Son dönemde bankacılık sektöründe yaşanan maliyet artışları kredi kartı kullanan milyonlarca vatandaşı doğrudan etkilemeye başladı. Bankaların yıllık kart ücretlerine uyguladığı fahiş artışlar, tüketici nezdinde büyük bir rahatsızlık dalgasına yol açtı. Yıllık aidat bedellerinin kısa süre içinde %70,0 oranına varan bir seviyede yükselmesi, cüzdanında nakit yerine plastik kart taşıyan herkesin bütçesinde yeni bir delik açtı. Birçok bankanın güncel tarifelerinde bu bedellerin artık 2000 TL sınırını resmen aşmış olması, hanehalkı harcamalarını dengelemeye çalışan vatandaşların tepkisini her geçen gün daha da tırmandırıyor.
Yaşanan bu fiyat artışları sadece istatistiki verilerde kalmayıp sosyal medyanın da en çok konuşulan gündem maddelerinden biri haline geldi. Dijital platformlarda seslerini duyurmaya çalışan çok sayıda kullanıcı, bankaların aidat iadesi yapmak için öne sürdüğü absürt şartları paylaşıyor. Bir vatandaşın, kart aidatının iptal edilmesi karşılığında bankanın kendisinden tam 108000 TL tutarında bir harcama taahhüdü talep ettiğini, aksi takdirde eksik kalan miktarın faiziyle yansıtılacağını belirtmesi durumun vehametini gözler önüne seriyor. Benzer şekilde 1,5 yıldır hiç kullanmadığı ve süresi bittiği halde yenilenip kendisine ulaştırılmayan bir karta 2000 TL aidat ödemek zorunda kalan tüketicilerin varlığı, finans dünyasındaki bu uygulamaların sınır tanımadığını açıkça kanıtlıyor.
Tüketiciler Derneğinden Vatandaşlara Net Çağrı
Finansal alanda yaşanan bu hareketlilik ve gelen şikayetler üzerine konuyu yakından takip eden Tüketiciler Derneği, kart sahiplerinin yasal haklarını koruması gerektiği yönünde önemli açıklamalarda bulundu. Bankaların uyguladığı bu keyfi fiyat politikalarının hukuki zeminini değerlendiren dernek yetkilileri, finans kurumlarının kafalarına göre ücret belirleyemeyeceğini vurguladı. Mevcut yasal düzenlemelerin tüketiciyi koruyan maddeler içerdiğini anlatan uzmanlar, vatandaşların kendilerine dayatılan bu fahiş rakamları kabul etmek zorunda olmadıklarını ve yasal yollardan haklarını aramalarının tek çözüm yolu olduğunu belirtiyor.
Bankacılık sektöründeki bu agresif gelir elde etme yöntemlerine karşı tüketici örgütlerinin örgütlü mücadelesi de hız kazandı. Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Tebliğ hükümlerine işaret eden yetkililer, bankaların kart aidatı alma yetkisinin bulunduğunu fakat bu yetkinin tamamen sınırsız ve denetimsiz bir hak doğurmadığını ifade ediyor. Vatandaşların hak bilincine sahip olmasının önemine değinen sivil toplum kuruluşları, haksız yere tahsil edilen her kuruşun peşine düşülmesi gerektiğinin altını çizerek kitlesel bir farkındalık hareketi başlatmayı hedefliyor.
Bankaların Aidatsız Kart Sunma Mecburiyeti Bulunuyor
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük, kamuoyunda infial yaratan bu artışların ardından yaptığı değerlendirmelerde, bankaların yasal olarak uyması gereken kuralları bir kez daha hatırlattı. Mevzuata göre her finans kuruluşunun müşterisine alternatif sunmakla mükellef olduğunu belirten Küçük, bankaların kar hırsıyla hareket ederken mevcut yasaları çiğneyemeyeceğini dile getirdi. Finansal okuryazarlığın bu dönemde hayati bir önem taşıdığını aktaran yetkililer, tüketicilerin sözleşme imzalamadan önce her maddeyi dikkatlice incelemesi gerektiğini savunuyor.
Yasal çerçevenin çok net çizgilerle belirlendiğini söyleyen Küçük, her bankanın müşterilerine aidat ödemek istemedikleri takdirde tamamen ücretsiz ve aidatsız bir kredi kartı seçeneği sunmasının zorunlu olduğunu açıkladı. Bankaların bu gerçeği genellikle arka plana ittiğini ve doğrudan ücretli kartları pazarladığını ifade eden uzmanlar, yapılması gereken temel şeyin bankayla masaya oturup müzakere etmek olduğunu belirtiyor. Tüketicinin onayı ve açık rızası alınmadan doğrudan hesaptan ya da ekstre üzerinden yapılan tahsilatların hukuki olarak sakat olduğunu ve bu durumun derhal düzeltilmesi gerektiğini ekliyorlar.
Hareketsiz Kalan Kartlardan Ücret Alınması Yasak
Kredi kartı kullanıcılarının en çok mağdur olduğu konulardan bir diğeri ise uzun süre boyunca çekmecede unutulan ve aktif olarak kullanılmayan kartlara yansıtılan borçlar oluyor. Yasal düzenlemelerin bu konuda da tüketiciden yana tavır koyduğunu belirten uzmanlar, kullanılmayan kartlara işletilen ücretlerin tamamen usulsüz olduğunu savunuyor. Birçok vatandaşın kullanmadığı kartın aidatını fark etmeyerek icra takipleriyle karşı karşıya kaldığı günümüz finans ikliminde, bu konudaki bilgilendirmelerin önemi daha da artıyor.
Yürürlükteki güncel mevzuata göre tam 180 gün boyunca hiçbir harcama veya nakit çekim işlemi için kullanılmayan kredi kartlarından yıllık kart aidatı tahsil edilmesinin kesinlikle yasak olduğu açıkça belirtiliyor. Bu durumdaki tüketicilerin hiçbir şekilde borçlandırılmaması gerektiğini ifade eden Tüketiciler Derneği Başkanı Levent Küçük, bu kurala uymayarak geriye dönük ücret yansıtan bankalara karşı vakit kaybetmeden Tüketici Hakem Heyetlerine başvurulması çağrısında bulunuyor. Haklarını arayan vatandaşların bu usulsüz kesintileri kolaylıkla geri alabildiği ve yasal koruma kalkanından sonuna kadar faydalanabileceği bildiriliyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
