Orta Doğu’da suların durulmadığı bir dönemde, Lübnan’ın başkentinde gerçekleşen son askeri hareketlilik, küresel diplomasinin merkezinde büyük bir krizin fitilini ateşledi. Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında bölgedeki gerilimi düşürmesi hedefiyle uzun süredir yürütülen mutabakat arayışları, kritik imza aşamasındayken İsrail’in hava harekatıyla sekteye uğradı. Gelişmelerin ardından ABD merkezli yayın organı Axios’a çarpıcı açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, diplomatik sürecin aldığı ağır darbeyi ve İsrail yönetimine karşı duyduğu derin öfkeyi açık bir dille paylaştı.
Kritik Görüşmeye Dakikalar Kala Gelen Haber Beyaz Saray’ı Şoke Etti
Washington ile Tahran arasında bölgesel istikrarı sağlama amacı taşıyan tarihi mutabakat zaptının imzalanmasına çok kısa bir süre kala yaşanan askeri müdahale, tüm planları altüst etti. ABD Başkanı Donald Trump, danışmanlarının kendisine Beyrut’ta patlayan bombaların haberini verdiğinde büyük bir şaşkınlık ve hayal kırıklığı yaşadığını gizlemedi. Sürecin tam anlamıyla sarsıldığını ifade eden Trump, normal şartlarda o dakikalarda resmiyet kazanması gereken anlaşmanın, bu beklenmedik hamle yüzünden birkaç saat ileriye ertelenmek zorunda kaldığını aktardı. Diplomatik koridorlarda büyük umutlarla beklenen imza töreninin tam bir saat öncesinde gelen bu askeri hamle, Beyaz Saray’da adeta soğuk duş etkisi yarattı.
İsrail Başbakanına Ağır Eleştiriler: Trump Öfkesini Gizleyemedi
Röportaj sırasında İsrail hükümetinin attığı bu adıma karşı tepkisini oldukça sert ve sansürsüz bir üslupla dile getiren Donald Trump, hedef tahtasına doğrudan Binyamin Netanyahu’yu oturttu. İsrail Başbakanının hamlesini stratejik bir hata olarak nitelendirirken küfürlü ifadeler kullanmaktan çekinmeyen ABD Başkanı, bu zamansız askeri operasyona anlam veremediğini belirtti. Duyduğu büyük kızgınlığı doğrudan Netanyahu’nun şahsına da ilettiğini vurgulayan Trump, İsrail liderinin son dönemde aldığı kararlarda isabet kaydedemediğini ve doğru adım atmaktan uzak bir yönetim sergilediğini iddia etti.
Tahran Yönetiminden Çok Sert Tepki: En Güçlü Şekilde Karşılık Verilecek
İsrail’in Lübnan topraklarında gerçekleştirdiği operasyon, İran cephesinde de seslerin yükselmesine yol açtı. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, sosyal medya mecraları üzerinden yaptığı açıklamada Washington yönetiminin bölgedeki otoritesini sorguladı. Yaşananların, ABD’nin vaatlerinin ne kadar zayıf ve güvenilirlikten uzak olduğunu bir kez daha kanıtladığını savunan Azizi, Beyaz Saray’ın müttefiki olan bu rejimi kontrol etmekte yetersiz kaldığını öne sürdü. İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı stratejik merkezlerden yapılan ortak açıklamalarda da askeri müdahalenin kesinlikle cevapsız bırakılmayacağı ve en ağır şekilde misillemede bulunulacağı kararlılıkla vurgulandı.
Bölgesel Barış Mutabakatının Geleceği Tehdit Altında
Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güney kesiminde yer alan Ghobeiry Mahallesi'ne düzenlenen ve üç sivilin yaşamını yitirmesine, çok sayıda kişinin de yaralanmasına yol açan hava saldırısı, Tel Aviv tarafından Hizbullah unsurlarını tasfiye etme gerekçesiyle savunuldu. Buna karşın ABD Başkanı Trump, krizin derinleşmemesi adına taraflara itidal çağrısında bulunmaya devam ediyor. İlk olayda Hizbullah’ın başlattığı taciz ateşine İsrail’in verdiği yanıtın aslında can kaybına yol açmayan küçük bir hamle olduğunu iddia eden Trump, bu durumun devasa barış sürecini tamamen baltalamaması gerektiğinin altını çizdi.
Katar ve Pakistan’ın arabuluculuk faaliyetleriyle olgunlaşan; İran’ın nükleer programından Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğine ve ekonomik yaptırımların kaldırılmasına kadar pek çok kritik başlığı içeren kapsamlı mutabakat zaptının dijital ortamda onaylanması bekleniyordu. Washington kanadı imzanın an meselesi olduğunu savunurken, Tahran yönetiminin resmi kanallardan herhangi bir anlaşma metnine imza atılacağı yönündeki iddiaları mesafeli bir dille reddetmesi ise diplomatik sürecin kırılganlığını koruduğunu gösteriyor.
