banner5

Yayla  yay sözcüğünden türetilmiştir.(Atalay. 1998) Eski Türkçede ‘’yay’’   yaz mevsimi olarak kullanılırdı.

İnsanlar  başta ekonomik, şimdilerde  sosyal bir olgu olarak da yaylalara taşınıyor.

Çok eski tarihlerimizden beri  insanlarımız   hayvanlarını  otlatmak için, baharda  başlayarak, otlakların durumuna göre  daha yükseklere  doğru göç etmişler. Ediyorlar.

Mesela   buğday hasadı  Akdeniz’de  Mayıs ayında yapılırken, Konya’da Temmuz’da. Erzurum yaylalarında Ağustosa kadar hasat yapılmakta.

Bu iklmin deniz seviyesinden yükseldikçe  daha geç  ve az ısınması ile alakalı.  Otlaklar da böyle . Ekim ayından sonra da kışlamak için daha aşağı seviyelere doğru göç başlar.

Özellikle sahillerin çok sıcak ve nemli olduğu Akdeniz bölgesinde bu göç  kışlamak için sahile doğru, yaylak için  Toroslara  Konya’ya doğrudur.

Bu yüz yıllardır sosyal etkileşimler doğurmuş,akrabalıklar oluşturmuştur.

Yaylalar sadece hayvanları otlatmak için değil aynı zamanda  yaz boyunca taze sebze ve meyvelerin de yetiştiği, havalarının  serin ve temiz olduğu alanlardır.

İnsanlar kışlık yiyeceklerini  en son çıkan yayla sebze ve meyvelerden kurutarak yaparlar. 

Yaylacılık bir kültür de, şimdilerde hala göçen yörüklerimiz   bazı sosyal ihtiyaçları olmasına rağmen göçe devam etmekteler.  Okuma ihtiaçlarını devlet taşımalı sistemle bir nebze çözmüş.

Bence  sorunları çözülerek bu doğal yaşam ortamları sürdürüebilir olarak korunmalı.

Modern çağda insanlar kapitalizmin dişlileri arasında sistemin bir  parçası olarak düzenli gelire ulaşırken kendi sağlığından olmaktadır.

İnsanlar zengini fakiri sistemin bir parçası, herkes gelirinin kat kat borçları ile hareket eder haldeler.

Herkes emekli olup bir sahil kasabasında yaşamanın hayalini kurmaktalar.

Ama cesaret edemediklerinden çok azı bu hayallerini gerçeğe dönüştürebilmekteler.

Çoğu insan bu ihtiyaçlarını yazları , bayramlarda   akraba veya yakınlarının memleketlerinde tatillerini geçirerek gidermeye çalışmaktalar.

Bu ihtiyaçlar başka bir ekonominin kapısını aralamakta. Karadenizde başlayan  yayla şenikleri Anadolu’nun  birçok yöresine yayılmış durumda.

İnsalar bu şenlikte akrabaları ve dostları ile iletişimlerini güncellemekte,  hasret gidermekteler. Çocuklarını birbirleri ile kaynaştırarak kadim anadolu bağını koparmamaya çalışmaktalar..

Yeni nesil farklı farklı şehirlerde oturmalarına rağmen  yaylalarda  birbirleri ile iletişim kurup , gelişen sosyal medyada kurdukları memleket  gruplarında bağlarını sürdürebilir hale getirmekteler.

Denize çok yakın Torosların sağladığı imkanlarla,  yayla deniz ihtiyaçlarını aynı anda karşılamak imkanı sağlayan  yerler de var. 

Çamlı yayla, Gülnar, Fındıkpınarı, Göbelen, Uşakpınarı, Abanoz gibi  Mersin yaylaları buna örnek gösterilebilir.

İnsanlar yaylaları günümüzde modern yaşamın sığınma mekanları olarak da görmekteler.

Hem de öyle. İnsanlar  doğal yiyecekler; meyve sebzenin en tazesine ulaşabilirken, her türlü doğal hayvansal besinleri de temin edebilmekteler.

Havası temiz,  genelde yeşil, etrafta çam, pelit, gürgen, ladin ormanları ile oksijen deposu da.

Adete her açıdan detoks olabilme imkanı da veriyor.

Muhteşem sessizlik.

Kitap okuma mekanları. İmkan bulabilenlerin kısa dönemli inzivaya çekilme alanları.

İnsanın sanki kendine yeniden gelebildiği yer.

İnsanın yüzü kısa sürede al  al oluyor.

Bir huzur mekanı.

Yaylalar insanların yaşam enerjisi biriktirdikleri yerler.

Bu yazımı Silifke’den böyle bir yayladan sizlerle paylaşıyorum.

Denize 24 km. Gündüz deniz, gece uyumak için yaylaya kolaylıkla ulaşılabilen bir yer.

Yaylaların en güzel zamanları  güz mevsimi.

Bağ bozumu. Pekmez için şirehanelerin kurulması. Kışlıkların kurutulması ve göç.

Göç çok eskiden at , eşek, deve ile yapılırdı. İki gün sürerdi.
Sarı keçili yörükleri gibi olmasada konmalı göçmeli bir yolculuk.

Devenin üzerinde kap kacağın sesleri,  boynundaki çanlarla adeta yayla yollarının müziği gibiydi.

Sonraları kamyonlar, eski minübüsler derken şimdi özel araçlar. Yol aslaflat yarım saatte denize ulaşılabiliyor. 

İnsan bu göçlerle vatanın her toprağını farklı boyutlarda tanıyor ve değerlendiriyor.

Şimdilerde gezginci gruplar bir nebze de olsa memleketin unutulmaya yüz tutmuş, insanların buraları görünce ruhunun yeniden kendine geldiği gezilerle bu açığı kapatıyor.

Belki de insanlara şehirleri cennet olarak pazarlayarak kendine yabancılaştırdılar. İnsanlar  kendi köylerini yeniden ele alıp, her köyün kasabanın değerli yerler olması için politikalar üretilmeli.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner50