Firmalar İçin 21. yy Hep Kısa Dönemi mi İfade Ediyor?
İktisatta kısa dönem ve uzun dönem ayrımı önemlidir. Kısa dönem üretim faktörlerinden sadece bir tanesinin değiştirilebildiği (bu değişen faktör genellikle iş gücüdür) diğer üretim faktörlerinin sabit kabul edildiği bir zaman dilimine sahiptir. Uzun dönem ise kısa dönemde sabit kabul edilen üretim faktörleri de dahil tüm üretim faktörlerinin değiştirilebildiği bir zaman dilimine işaret eder. Teorik anlamda bilinen bu genel tanımlamanın aksine günümüzdeki gelişmeler, firmaların değişen ve sıklaşan tüketim alışkanlıkları çerçevesinde kısa ve uzun dönem ayrımını sorgulamamızı neden olmuştur. Konuya bu açıdan yaklaştığımızda kısa ve uzun dönemde değişen veya değişmeyen faktörler ile ilgili olarak mevcut kaynakların sınırlarının değişmesi veya yeni başka kaynakların ön plana çıkması mal ve hizmet üretim anlayışı ve üretim desenini kökten değiştirmiştir.
Bu değişimin arkasında hiç kuşku yok ki en büyük pay teknolojinindir. Gelişen teknoloji arkasına, tüketim artışını da alarak, üretim faktörleri arasındaki ilişkiyi farklı bir boyuta taşımıştır. Emek ile sermayenin iç içe geçmesi ve doğal kaynaklar ile girişimcinin etkileşimi çerçevesinde uzun dönem yaklaşımı kısa döneme evirilmiştir. Kısa ve uzun dönem ayrımının değişmesine paralel, karşımıza çıkan yeni dönemdezaman ve hız kavramlarının eklenmesi ile belki de üretim faktörlerinin sayısını artırmıştır. 21. Yüzyılın üretim faktörleri; emek, sermaye, doğal kaynaklar, girişimci, teknoloji, bilgi, hız ve zamandır.
İlave edilen bu faktörlerin kendi arasında öncelik sıralamasında bir değişiklik yaşandığı da söylenebilir. Üretim faktörlerinin kullanım önceliği veya yer değişimi sırasında ortaya çıkan kısa ve uzun dönem ayrımı yanında, kısa dönem değiştirilmesi alışılagelmiş olan işgücünün değişiminin aksine sermayenin teknoloji kullanılarak iletişime geçmesi geniş anlamda sermayenin zaferi olarak görülebilir. Hiç kuşkusuz teknoloji, bilgi, hız ve zaman faktörlerinin geniş anlamda sermayenin akıllanmasına sağladığı fayda ile uzun dönemli yaşanması beklenen gelişmeler daha kısa sürelerde yaşanır hale dönüşmüştür.
Yaşanan gelişmelere paralel olarak geciken adımlar, az gelişmiş ülkeler başta olmak üzere dünya genelinde yukarıda geniş anlamda kullandığım üretim faktörlerinin kapsayıcılığını ihmal ederek, rekabet avantajını yitirmiş görünmektedirler.
Bu çerçevede, ülkemiz açısından bu devrimin doğru algılanışı önemlidir. Girişimcilik, yenilik, inovasyon, ar-ge gibi popüler kavramların kullanılması ve sürekli gündemde tutulması elbette ki çok önemlidir. Ne var ki, bu kavramların öğretilmesi tek başına yeterli olmayıp, geniş anlamıyla kullandığım üretim faktörlerinin arasındaki ilişkileri, değişimleri, gelişmeleri göz ardı ederek sadece dillere pelesenk yapmak hedefler veya amaçlar için yeterli görünmemektedir.
Yetiştirdiğimiz yeni girişimciler ile nitelikli beşeri sermayeye sahip insan kaynakları, daha önce dünya genelinde yaşanmamış bu gelişmeler karşısında, sadece öğrenmekle kalmayıp teknoloji, bilgi hız ve zaman kavramları arasındaki etkileşimi kullanarak kısa dönem geçerliliği içinde değer yaratma çabası içinde olmalıdır.
SupraProductionFactors (SPF), etkileşiminin içselleştirilmesi uzun dönem kapsayıcılığı için lider olma şansını artırabilecektir.