Sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında eksik prim günlerini tamamlayarak emeklilik hakkı elde etmeyi hedefleyen milyonlarca çalışan için takvimler kritik dönemeçlerden birini gösteriyor. Türkiye genelinde hizmet borçlanması veya silinen hizmet sürelerinin ihyası yöntemiyle prim gün sayısını artırmak isteyen sigortalılar, 2025 yılı gelmeden işlemlerini tamamlamak adına yoğun bir mesai harcıyor. Yasal düzenlemelere göre borçlanma tutarlarının doğrudan brüt asgari ücrete endeksli olması, yılbaşında gerçekleşecek ücret güncellemeleri öncesinde başvuru tarihlerinin önemini her geçen gün artırıyor.
Yeni asgari ücret rakamlarının yürürlüğe girmesiyle birlikte 1 Ocak tarihinden itibaren geçerli olacak borçlanma bedellerinde ciddi artışlar öngörülüyor. Vatandaşların mevcut ve daha düşük maliyetli oranlardan faydalanabilmesi adına 31 Aralık mesai bitimine kadar Sosyal Güvenlik Kurumuna gerekli başvuruları iletmeleri yeterli görülüyor. Başvuruyu bu tarihe kadar tamamlayan mükellefler için ödeme işlemlerinin ise yasal süreler dahilinde önümüzdeki süreçte gerçekleştirilmesine imkan tanınıyor.
Doğum Ve Askerlik Borçlanmasında Asgari Ücret Etkisi Öne Çıkıyor
Kadın çalışanların doğum sonrası çalışmadıkları süreleri tescil ettirmeleri ile erkek sigortalıların muvazzaf askerlik dönemlerini prim günlerine dahil etmeleri, brüt asgari ücret tabanına göre şekilleniyor. Yasal çerçevede doğum borçlanmasında brüt asgari ücretin %32,0’si oranında hesaplama yapılırken, askerlik ve yurt dışı borçlanmasında bu oran %45,0 seviyesine kadar çıkıyor. Dolayısıyla asgari ücrete yapılacak her türlü zam oranı, sigortalıların ödemekle yükümlü olduğu günlük ve aylık prim tutarlarını doğrudan yükseltiyor.
Ekonomistlerin ve sosyal güvenlik uzmanlarının muhtemel artış senaryolarına dayandırdığı hesaplamalar, erteleme kararının cebi doğrudan olumsuz etkileyeceğini ortaya koyuyor. Örneğin asgari ücrete yapılması muhtemel %28,4’lük bir zam oranında, 2 yıllık doğum borçlanmasının getireceği ek maliyet yükü binlerce lirayı buluyor. Aynı şekilde 18 aylık askerlik borçlanmasında da dikkate değer bir tutar artışı yaşanacağı için vatandaşların hak kaybına uğramamak adına erken harekete geçmesi öneriliyor.
Mevcut Hesaplama Tablosu Ve Yıl Sonuna Kadar Geçerli Fiyatlar
Halihazırda geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamalarda, 1 aylık doğum borçlanması için ödenmesi gereken en düşük tutar 10.569,60 TL seviyesinde yer alıyor. Toplam 2 yıllık doğum borçlanması hakkını kullanmak isteyen bir kadın çalışan, başvurularını yıl sonuna kadar ilettiği takdirde toplamda 253.670,40 TL ödeyerek prim eksiğini kapatabiliyor. Yılbaşından sonra bu rakamların asgari ücret artış oranına bağlı olarak oldukça yüksek seviyelere ulaşması bekleniyor.
Askerlik borçlanmasında ise oranların yüksekliği sebebiyle günlük ve aylık ödeme miktarları farklı bir boyuta ulaşıyor. Mevcut uygulamada askerlik borçlanması için belirlenen günlük en düşük tutar 495,45 TL iken, aylık ödeme tutarı 14.863,50 TL olarak kayıtlara geçiyor. Toplam 18 aylık askerlik süresini borçlanarak emeklilik yaşı ve gün şartını öne çekmek isteyen bir vatandaş, bugün başvurması halinde 267.543,00 TL ödeme yükümlülüğü ile karşı karşıya kalıyor.
Olası Zam Senaryoları Ve Sigortalıların Karşılaşacağı Maliyet Farkları
Yeni yılda uygulanması muhtemel artış senaryoları incelendiğinde, asgari ücretin %28,4 oranında yükselmesi durumunda aylık doğum borçlanması bedeli 13.571,37 TL seviyesine ulaşıyor. Bu senaryoda 2 yıllık doğum borçlanmasının toplam faturası 325.712,79 TL’ye çıkarken, şu anki mevcut tutara kıyasla yaklaşık 72.000,00 TL net bir fark oluşuyor. Zam oranının %30,0 seviyesine ulaşması halinde 2 yıllık maliyet 329.771,52 TL’ye, %35,0 artış senaryosunda ise 342.455,04 TL seviyesine tırmanıyor.
Askerlik borçlanmasındaki tablo ise maliyet farkının daha da belirginleştiğini gösteriyor. Asgari ücretin %28,4 oranında artması durumunda 18 aylık askerlik borçlanmasının maliyeti 343.525,21 TL’ye yükselerek vatandaşa yaklaşık 76.000,00 TL ek külfet yüklüyor. Artış oranının %30,0 olarak gerçekleşmesi halinde ödenmesi gereken miktar 347.805,90 TL’ye, %35,0’lik zam senaryosunda ise 361.183,05 TL seviyesine ulaştığı için sigortalıların başvuru süreçlerini son güne bırakmamaları kritik önem taşıyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
