Türkiye genelinde gayrimenkul sektörü yaz dönemine oldukça hızlı bir giriş yaparak uzun süredir beklenen hareketliliği haziran ayında yakalamayı başardı. Yatırımcıların ve ev sahibi olmak isteyenlerin talepleri doğrultusunda piyasada gözle görülür bir canlanma meydana geldi. Özellikle bir önceki ay olan mayıs dönemiyle kıyaslandığında, işlemlerin hız kazanması sektör temsilcilerinin de yüzünü güldürdü. Bahar aylarının durgunluğunu üzerinden atan piyasa, yazın gelişiyle birlikte hem yerli hem de yabancı alıcıların merceği altına girdi.
Ekonomik parametrelerin ve dönemsel ihtiyaçların şekillendirdiği bu dönemde, konut piyasasındaki işlem hacmi ciddi bir ivme kazandı. Mayıs ayında 30.196 seviyesinde kalan konut satış rakamları, haziran ayına gelindiğinde net bir sıçrama göstererek 43.406 seviyesine ulaştı. Bu keskin artış grafiği, gayrimenkulün Türkiye'deki geleneksel güvenli liman olma özelliğini koruduğunu bir kez daha ortaya koydu. Uzmanlar, bu dönemdeki talep artışının önümüzdeki aylara da olumlu yansıyabileceğini öngörüyor.
Sıfır Konut Piyasasında Dikkat Çeken Büyüme Trendi
İnşaat sektörünün taze kanı olan ilk el konut piyasası, haziran ayında alıcıların en çok yöneldiği alanlardan biri haline geldi. Yeni projelerin tamamlanması ve modern yaşam alanlarına olan ilginin artmasıyla birlikte sıfır daire satışlarında ciddi bir yükseliş grafiği çizildi. Türkiye genelinde ilk el konut satış sayısı, haziran ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %23,1 oranında dikkate değer bir artış gösterdi. Bu dönemde tam 43.406 adet yeni konut ilk kez sahipleriyle buluşarak ekonomiye doğrudan katkı sağladı.
Yeni binaların deprem yönetmeliğine uygunluğu ve modern altyapı olanakları, alıcıların ilk el konutlara yönelmesindeki en büyük etkenler arasında yer alıyor. Toplam konut satışları incelendiğinde, ilk el konut satışlarının genel piyasa içerisindeki payı %33,4 olarak kayıtlara geçti. Bu oran, inşaat sektörünün ürettiği yeni stokların piyasada hızlı bir şekilde eridiğini ve tüketicilerin yenilikçi mimari yapılara yatırım yapmaktan çekinmediğini net bir şekilde gözler önüne seriyor.
İkinci El Konut Tercihleri Pazardaki Ağırlığını Koruyor
Gayrimenkul sektörünün omurgasını oluşturan ikinci el konut piyasası, haziran ayında da liderliğini kimseye kaptırmayarak hacmini genişletti. Hem bütçe dostu seçenekler barındırması hem de oturuma hazır durumda bulunması sebebiyle bu kategori tüketiciler için cazibesini sürdürdü. Haziran ayında ikinci el konut satışları, bir önceki yılın aynı ayına göre %12,5 oranında bir büyüme yakaladı. Yapılan işlemler neticesinde tam 86.573 adet konut el değiştirerek elindeki varlığı nakde çevirmek isteyenlerle yeni ev arayanları buluşturdu.
Mevcut yapı stoğunun büyüklüğü ve lokasyon çeşitliliği, ikinci el piyasasının genel pazardaki dominant rolünü desteklemeye devam ediyor. Nitekim haziran ayında gerçekleşen toplam konut satışları içinde ikinci el konut satışlarının payı %66,6 gibi yüksek bir oranla kayıtlara geçti. Bu veri, her 3 konut satışından 2 tanesinin ikinci el piyasasında gerçekleştiğini gösterirken, tüketicilerin yerleşik düzeni olan ve merkezi konumda bulunan konutları tercih etme eğiliminde olduğunu doğruluyor.
Kredili Alımlarda Yaşanan Dikkat Çekici Yükseliş
Finansman yöntemlerinin konut piyasası üzerindeki belirleyici etkisi, haziran ayı verilerinde kendisini çok net bir biçimde hissettirdi. Bankaların ve finans kuruluşlarının sağladığı kredili alım imkanları, ev sahibi olmak isteyen kitleleri harekete geçirmede önemli bir rol oynadı. Türkiye genelinde ipotekli konut satışları haziran ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre %72,1 oranında devasa bir artış göstererek 25.993 düzeyine ulaştı. Bu rekor büyüme oranı, piyasaya giren sıcak para akışının ve vadeli alım iştahının boyutunu özetliyor.
Vatandaşların kredi olanaklarına yönelmesi piyasayı domine ederken, nakit veya alternatif yöntemlerle yapılan diğer konut satışları da büyümeye devam etti. Diğer konut satışları haziran ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %7,1 oranında artarak 103.986 olarak gerçekleşti. Genel tabloya bakıldığında, toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %20,0 olurken, kendi birikimleriyle veya senet gibi yöntemlerle ev alanların oluşturduğu diğer satışların payı ise %80,0 olarak kayıtlara geçti.
Yabancı Yatırımcıların Türkiye Genelindeki Güncel Talepleri
Uluslararası yatırımcıların Türkiye gayrimenkul pazarına olan ilgisi, dönemsel dalgalanmalara rağmen haziran ayında yönünü yeniden yukarıya çevirdi. Türkiye'nin coğrafi konumu ve sunduğu yaşam avantajları, yabancı alıcıların portföylerinde Türk gayrimenkullerine yer vermesini sağladı. Yabancılara yapılan konut satışları haziran ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre %20,1 oranında artış göstererek 2.015 seviyesine ulaştı. Bu hacimle birlikte haziran ayında toplam satışlar içinde yabancıların payı %1,6 olarak belirlendi.
Yıllık bazda uzun vadeli sürece bakıldığında ise küresel piyasalardaki değişimlerin etkisi hissedilmeye devam ediyor. Ocak ve haziran aylarını kapsayan ilk 6 aylık dönemde, yabancılara yapılan konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre %9,2 oranında azalarak 9.083 seviyesinde kaldı. Haziran ayında Türkiye'den en çok konut alan ülke vatandaşları incelendiğinde ise liderlik koltuğuna 381 konut alımıyla Rusya Federasyonu yerleşti. Rusya'yı 170 konut satışı ile Ukrayna ve yine 170 konut satışı ile İran vatandaşları takip etti.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım