Orta Doğu coğrafyasında uzun süredir devam eden ve küresel piyasaları tedirgin eden askeri hareketlilik yerini tarihi bir diplomasi zaferine bırakıyor. Washington ile Tahran arasında yürütülen gizli diplomatik temasların olumlu sonuçlanmasının ardından, sürecin nihai aşamasına geçildi. Oval Ofis’te gerçekleştirilen resmi bir imza töreninin ardından kameraların karşısına geçen Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, küresel gündemi sarsacak nitelikte açıklamalarda bulundu. Trump, taraflar arasındaki uzlaşı metninin son rötuşlarının yapıldığını ve çok yakın bir zamanda resmi imzaların atılacağını müjdeledi.
Uluslararası basının yoğun ilgi gösterdiği basın toplantısında konuşan ABD Başkanı, tarafların üzerinde uzlaştığı maddelerin hukuki bir çerçeveye oturtulması için bürokratların yoğun bir mesai harcadığını aktardı. Belgelerin resmiyet kazanması amacıyla yürütülen teknik çalışmaların önümüzdeki birkaç gün içinde tamamen neticeleneceğini ifade eden Trump, imza töreninin nerede yapılacağına dair de önemli bir ipucu paylaştı. Küresel dengeleri korumak adına bu tarihi buluşmanın tarafsız bir sahada, büyük olasılıkla Avrupa’daki stratejik bir başkentte gerçekleştirilebileceğini dile getirdi.
Ankara’nın stratejik rolü ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a övgü dolu sözler
Masada sağlanan bu büyük diplomatik başarının arka planında çok uluslu bir arabuluculuk ve mekik diplomasisi yürütüldüğü biliniyor. Bölgedeki barışın kalıcı olması adına komşu ülkelerin liderleriyle sürekli temas halinde olduğunu belirten Donald Trump, bu süreçte Türkiye’nin üstlendiği yapıcı role ayrı bir parantez açtı. Ankara yönetiminin krizin çözümü için attığı adımlardan duyduğu memnuniyeti gizlemeyen ABD Başkanı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kriz boyunca sergilediği diplomatik performansı takdirle karşıladığını belirterek kendisi hakkında övgü dolu ifadeler kullandı.
Türkiye ile olan diyalog köprülerinin önümüzdeki günlerde de aktif bir şekilde kullanılacağını vurgulayan Trump, bölgesel dengelerin korunmasında Ankara'nın ağırlığının farkında olduklarını hissettirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen denge politikasının tarafları masada tutma konusunda kilit bir işlev gördüğü belirtilirken, Beyaz Saray'ın önümüzdeki süreçte de Türkiye ile yakın iş birliğini sürdüreceği ifade edildi. Bu durum, Türk dış politikasının küresel krizlerdeki arabulucu rolünü bir kez daha tescillemiş oldu.
Tahran cephesinde son durum ve Hürmüz Boğazı müjdesi
Gazetecilerin Tahran yönetiminin anlaşmaya olan yaklaşımı ve en üst düzey dini otoritenin bu duruma onay verip vermediği yönündeki sorularına da net yanıtlar verildi. İran lideri Mücteba Hamaney'in mutabakat metnine yaklaşımı hakkındaki istihbaratları paylaşan Trump, kendilerine ulaşan resmi bilgilerin olumlu yönde olduğunu ve en üst düzey onayın alındığını doğruladı. Bu gelişme, anlaşmanın önündeki en büyük bürokratik engellerden birinin daha aşıldığını gösteriyor.
Tüm dünyanın merakla beklediği ekonomik ve askeri yaptırımların esnetilmesi konusuna da açıklık getiren ABD Başkanı, resmi imzaların atıldığı saniyeden itibaren sahada nelerin değişeceğini anlattı. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte küresel petrol ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı'nın ticari geçişlere tamamen açılacağı ilan edildi. Bununla eş zamanlı olarak, Amerikan Deniz Kuvvetleri tarafından İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının da tamamen kaldırılacağı bilgisi paylaşıldı. Diplomatik kaynaklar, her şeyin planlandığı gibi gitmesi halinde tarihi imza töreninin bu hafta sonu kadar yakın bir tarihte gerçekleşebileceğini öngörüyor.