Türkiye'nin tarımsal üretiminde önemli bir yere sahip olan Konya Ovası, bu yıl da farklı ürünlerde yüksek verim elde edilen bölgeler arasında yer aldı. Tahıl üretimiyle özdeşleşen kentte son yıllarda sebzecilik faaliyetleri de hız kazanırken, özellikle Meram ilçesine bağlı Kaşınhanı Mahallesi, marul üretimindeki yükselişiyle dikkat çekiyor. Bölgede çok sayıda üreticinin marul ekimine yönelmesiyle birlikte hasat döneminde ciddi bir ürün yoğunluğu oluştu. Ancak üretimdeki bu artış, beklenen ekonomik karşılığı bulmadı. Pazardaki talebin arzın gerisinde kalması nedeniyle marul fiyatları hızla düşerken, üreticiler maliyetlerini karşılamakta zorlanıyor.
Tarladaki Fiyat ile Market Rafı Arasındaki Fark Dikkat Çekiyor
Hasadı yapılan marullar tarlada alıcı bulmakta güçlük çekerken, üreticinin elinden çıkan ürün ile market rafındaki satış fiyatı arasındaki fark da tartışma konusu olmaya devam ediyor. Konya'da üreticiden çıkan marulun kilogramı ya da adedi yaklaşık 5 ila 7 lira seviyelerinde işlem görürken, sebze hallerinde bu rakam 10 ile 25 lira arasında değişiyor. Marketlerde ise marulun satış fiyatı 50 liradan başlayarak daha yüksek rakamlara ulaşabiliyor. Bu tablo, hem üreticinin düşük gelir elde etmesine hem de tüketicinin yüksek fiyatla alışveriş yapmak zorunda kalmasına neden oluyor. Üreticiler, zincirin her halkasında oluşan maliyetlerin fiyatları artırdığını belirtirken, tarladaki düşük fiyatın kendilerine herhangi bir kazanç sağlamadığını ifade ediyor.
Marul Üretimi Yoğun Emek ve Sürekli Takip Gerektiriyor
Yaklaşık 700 dekarlık alanda marul yetiştiriciliği yapan üreticilerden Hikmet Aslan, marul üretiminin sanıldığı kadar kolay olmadığını belirtiyor. Marulun sağlıklı gelişebilmesi için günün farklı saatlerinde tarlanın sürekli kontrol edilmesi gerektiğini söyleyen Aslan, üretim sürecinin büyük ölçüde insan emeğine dayandığını dile getiriyor. Üretim boyunca sulama programlarının dikkatle uygulanması, yabancı ot temizliği, fide bakımı ve hasat hazırlıkları gibi birçok işlemin titizlikle yürütüldüğünü anlatan Aslan, marulun sürekli ilgi isteyen bir ürün olduğunu vurguluyor. Özellikle sulama çalışmalarının çoğunlukla gece saatlerinde gerçekleştirildiğini belirten üretici, işçilik ihtiyacının diğer birçok ürüne göre daha yüksek olduğunu ifade ediyor. Marul üretiminin her aşamasında yoğun mesai harcandığını dile getiren çiftçiler, artan işçilik maliyetlerinin de üretim giderlerini önemli ölçüde yükselttiğini söylüyor.
Maliyetler Satış Fiyatının Üzerine Çıktı
Bu sezon üreticiyi en fazla zorlayan konuların başında artan üretim maliyetleri geliyor. Fide temininden gübreye, zirai ilaçlardan sulama giderlerine kadar birçok kalemde yaşanan fiyat artışı, marulun üretim maliyetini ciddi seviyelere taşıdı. nÜreticilerin verdiği bilgilere göre bir marulun maliyeti iklim şartlarına bağlı olarak 8 ila 10 lira arasında değişiyor. Buna karşın satış fiyatlarının 5-7 lira bandında kalması, her satışta zarar edilmesi anlamına geliyor. Üstelik bazı ürünler bu fiyatlara rağmen alıcı bulamadığı için tarlada beklemek zorunda kalıyor. nHasat edilen ürünün satılamaması, yalnızca gelir kaybına neden olmuyor. Aynı zamanda yeni üretim sezonu için yapılacak yatırımlar konusunda da çiftçileri kararsız bırakıyor.
Arz Fazlası Piyasayı Baskılıyor
Üreticilere göre fiyatların bu kadar gerilemesindeki en önemli nedenlerden biri ekim alanlarının kontrolsüz şekilde artması oldu. Aynı dönemde çok sayıda çiftçinin marul üretimine yönelmesi, piyasada ciddi bir arz fazlası oluşturdu. Talebin mevcut üretimi karşılayacak seviyeye ulaşamaması ise fiyatların hızla düşmesine yol açtı. nÇiftçiler, marulun üretim açısından tercih edilen ürünlerden biri olduğunu ancak aynı tercihin birçok üretici tarafından yapılmasının piyasa dengesini bozduğunu dile getiriyor. Gelecek sezon benzer tablonun yaşanmaması için üretim planlamasının önemine dikkat çekiliyor.
Milyonlarca Liralık Yatırım Risk Altında
Yaklaşık 700 dekarlık üretim alanında faaliyet gösteren Hikmet Aslan, yalnızca bu sezon yaptığı yatırımın oldukça yüksek rakamlara ulaştığını belirtiyor. Sulama sistemi, işçilik, fide, gübre, zirai ilaç ve diğer tarımsal giderlerle birlikte toplam maliyetin 40 ila 50 milyon lira seviyesine yaklaştığını ifade eden üretici, mevcut fiyatlarla bu yatırımın karşılığını almanın mümkün görünmediğini söylüyor. Kazancın düşmesi nedeniyle gelecek yıl marul ekimine devam edip etmeyeceklerini değerlendirmek zorunda kalacaklarını belirten üreticiler, sürdürülebilir üretim için fiyat istikrarının büyük önem taşıdığını dile getiriyor.
Üreticiler Gelecek Sezon İçin Endişeli
Konya'da marul üreticileri, bu sezon yaşanan fiyat kayıplarının yalnızca bugünü değil, önümüzdeki yıllardaki üretimi de etkilemesinden kaygı duyuyor. Maliyetlerin sürekli yükseldiği, satış fiyatlarının ise maliyetin altında kaldığı bir ortamda üretimin devam ettirilmesinin giderek zorlaştığını ifade eden çiftçiler, tarımsal üretimde planlı ekimin önemine dikkat çekiyor. nBölgede havuç üretiminin de yaygın olduğunu belirten üreticiler, son yıllarda marula yönelmiş olsalar da mevcut piyasa şartlarının aynı şekilde devam etmesi halinde ürün deseninde yeniden değişikliğe gidilebileceğini değerlendiriyor. Hasat sezonunun devam ettiği Konya Ovası'nda gözler şimdi hem iç piyasadaki talep hareketliliğine hem de önümüzdeki dönemde oluşacak fiyat seyrine çevrilmiş durumda.
