ÇEVRE

Küresel enerjide tarihi eşik: Temiz kaynaklar fosil yakıtları geride bıraktı!

Dünya genelinde enerji talebi üst üste ikinci yılda da rekor kırarak 600 eksajula ulaşırken, temiz ve düşük karbonlu enerji kaynakları arz artışında ilk kez en büyük payı alarak tarihi bir dönüm noktasına imza attı.

Abone Ol

REKOR TALEP ARTIŞINI TEMİZ ENERJİ SIRTLADI

Küresel enerji sektörü, hem büyüme hem de dönüşüm anlamında tarihi günlerden geçiyor. Londra merkezli Enerji Enstitüsü ile düşünce kuruluşu Ember'in danışmanlık şirketleri Kearney ve KPMG işbirliğiyle yayımladığı Dünya Enerji İstatistikleri Raporu, çarpıcı verileri gözler önüne serdi. Geçen yıl dünya genelindeki enerji talebi yüzde 1,7 oranında büyüyerek tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 600 eksajula ulaştı. Bu devasa talep artışının karşılanmasında ise sahneye düşük karbonlu kaynaklar çıktı. Kovid-19 dönemi dışarıda tutulduğunda, temiz kaynaklar toplam enerji talebi büyümesinin yaklaşık yüzde 40'ını tek başına karşılayarak küresel enerji arzında yepyeni bir dönüm noktası oluşturdu.

FOSİL YAKITLARDA TARİHİ DİP VE BÖLGESEL EMİSYON TEZATI

Yaşanan bu temiz enerji atağı, geleneksel fosil yakıtların hakimiyetini de sarsmaya başladı. Rapora göre, fosil yakıtların nihai enerji talebi içindeki payı yüzde 86,2'ye gerileyerek kayıtlara geçen en düşük seviyesini gördü. Ancak bu olumlu gelişmeye rağmen, devam eden fosil yakıt tüketimi nedeniyle küresel emisyonlar yüzde 1,1 oranında artış göstermekten kaçamadı. Emisyon tarafında ülkeler arasında ciddi tezatlar yaşandı. Çin ve Hindistan’da emisyon artışları sırasıyla yüzde 0,3 ve yüzde 0,9 ile küresel ortalamanın oldukça altında kalmayı başardı. Buna karşın Amerika Birleşik Devletleri, kömür santrallerindeki elektrik üretiminin yüzde 13 gibi agresif bir oranda büyümesinin de etkisiyle, emisyon salınımında yüzde 3,2'lik rekor bir yükseliş kaydetti.

YAPAY ZEKA VE ELEKTRİKLİ ARAÇLAR TÜKETİMİ TETİKLİYOR

Dünyanın dijitalleşmesi ve elektrifikasyon süreci, elektrik talebini toplam enerji talebinden çok daha hızlı bir şekilde büyütüyor. Küresel elektrik talebi yıllık bazda yüzde 3 artış gösterirken, bu hızlı tırmanışın arkasında elektrikli araçların yollara çıkması, devasa veri merkezlerinin kurulması ve yapay zeka teknolojilerinin hayatın merkezine yerleşmesi yer alıyor. Elektrik tüketiminin en hızlı artış gösterdiği ülke ise yüzde 5'lik büyüme oranıyla yine Çin oldu. Enerji verimliliği noktasında atılan adımlar ise dünya genelinde yüzde 2 düzeyinde kalarak, küresel çapta hedeflenen yüzde 4'lük performansın oldukça gerisinde bir tablo çizdi.

RÜZGAR VE GÜNEŞ KÖMÜRÜN TAHTINI SALLADI

Geleceğin enerji mimarisinde rüzgar ve güneş enerjisi başrolü oynamaya devam ediyor. Yıllık bazda yüzde 18 ile en büyük üretim artışını kaydeden rüzgar ve güneş, temiz enerjideki büyük sıçramanın motoru oldu. Artan küresel elektrik talebinin tamamı; rüzgar, güneş, hidroelektrik ve nükleer gibi düşük karbonlu kaynaklardan karşılandı. Bu muazzam ivme sayesinde temiz kaynaklar, elektrik üretiminde dünyanın en büyük geleneksel kaynağı olan kömürü tahtından indirerek geleceğin enerji vizyonunu bugünden tescillemiş oldu.