JEOLOGLARIN YILLARDIR ÇÖZEMEDİĞİ MUAMMA
İtalya’nın Sicilya adasında 3 bin 400 metre yüksekliğiyle heybetli bir duruş sergileyen Etna Yanardağı, uzun süredir bilim dünyası için büyük bir soru işaretiydi. Püskürttüğü lavın kimyasal yapısı ve oluşum biçiminin bilinen yanardağ türleriyle örtüşmemesi, araştırmacıları derin bir incelemeye sevk etti. Yapılan son çalışmalarla, Avrupa'nın bu en hareketli devinin, yerin kilometrelerce altından gelen ve alışılmadık kabul edilen bir besleme sistemiyle çalıştığı gün yüzüne çıkarıldı.
SÜNGER GİBİ SIKIŞAN MAGMA YÜZEYE ÇIKIYOR
Bilim insanlarının yaptığı keşfe göre, Etna’nın bitmek bilmeyen aktivitesinin arkasında yer kabuğundaki dev plakaların hareketleri yatıyor. Yerin yaklaşık 80 kilometre altındaki magma ceplerine baskı yapan bu plakalar, tıpkı bir süngerin sıkılması gibi magmayı yukarı doğru itiyor. Basınç altındaki magma, kabukta oluşan çatlaklar üzerinden kendine yol bularak yüzeye ulaşıyor. Bu süreç, devasa bir stratovolkan olan Etna'nın neden bu kadar üretken ve aktif olduğunu bilimsel bir temele oturtuyor.
KÜÇÜK YANARDAĞLARIN YÖNTEMİ DEV ETNA'DA GÖRÜLÜYOR
Araştırmanın en şaşırtıcı sonucu ise Etna’nın kullandığı püskürtme mekanizması oldu. Normal şartlarda "petit-spot" olarak adlandırılan ve genellikle okyanus tabanındaki minik yanardağlarda görülen bu yöntemin Etna gibi devasa bir yapıda işlemesi, bilim dünyasında büyük bir sürpriz olarak karşılandı. Küçük yanardağlara özgü bu mekanizmanın dev bir volkanda tespit edilmesi, jeolojik sınıflandırmalar açısından yeni bir dönemi başlatırken, bölgedeki risk analizlerinin güncellenmesi ve gelecekteki patlamaların tahmin edilmesi adına da kritik bir rol oynayacak.
