320 TL sınırına taşımaktadır. Memur ve memur emeklileri cephesinde ise geride kalan aynı 5 aylık zaman dilimi itibarıyla %5,05 oranında dikkate değer bir enflasyon farkı alacağı şimdiden kendiliğinden oluşmuş durumdadır.
Geçmiş dönemlerde imzalanan toplu sözleşme şartları ve barındırdığı maddeler de bu karmaşık maaş denklemine dahil edildiğinde memur emeklileri için 5 aylık kümülatif artış oranı toplamda %12,41 seviyesine kadar ulaşmaktadır. Bağımsız ekonomi analistleri haziran ayına ait son resmi verinin de sisteme entegre edilmesiyle beraber bu rakamların çok daha yukarı seviyelere tırmanacağını ifade ederken yasal sınırların altında kalan kök maaşlar için özel bir iyileştirme formülünün hayata geçirilmesinin artık kaçınılmaz bir realite olduğunu dile getiriyor. Dolayısıyla önümüzdeki temmuz ayında gerçekleştirilecek olan genel değişim dalgası tüm emekli gruplarında farklı dengelerin kurulmasına ve gelir adaletinin sağlanmasına kapı aralayacaktır.
Merkez Bankası Beklenti Anketi Yeni Rakamları Gösterdi
Piyasaların genel gidişatına ve finansal beklentilere yön tayin eden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçları temmuz ayı zammına dair en somut ve en güçlü verileri bünyesinde barındırmaktadır. Finansal sektörün temsilcileri ile reel sektör yöneticilerinin katılımıyla her ay düzenli gerçekleştirilen bu prestijli çalışmada haziran ayı tüketici fiyat endeksi artış beklentisi %1,36 olarak hesaplanarak kayıtlara geçirilmiştir. Eğer makroekonomik piyasanın bu güçlü tahmini önümüzdeki günlerde tam anlamıyla gerçeğe dönüşürse 6 aylık toplam enflasyon birikimi %18,19 seviyesine kadar yükselerek yeni dönem maaşlarının ana belirleyicisi konumuna gelecektir.
Bahsi geçen bu olumlu senaryonun tam manasıyla gerçekleşmesi durumunda milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisinin temmuz ayı zam oranı doğrudan %18,19 olarak netleşecek ve resmi maaş bordrolarına bu şekilde yansıtılacaktır. Kamu görevlileri ile memur emeklilerinde ise enflasyon farkından doğan hak ediş alacağı %6,48 düzeyine tırmanırken %7 oranındaki toplu sözleşme payının da bu rakama ilave edilmesiyle birlikte toplam güncelleme oranı %13,93 seviyesinde dengelenmiş olacaktır. Ortaya konulan bu güncel tahminler ve matematiksel projeksiyonlar milyonlarca hak sahibinin aile bütçesi planlamasını şimdiden olumlu yönde revize etmesini sağladı.
Meclis Gündeminde Taban Aylık Düzenlemesi Öne Çıkıyor
Kendi özel durumlarından ötürü kök maaşları yasal sınırların oldukça altında kalan ve bu sebeple yapılacak olan dönemsel oransal zamlardan tam manasıyla fayda sağlayamayan vatandaşlar için iktidar partisi kurmayları tarafından kapsamlı bir kanun teklifi üzerinde hummalı bir çalışma yürütülüyor. Ankara kulislerinden elde edilen ilk taslak raporlarına göre şu sıralar 20000 TL olarak katı bir şekilde uygulanan en düşük emekli taban aylığının temmuz ayındaki genel artış trendiyle tam uyumlu olacak biçimde yaklaşık 23500 TL düzeyine çıkarılması hedeflenmektedir. Teknik ekiplerce titizlikle hazırlanan bu yeni kanun düzenlemesi kısa süre içerisinde Meclis Genel Kuruluna getirilerek hızlıca yasalaştırılacak ve böylece hiçbir emeklinin enflasyon karşısında mağdur edilmesine göz yumulmayacaktır.
Söz konusu taban aylık yasal sınırları yukarı çekildiğinde kendi kök maaşı bu sınırın altında kalan tüm vatandaşların hak ettiği ödemeler aradaki fark kapatılacak şekilde Hazine desteği vasıtasıyla yeni belirlenen bu yüksek rakama tamamlanacaktır. Sosyal güvenlik kurumlarının deneyimli uzmanları bu tür seyyanen dokunuşların ve taban aylık yükseltmelerinin özellikle düşük gelire sahip geniş kitleler için hayati derecede önemli bir ekonomik kalkan ve can suyu işlevi gördüğünü önemle vurgulamaktadır. Yasama organı olan Meclis takviminin haziran ayının son günleri ile temmuz ayının hemen başında bu yasal düzenlemeyi öncelikli gündem maddesi yaparak yasalaştırması beklenmektedir.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
