Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler açısından büyük önem taşıyan zirve, Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlendi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın gerçekleştirdiği görüşme, iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve savunma alanındaki iş birliğinin geleceği açısından yakından takip edildi. Liderler, basına kapalı görüşme öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtlarken, gündemdeki birçok başlığa ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Açıklamalarda iki ülke arasındaki mevcut ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik mesajlar öne çıkarken, uzun süredir tartışılan savunma sanayii konuları da yeniden masaya taşındı.
Trump: Erdoğan'a büyük saygı duyuyorum
ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile uzun yıllardır devam eden güçlü bir diyaloğa sahip olduklarını belirterek iki lider arasındaki kişisel ilişkinin ülkeler arasındaki iş birliğine olumlu katkı sunduğunu ifade etti. Türkiye'nin son yıllarda bölgesel ve küresel ölçekte etkisini artırdığına dikkat çeken Trump, ülkenin askeri kapasitesine ve stratejik önemine vurgu yaptı. Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin güçlü bir konuma ulaştığını dile getiren Trump, iki ülkenin ticaret, savunma ve bölgesel güvenlik alanlarında ortak çalışma yürütmeye devam edeceğini söyledi. Görüşmede İran başta olmak üzere bölgesel gelişmelerin de ele alınacağını belirten Trump, Ankara ile Washington arasındaki ilişkilerin mevcut dönemde oldukça güçlü bir seviyeye ulaştığını ifade etti.
F-35 programı yeniden gündemde
Zirvenin en dikkat çeken başlıklarından biri uzun süredir kamuoyunun yakından takip ettiği F-35 savaş uçağı programı oldu. Trump, Türkiye ile yürütülen ilişkilerin bu konuda yeni değerlendirmeleri beraberinde getirebileceğini belirterek, F-35 dosyasının yeniden ele alınabileceği mesajını verdi. Türkiye'nin ABD ile uzun yıllardır güçlü müttefiklik ilişkisi içerisinde bulunduğunu dile getiren Trump, bu konunun değerlendirmeye açık olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise F-35 meselesinin yeni bir gündem olmadığını belirterek, daha önce ABD yönetimiyle yapılan görüşmeleri hatırlattı. Erdoğan, geçmişte verilen taahhütlerin hayata geçirilmesine yönelik beklentilerinin sürdüğünü ifade ederken, zirveden olumlu bir sonuç çıkacağına inandığını dile getirdi.
CAATSA yaptırımları konusunda dikkat çeken açıklama
ABD Başkanı Trump'ın açıklamalarında en fazla dikkat çeken başlıklardan biri de CAATSA yaptırımları oldu. Trump, Türkiye'ye uygulanan yaptırımlar konusunda çalışma yürüttüklerini belirterek, bu sürecin sona erdirilmesi yönünde irade ortaya koyduklarını ifade etti. Dost ve müttefik ülkelere yönelik yaptırımların sürdürülmesini istemediğini söyleyen Trump, ilgili düzenlemeler üzerinde çalışmaların devam ettiğini açıkladı. Bu değerlendirme, iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğinin yeniden ivme kazanabileceğine yönelik beklentileri de artırdı.
NATO zirvesi ve Türkiye'nin rolü ön plana çıktı
Trump, NATO kapsamında da Türkiye'nin önemine dikkat çekti. Ankara'nın ev sahipliğinin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yürüttüğü diyaloğun zirveye katılma kararında etkili olduğunu ifade eden ABD Başkanı, Türkiye'nin ittifak içerisindeki stratejik konumuna vurgu yaptı. Avrupa'daki bazı müttefiklerin savunma harcamaları konusunda ABD'nin beklentilerini karşılamadığını savunan Trump, Washington'un uzun yıllardır NATO'nun en büyük mali yükünü üstlenen ülkelerden biri olduğunu söyledi. Türkiye'nin ise ittifak içerisinde güvenilir ortaklardan biri olduğunu belirten Trump, iki ülke arasındaki ilişkilerin geçmiş dönemlere kıyasla daha güçlü bir seviyeye ulaştığını ifade etti.
Savunma sanayiinde yeni iş birliği mesajları
Trump, Türkiye'nin ABD'den tedarik ettiği hava platformları ve bunların bakım süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Satışı gerçekleştirilen hava araçlarının bakım, modernizasyon ve teknik destek süreçlerinin önemine değinen ABD Başkanı, bu alandaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise görüşmede KAAN Milli Muharip Uçağı'nın motor projesinin de gündeme geleceğini açıkladı. Erdoğan, Trump ile bu konuyu ayrıntılı şekilde ele alacaklarını belirterek savunma sanayii alanındaki iş birliğinin daha da güçlenmesini beklediklerini ifade etti.
İran ve Rusya-Ukrayna savaşı da masadaydı
İki liderin gündeminde yalnızca ikili ilişkiler değil, bölgesel krizler de yer aldı. Trump, Türkiye'nin İran konusunda önemli bir bilgi ve tecrübeye sahip olduğunu belirterek Ankara'nın bölgesel istikrar açısından kritik bir aktör olduğunu dile getirdi. Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Trump ise hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hem de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile temaslarını sürdürdüğünü açıkladı. Tarafların anlaşmaya ulaşma isteği taşıdığına inandığını belirten Trump, savaşın sona erdirilmesi için diplomatik girişimlerin devam edeceğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da Türkiye'nin savaşın sona erdirilmesi yönündeki diplomatik çabalarını sürdürdüğünü vurgulayarak, zirvede bu konunun da kapsamlı şekilde ele alınacağını ifade etti.
Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni dönem mesajı
Ankara'daki zirvede verilen mesajlar, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfa açılabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Özellikle savunma sanayii, NATO iş birliği, ticaret hacminin artırılması ve bölgesel güvenlik konularında yapılan açıklamalar, önümüzdeki dönemde Ankara ile Washington arasında temasların daha yoğun şekilde devam edeceğine işaret etti. Liderlerin görüşmesinden çıkacak kararların, yalnızca Türkiye ile ABD ilişkilerini değil, NATO'nun geleceği, bölgesel güvenlik dengeleri ve uluslararası diplomasi açısından da önemli etkiler oluşturması bekleniyor.