Bölgede daha önce gündeme gelen tarihi kar kuyusuyla ilgili resmi koruma süreçleri devam ederken, bu kuyunun hemen yanı başındaki sıradışı konut ise ilk kez kamuoyunun gündemine taşınıyor. Dönemin kısıtlı imkânlarına rağmen serbest mimari anlayışıyla inşa edilen, alt katındaki gizli sığınaktan odanın zemin altına yerleştirilen özel fırın sistemine kadar eşsiz detaylar barındıran bu yapı, görenleri kendine hayran bırakıyor. Geçmişte zekice tasarlanmış ilkel yerden ısıtma düzeneği ve barındırdığı kompleks detaylarla dikkat çeken bu mühendislik harikası, ne yazık ki imar uygulaması nedeniyle yıkılma tehlikesiyle yüz yüze kalmış durumda.
YERDEN ISITMA VE GİZLİ SIĞINAK: O YILLARIN SIRA DIŞI MÜHENDİSLİK AKLI!
Çumra’nın ilk dönem kentleşme hamlelerinden izler taşıyan ve yaklaşık yarım asırlık bir geçmişe sahip olan bu özel konut, inşa edildiği dönemin çok ötesindeki fonksiyonel özellikleriyle öne çıkıyor. Mimaride ezber bozan ve tamamen serbest bir yaklaşımla tasarlanan evin alt katında güvenli bir sığınak yer alıyor. Yapının en büyüleyici detayı ise odalardan birinin alt kısmına konumlandırılan fırın sistemi. Bu özel tasarım sayesinde, pek çok farklı yemek ve ekmek burada pişirilebiliyorken henüz modern teknolojinin ve kalorifer sistemlerinin bulunmadığı yıllarda fırından yükselen ısı odanın tabanına yayılarak doğal bir yerden ısıtma mekanizması oluşturuyor.
Adeta kendi kendine yeten bağımsız bir yaşam alanını andıran yapıda yok yok! Geleneksel Konya mutfak kültürünün simgesi olan etliekmek fırınından özel ekmek fırınına, hususi su kuyusundan korunaklı alanlara kadar her ayrıntı incelikle düşünülmüş. Teknolojinin henüz hayatımıza girmediği o yılların ruhunu yansıtan ve üstün bir Anadolu zekâsıyla şekillenen bu yapı, bölge mimarisi açısından eşi benzeri bulunmayan tarihi bir değer taşıyor.
KAR KUYUSUNDAKİ TESCİL İVMESİ EVİ DE KURTARABİLİR Mİ?
Bakkalbaşı Mahallesi’nde yer alan ve dönemin kısıtlı imkânlarıyla devasa bir soğuk hava deposuna dönüştürülen kar kuyusu, yürütülen çalışmalar ve oluşturulan kamuoyu farkındalığı sayesinde resmi tescil süreciyle koruma altına alınmayı bekliyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün talimatıyla bölgeye giden uzman teknik ekipler, mahalle muhtarı ve mülk sahibiyle birlikte kar kuyusunda incelemelerde bulunmuş, 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında resmi raporlar hazırlamıştı.
Kar kuyusunda yaşanan bu olumlu gelişmeler ve Koruma Kurulu’nun vereceği nihai karar beklenirken, ilk kez gün yüzüne çıkarılan bu tarihi evin de kuyuyla bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Bölgedeki kent hafızasını tamamlayan bu iki yapının bir arada korunması, Çumra’nın sivil mimari mirasının gelecek kuşaklara eksiksiz aktarılması açısından büyük önem taşıyor.
BALLI: BU YAPI YIKILMASIN, ÖRNEK OLARAK SERGİLENSİN
Yıllardır bu tarihi konutun içinde yaşamını sürdüren arsa sahiplerinden Ali Ballı, yapının özgün yapısını korumak adına bugüne kadar büyük bir titizlik gösterdiklerini ifade ediyor. Evin her köşesini gözleri gibi koruduklarını dile getiren Ballı, imar düzenlemesi sebebiyle belediye bünyesine geçmesi ve yıkılması gündemde olan evlerinin geleceğinden endişeli.
Yapının yıkılmak yerine restore edilerek imar alanı içerisinde örnek bir sivil mimari modeli olarak sergilenebileceğini belirten Ali Ballı, bu zamana kadar gözü gibi baktığı evin ve yanı başındaki kar kuyusunun emin ellerde yeniden can bulmasını istiyor. İlk kez kamuoyuna duyurulan bu mimari değerin, tıpkı kar kuyusu gibi koruma şemsiyesi altına alınması ve Çumra’nın kültürel envanterine kazandırılması bekleniyor. Ballı Konya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Konya Valiliği başta olmak üzere yetkili kişilere seslenerek, “Bu zamana kadar biz muhafaza etmeye çalıştık, takdir devletimizindir” dedi.
