Sürücüyü polis değil sistem durduruyor

Sistemin en büyük avantajı ise trafik polisine gerek kalmadan kurul ihlallerinin tespit edilmesi. Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Ulaştırma Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Osman Nuri Çelik, şehir içi ulaşımda hız denetim sistemlerinin yaygınlaştırılmasının önemli olduğunu, sistem sayesinde sürücülerin ceza almamak için ihlal hatalarından kaçındığını ve hızlarını düşürdüğünü kaydetti.  Türkiye’de motorlu taşıt sayının hızla arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Osman Nuri Çelik, son 10 yılda Türkiye’nin nüfusu yüzde 8,73 artarken, motorlu taşıt sayısının yüzde 72,2 oranında artarak 15 milyon 95 bin 603’e ulaştığına dikkat çekti. Konya genelinde de nüfusun yüzde 8,1 azılmasına karşılık motorlu araç sayısının yüzde 117 arttığını dile ifade eden Çelik, “2011 Haziran ayı sonu itibarı ile kayıtlı toplam 504 bin 886 motorlu taşıt bulunuyor. Türkiye genelinde bin kişiye düsen araç sayısı ortalama 204 iken, Konya genelinde bin kişiye düsen araç sayısı 251’dir.  Dolayısıyla araç sayısının nüfusun üzerinde artması bazı tedbirlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır. Özellikle bu Konya için daha da önemlidir. Konya Türkiye’nin ortasında bulunması nedeniyle trafikte kavsak noktası konumundadır. Ankara, Antalya, Afyonkarahisar, Isparta, Aksaray, Karaman, Niğde illerine direk bağlantılı olup, diğer illere de geçiş sağlayan bir bölgededir. Bu nedenle toplamda 5 bin 231 kilometre karayolu ağına sahiptir. İstanbul’un toplam karayolu uzunluğu ise 790 kilometredir. Bu durum kaza riskini de artırmaktadır. Şehir dışında meydana gelen ölümlü kazalarda Konya 2009 yılında 1., 2010 yılında 3. sıradadır. İl genelinde ise 2009 yılında 3., 2010 yılında ise 4. sıradadır. 2011 yılının aralık ayı itibariyle ise 113 kaza ile tekrar 3. sıraya yükselmiştir” dedi.
AKILLI HIZ SİSTEMLERİ SÜRÜCÜ İÇİN ÖNEMLİDİR
Konya’nın geçiş yolları üzerinde bulunması nedeniyle tatil ve bayram günlerinde trafikteki araç yoğunluğunun 5 katına ulaştığına dikkat çeken Çelik, Konya’nın çevre illere bağlayan yolların düz ve uzun olmasının sürücülerde yorgunluk, refleks zayıflaması ve dikkat kaybı oluşturduğunu bu durumun da kazaların artısında önemli rol oynadığını kaydetti.
Tüm bu etkenlerin Konya’da hız denetim sistemlerinin gerekli olduğunu ortaya koyduğunu anlatan Çelik, şunları kaydetti: “Akıllı hız kontrol sistemlerinin Dünya’daki kullanımı da oldukça yenidir. İlk olarak şehir içi kavşaklarda kırmızı ışık ihlallerinin belirlenmesi amacı ile kullanılmaya başlanılmıştır. Araştırmalar mobese ya da kırmızı ışık kamerası olarak bilinen kontrol sistemlerinin yol güvenliğine pozitif etkisi olduğunu gösteriyor. 1987 yılında Almanya’ya gittiğimde taksilerde yol güvenliği ile ilgili radyo sistemi vardı. Sürücüye sürekli olarak hava ve yol durumu hakkında bilgi veriyor. Sürücüde radyodan aldığı bilgiler kapsamında hızını ayarlıyor. Aynı sistemin Konya’da kurulması için Trafik Platformunda öne sürdüm ancak projenin önemli olması kadar maliyetinin yüksek olması sebebiyle kabul edilmedi.”
İLK HIZ DENETİM SİSTEMİ İSTANBUL YOLUNDA UYGULANDI
Çelik, hız denetim sistemlerinin araç algılayıcıları, radar, lazer ve görüntü işleme sistemleri olarak gruplandırıldığını aktardı. İstanbul Yolu Makro Market Karşısında uygulanan hız denetim sisteminin de önemli olduğunu dile getiren Çelik, “Burada uygulanan sistem deneme amaçlı olarak 45 günlük bir zaman dilimini kapsamıştır. Sistem hız ihlali yapan araçların 24 saat boyunca yüksek çözünürlüklü fotoğraflarını kayıt ederek, tamamen otomatik olarak ceza makbuzunu oluşturabilmiştir. Bu sistem, yol üzerinde herhangi bir görevli yardımını gerektirmeden çalışan sabit otomatik bir sistem ve gerekli kalibrasyon testinden geçmiştir. Ayrıca Türkiye’nin ilk Hız İhlal Sistemi özelliğini taşıyor. Sistemin önemli bir parçasını araç hızını 2 metrelik mesafede ölçecek algılayıcıların yerleştirilmesi oluşturuyor. Sistemin diğer önemli parçası, bilgisayar yazılımından ve elde edilen verilerin makbuza dönüştürülmesidir. Ayrıca sistemin en önemli özelliğini trafik polisine gerek kalmadan kural ihlallerinin tespit edilmesi oluşturuyor” dedi.
SİSTEMLA BİRLİKTE HIZ VE ŞERİT İHLALİ AZALDI
45 günlük deneme süresinin önemli ölçüde işe yaradığını ve hız ihlalleriyle birlikte kaza oranında minimuma düştüğünü dile getiren Çelik, şunları söyledi: “Hız denetim sisteminin bulunduğu yol ve çevresinde ortalama hız 93 km/saat iken sistemin çalışması ve oluşturduğu etki sayesinde ortalama hız 65 km/saatin altına düşmüştür. Uygulama bölgesinde 1 Temmuz 2009’dan kaldırılana kadarki 45 günlük dilim içerisinde hiçbir kaza olmamıştır. Sabit hız kontrol sistemi kurulmadan önce 2008 yılı içerisinde meydana gelen 3 yaralanmalı kazada 8 yaralı, 2009 yılı Temmuz ayına kadar meydana gelen 5 yaralanmalı kazada 10 yaralı bulunmaktadır. Uygulama başlangıcında, sistemin kurulduğu noktada saatte toplam 480 olan hız ihlali sayısı 220’ye düşmüştür.”Bu kapsamda şehir içi ulaşımında denetim sistemlerinin önemli olduğunu aktaran Prof. Dr. Osman Nuri Çelik, gerekli yerlerde hız ihlal sistemlerinin kullanılması hız ihlallerini aza indiğini belirtti. Trafik Platformunda alınan kara gereği Konya’nın on farklı noktasına İstanbul yolunda olduğu gibi hız denetim sistemlerinden konulacağını aktaran Çelik, bu sistemlerinin de faaliyete geçmesiyle il içinde meydana gelen kazalarda önemli oradan da azalmanın mümkün olacağını söyledi. Çelik, “Eğer İstanbul Yoluna hız denetim sistemi konulmasaydı ölümlü kaza oranı daha çok artacaktı. Çünkü Sistemin konulduğu alan Aydınlık Üst Geçişine çok yakın. Sistemden önce araçlar çok hızlı bir şekilde üst geçide giriyordu. Özellikle sürücülerin genellikle sanayiye gitmesi nedeniyle trafikte sık şerit değiştirme nedeniyle örülme oluyordu. İşte bu örülme kazaları arttırıyordu. Ancak sistemden sonra araçlar 65 kilometre hızla kavşağa yaklaştığı için gideceği şeridi önceden belirliyor ve kaza riski ortadan kalkıyor. 45 günlük çalışma sonucunda aldığımız bu sonuçlarda gerek hız, gerek şerit ihlallerinin azaldığını gösteriyor” diye konuştu.
HASAN AYHAN